II SAB/Gl 147/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. M. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. V. M. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego A. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie nierozpoznania wniosku o pobyt czasowy. W odpowiedzi na skargę organ oświadczył, że przed wniesieniem skargi, w dniu 15 lipca 2025 r. skarżąca wniosła ponaglenie, które z uwagi na brak podpisu zostało pozostawione bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać jeszcze należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 2 k.p.a.: "Ponaglenie zawiera uzasadnienie". W myśl zaś przepisu art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1), bądź do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z treści cytowanych przepisów jasno wynika, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek dopuszczalności złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Jak wynika z akt sprawy skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody Śląskiego, przesłała w dniu 15 lipca 2025 r. ponaglenie, które jak wynika z odpowiedzi na skargę, obarczone było brakiem formalnym (braki podpisu). Brak ten nie został uzupełniony, w związku z powyższym ponaglenie zostało pozostawione bez rozpoznania. W ocenie Sądu powyższe oznacza, iż skarżąca przed złożeniem skargi nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia, bowiem wniesione przez nią ponaglenie nie spełniało warunków formalnych, jakie nakładają na nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie mogło wywołać skutków procesowych polegających na otworzeniu drogi do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, iż art. 37 k.p.a. nie określa szczególnych warunków formalnych jakim powinno odpowiadać ponaglenie, z wyjątkiem zawartego w art. 37 § 2 k.p.a. obligu sporządzenia jego uzasadnienia. Stwierdzić zatem trzeba, iż w pozostałym zakresie do ponaglenia zastosowanie znajdą ogólne wymogi określone w art. 63 k.p.a. dotyczące zarówno treści jak i formy (por. A. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". 2017 r. Wydanie 15. – komentarz do art. 37 k.p.a. – opubl. w Systemie Informacji Prawnej: Legalis). Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Jeżeli podanie, w tym wypadku ponaglenie, nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa, w tym w art. 63 k.p.a., to zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z powyższego wynika, iż brak podpisu osoby wnoszącej podanie (lub jego stosownego uwierzytelnienia), jeśli nie zostanie usunięty pomimo wezwania do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania. Innymi słowy ponaglenie bez stosownego podpisu nie jest ponagleniem w rozumieniu art. 37 k.p.a. w zw. z art. 63 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 15 września 2000 r. o sygn. akt III SA 417/00, LEX nr 472117 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1414/16 – dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji uznać należy, iż przed wniesieniem skargi skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia – nie wniosła skutecznie ponaglenia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.