II SAB/Gl 12/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi T. K. i K. K. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie wydania postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości 1) stwierdza, że Wójt Gminy P. dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszenia prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt postępowania; 4) zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

K. K. i T. K. (dalej jako skarżący) pismem z 18 grudnia 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy P. polegającą na niewydaniu w terminie przewidzianym przepisami postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości. Wniosek został złożony 28 września 2020 r. i do dnia wniesienia skargi nie została sporządzona przedmiotowa opinia. Wraz ze skargą na bezczynność skarżący wnieśli skargę na bezprawne działanie Wójta Gminy polegające na żądaniu w piśmie z 10 października 2020 r. uwidocznienia słupa sieci energetycznej średniego napięcia rzekomo znajdującego się na działce skarżących. Zdaniem skarżących "A" nie przeprowadził stosownych pomiarów i nie zweryfikował, czy słup ten znajduje się na działce 1 czy też na sąsiedniej. Podkreślono, że projekt podziału opracowany został na prawidłowej mapie, a przedmiotowy słup został posadowiony w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Ich zdaniem wstępny projekt podziału nie przewiduje utworzenia nowych działek budowlanych między innymi w kolizji ze spornym słupem. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wystąpił o jej oddalenie. W odpowiedzi tej przedstawiono wniosek skarżących o zaopiniowanie wstępnego podziału, jak również odwołano się do postanowień zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nadto przedstawiono działania związane z ewentualnym przesunięciem przywoływanego w skardze słupa, jak również poruszono kwestie związane z odszkodowaniem w związku z przejęciem na własność Gminy części nieruchomości utworzonych w następstwie przedmiotowego podziału. W odpowiedzi tej podkreślono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie rozpoznało wniesione ponaglenie i uznało je za zasadne, nadto podkreślono, że przed zaopiniowaniem wstępnego projektu podziału organ podejmuje działania zmierzające do wyjaśnienia wszystkich ewentualnych spornych kwestii. Z tego też powodu wystąpiono do Starosty Powiatu K. o zaktualizowanie mapy zasadniczej i uwzględnienie na niej przedmiotowego słupa i do czasu zakończenia tego działania zawieszono postępowanie zmierzające do zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości. W końcowej części odpowiedzi podkreślono, że w październiku i listopadzie 2020 r. pracownicy Urzędu Gminy pracowali zdalnie, a sam urząd był zamknięty. Pismem z 5 lutego 2021 r. pełnomocnik skarżących adwokat K.B podtrzymał wniesioną skargę i wystąpił o zwrot kosztów postępowania. W piśmie tym podtrzymano zarzuty stawiane organowi pierwszej instancji, który pomimo dysponowania wszystkimi niezbędnymi informacjami i dokumentacją nie wydał stosownej opinii. W końcowej części tego pisma podkreślono, że skarżący nie domagali się odszkodowania od Gminy za przejęte nieruchomości. Pismem z 1 marca 2021 r. organ pierwszej instancji odniósł się do treści powyższego pisma. Przybliżono w nim działania podejmowane w ramach przedmiotowego postępowania, jak również czynności procesowe podejmowane przez organy Gminy P. w związku z przedłożonym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z regulacją zamieszczoną w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a, a zatem w zakresie między innymi wydawania decyzji administracyjnych. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 wyżej przywołanej ustawy). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 tej ustawy - Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 powołanej ustawy, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 przywoływanego aktu. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd ją oddala. Zauważyć również należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy niebędąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z postanowień art. 134 § 1 powoływanej ustawy. Na wstępie poruszyć należy kwestię tego, czy skarga jest wniesiona zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi i czy może być rozpoznana. Stosownie do postanowień art. 53 ust. 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Oznacza to, że w pierwszej kolejności zbadania wymaga to, czy skarżący w ramach przedmiotowego postępowania wykorzystali przywołane w cytowanym przepisie ponaglenie. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący 3 grudnia 2020 r. wnieśli za pośrednictwem Wójta Gminy P. ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, które postanowieniem [...] r. uznało to ponaglenie za uzasadnione, przy czym uznano jednocześnie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nadto organ ten zobowiązał organ pierwszej instancji do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżących do 15 stycznia 2021 r. Oznacza to, że skarżący dopełnili wymogu wynikającego z przywołanego powyżej przepisu i przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu wnieśli ponaglenie do organu wyższego stopnia w rozpoznawanej sprawie. Tym samym skarga może być merytorycznie rozpoznana. W przedmiotowej sprawie skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu administracji publicznej, który w ich ocenie pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje prawem przewidzianego postanowienia opiniującego złożony projekt podziału nieruchomości. Z bezczynnością organu spotykamy się wówczas, gdy organ administracji publicznej nie załatwia sprawy administracyjnej pomimo upływu terminu przewidzianego dla jej załatwienia (art. 37 ust. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przy ustalaniu czy organ dopuścił się bezczynności pod uwagę bierze się postanowienia art. 35 tego aktu, jak również to, czy wskazany organ wykorzystał instrument przewidziany treścią art. 36 przywoływanego Kodeksu. Nadto w polu widzenia muszą znajdować się okoliczności związane z charakterem danego postępowania. W rozpoznawanej sprawie istota sprawy sprowadza się do skargi na brak wydania przez organ administracji publicznej stosownego postanowienia przewidzianego treścią art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy, a zatem w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy, ponieważ przedmiotowa opinia wydawana jest w oparciu o postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub też w oparciu o inne będące w dyspozycji organu informacje. Tym samym organ administracji publicznej mocą wskazanej opinii nie rozstrzyga o istocie sprawy, lecz jedynie prezentuje informacje, które znajdują się w jego dyspozycji. Zauważyć należy, że w ramach przedmiotowego postępowania organ administracji nie wydaje opinii, w której ma wyrazić zasadność przedstawionego podziału, ponieważ mocą przywoływanej opinii wypowiada się co do zgodności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub innymi przywołanymi powyżej przepisami czy też decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przedstawione okoliczności wydania spornej opinii skłaniają do wypowiedzenia poglądu, że w ramach przedmiotowego postępowania brak jest przesłanek do zawieszania tego postępowania, ponieważ w tym zakresie nie jest prowadzone żadne postępowanie wyjaśniające. Przesłanką zawieszenia postępowania zmierzającego do wydania spornej opinii nie jest również podjęcie działań przez uprawnione organy gminy zmierzające do uchwalenia, czy też zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko takie wynika z tego, że opinia taka wydawana jest na moment złożenia projektu podziału nieruchomości. Przedstawione tu uwagi pozwalają stwierdzić, że organ administracji publicznej, do którego taki wniosek wpłynie jest zobowiązany niezwłocznie wyrazić swoje stanowisko w prawem przewidzianej formie. Skoro dla wyrażenia tego stanowiska nie jest niezbędne oczekiwanie na uchwalenie lub na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tym samym brak jest przesłanek dla zawieszenia postępowania, a to oznacza, że zalegające w aktach administracyjnych postanowienie organu o zawieszeniu przedmiotowego postępowania nie ma żadnego znaczenia dla oceny tego, czy organ ten jest w rozpoznawanej sprawie bezczynny czy też nie. W świetle przeprowadzonych rozważań przyjdzie stwierdzić, że wniesiona skarga jest zasadna, ponieważ Sąd nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie organ pozostawał bezczynny. Kierując się treścią art. 149 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zobowiązuje organ administracji do rozpoznania wniosku skarżących w terminie miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych. Przedstawione okoliczności sprawy nie uzasadniają przypisania organowi rażącego naruszenia prawa w tej bezczynności. Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Jak bowiem wyżej wywiedziono, wniosek o wydanie przedmiotowej opinii złożony został 28 września 2020 r., a zatem okres bezczynności organu trwał co najwyżej 4 miesiące i brak jest przy tym argumentów do stwierdzenia, aby sposób procedowania i niezałatwienie sprawy w terminie były skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego. Dostrzec należy, że organ administracji w ramach tego okresu wykorzystał instrument przewidziany treścią art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego i przekazał skarżącym informację, że sprawa nie może być załatwiona w terminie. Nadto w polu widzenia należy mieć także inne kwestie związane z przedmiotowym podziałem, ponieważ w następstwie jego przeprowadzenia wydzielone zostaną działki pod drogę gminną, a gmina będzie zobligowana do poniesienia z tego tytułu określonych wydatków. Skarżący nie występowali o wymierzenie organowi grzywny z uwagi na występującą bezczynność, a okoliczności sprawy nie dają podstaw dla wymierzenia takiej z urzędu, nadto brak jest przesłanek dla przyznania skarżącym sumy pieniężnej z tytułu stwierdzonej bezczynności. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a na ich wysokość składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 wyżej wymienionej ustawy. mr