II SAB/Gd 150/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego R. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. H. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stanu technicznego obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania radcy prawnemu R. K. wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jako sądem I instancji w sprawie II SAB/Gd 150/16.

T. H. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W postanowieniu z 27 stycznia 2017 r. referendarz sądowy WSA uwzględnił jej wniosek w całości, m. in. ustanawiając na jej rzecz radcę prawnego z urzędu. Jak wynika z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych z 7 lutego 2017 r. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej ustanowiono radcę prawnego R. K., o czym został poinformowany w dniu 13 lutego 2017 r. (pismo OIRP z 21 lutego 2017 r. – k. 45). W wyroku z 22 lutego 2017 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym oddalono skargę skarżącej. Odpis wyroku doręczono pełnomocnikowi w dniu 9 marca 2017 r. W piśmie z 10 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zaś w piśmie z 9 marca 2017 r. podtrzymał wnioski i twierdzenia skarżącej, zawarte w skardze i wniósł o przyjęcie go jako uzupełnienia argumentacji skarżącej zawartej w skardze. Nadto, zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oświadczył, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w kwestii przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy referendarz nie może działać z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek i granicami tego wniosku jest związany. Zasady przyznawania tego wynagrodzenia reguluje art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2016, poz. 1715). Zgodnie z brzmieniem art. 250 p.ps.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na tle stosowania tego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu wynagrodzenie należy się jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną (w postanowieniu z 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04, ONSA WSA 2005, nr 5, poz. 93, NSA stwierdził, że pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a. należy się wynagrodzenie, w zakresie ustalonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, podobnie postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2008 r., III SA/Kr 199/04, LEX nr 504493 z glosą aprobującą G. Karcz, LEX/el. 2009; wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 grudnia 2013 r., III SA/Łd 957/13, LEX nr 1407803). W orzecznictwie zwrócono także uwagę na fakt, że ze względu na opłacanie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd (referendarz) ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Analiza akt niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej prowadzi do wniosku, że w toku postepowania przez sądem I instancji, tj. do dnia wydania w dniu 22 lutego 2017 r. wyroku w niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącej nie podjął żadnych czynności związanych z udzieleniem skarżącej pomocy prawnej, w szczególności – nie zapoznał się z aktami sprawy (czynność ta nastąpiła w dniu 21 marca 2017 r. – k. 57 akt). Pismo z 9 marca 2017 r., w którym pełnomocnik podtrzymał wnioski i argumenty skargi oraz zwrócił się o przyjęcie jego pisma jako uzupełnienie argumentacji skargi, jako złożone po wydaniu wyroku w sprawie, nie mogło mieć znaczenia dla rozpoznania skargi i wpłynąć na wynik postępowania przed sądem I instancji. Argumentacja ta natomiast może okazać się skuteczna jako podstawa do sporządzenia skargi kasacyjnej, za której sporządzenie niewątpliwie wnioskodawcy przysługiwać będzie wynagrodzenie od Skarbu Państwa. Konkludując, w ocenie referendarza brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż wynagrodzenie to przysługuje za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, a takiej na tym etapie nie odnotowano. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.