II SAB/Bk 50/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (sto) złotych tytułem wniesionego wpisu sądowego. ,

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. nakazał S. M. i T. M. rozebrać istniejący wewnątrz obory zbiornik na gnojówkę oraz istniejącą przy oborze płytę gnojową na działce nr ewid. [...] we wsi Ż. W. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z dnia[...] czerwca 2010 r. Skarga T. M. na decyzję organu II instancji została następnie odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 września 2010 r., II SA/Bk 547/10. W postępowaniu tym jako strona uczestniczył E. S.– wówczas współwłaściciel działki nr ewid. [...]. W związku z niewykonaniem powyższego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. upomnieniem z dnia [...] listopada 2010 r. wezwał zobowiązanych – S. M. i T. M. do wykonania przedmiotowego obowiązku. Jednocześnie organ poinformował, że w przypadku niewykonania tego obowiązku zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne i nałożona grzywna w celu przymuszenia. Następnie organ egzekucyjny - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M. tytułem wykonawczym z dnia [...] maja 2011 r. wszczął postępowanie egzekucyjne. W związku z wnioskiem zobowiązanych do Wojewody P., organ ten swoją decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. wstrzymał egzekucję administracyjną do dnia [...] grudnia 2011 r. Po upływie ww. okresu, w dniu [...] stycznia 2012 r. zobowiązani złożyli ponowny wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Tym razem Wojewoda P. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. odmówił wstrzymania egzekucji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Administracji i Cyfryzacji rozstrzygnięciem z dnia[...] czerwca 2012 r. W tym czasie E. S. w dniu [...] stycznia 2012 r. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. skarga została oddalona. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. W dniu [...] lipca 2012 r. E. S. złożył kolejną skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Tym razem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. uwzględnił skargę i zobowiązał organ egzekucyjny do podjęcia niezwłocznych czynności w celu wyegzekwowania przedmiotowego obowiązku rozbiórki. W związku z tym, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie została wykonana E. S. wezwał organ egzekucyjny do usunięcia naruszenia prawa i wykonania decyzji (pismo z dnia [...] października 2012 r.). Organ w odpowiedzi podał, że nie pozostaje w bezczynności (pismo z dnia [...] stycznia 2013 r.). W dalszej kolejności organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. umorzył postępowanie egzekucyjne w stosunku do S. M. z uwagi na to, że skierowany do niego obowiązek rozbiórki wygasł. Organ ustalił na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że nie jest on już współwłaścicielem działki nr [...]. Do akt dołączono postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] stycznia 2013 r[...] z którego wynika, że została zniesiona współwłasność między innymi działki nr [...], w ten sposób że jej własność została przyznana T. M., na rzecz Skarżącego E. S. zasądzono spłatę. Również postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ nałożył na T. M. grzywnę w celu przymuszenia. W dniu [...] grudnia 2012 r. E. S. złożył do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. Postanowieniem z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 5/13 tut. Sąd odrzucił skargę z uwagi na jej niedopuszczalność tj. brak wyczerpania trybu wskazanego w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wpłynęło pismo nazwane skargą, w którym E. S. zażądał wyjaśnienia okoliczności usunięcia z akt administracyjnych jego skargi z [...] lipca 2012 r. skierowanej do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i postanowienia tego organu z [...] września 2012 r. W piśmie z [...] maja 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał zarzut za bezpodstawny. Wskazał, że skarga z [...] lipca 2012 r. została skierowana do tegoż organu i jej treść nie została udostępniona organowi I instancji, natomiast postanowienie z [...] września 2012 r. zostało załączone przez organ I instancji do akt administracyjnych sprawy. W dniu [...] kwietnia 2013 r. E. S. wniósł za pośrednictwem PINB w W. M. do WSA w Białymstoku skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. w przedmiocie wykonania prawomocnej decyzji tego organu z [...] marca 2010 r. Zarzucił rażące naruszenie art. 8 k.p.a. i zasad ogólnych k.p.a., art. 12 k.p.a. poprzez uchylenie się organu od szybkiego załatwienia sprawy oraz art. 35 § 1 k.p.a. przez odmowę załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wniósł o zobowiązanie PINB w W. M. do wykonania prawomocnej decyzji tego organu z [...] marca 2010 r., o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ (PINB w W. M.) wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że po uzyskaniu postanowienia PWINB w B. z [...] września 2012 r. nie dopuścił się bezczynności ani nieuzasadnionego przewlekłego postępowania. Podejmował wszelkie niezbędne kroki i czynności mające na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów. Wskazał, że procedura prowadzenia postępowania egzekucyjnego przed podjęciem czynności wymaga każdorazowego sprawdzenia w terenie stanu faktycznego, co wiąże się z wyjazdem w teren dwóch pracowników, na czas trwania postępowania mają też wpływ takie czynniki jak tempo odbioru korespondencji przez zobowiązanego z urzędu pocztowego i czas rozpatrzenia odwołań i zażaleń. Organ podniósł, że zasady ogólne postępowania administracyjnego stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, nie może tu znaleźć pełnego zastosowania przepis art. 35 k.p.a. Wskazano też, że z uwagi na to, iż E. S. nie jest stroną postępowania egzekucyjnego nie mógł być informowany o czynnościach organu podejmowanych w ramach tego postępowania. O niezasadności zarzutów dotyczących przewlekłości świadczy, zdaniem organu, również to, że egzekucja prowadzona przez zaskarżony organ okazała się skuteczna. Organ uznał za bezzasadny zarzut Skarżącego celowego usunięcia kart z akt sprawy. Wskazał, że nigdy nie dysponował skargą E. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż wpłynęła ona do organu II instancji i w związku z tym nie mogła się znaleźć w aktach organu I instancji. Pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. poinformował tut. Sąd, że obowiązek rozbiórki istniejącego wewnątrz obory zbiornika na gnojówkę został wykonany (karta 111 akt sądowych). Na wezwanie Sądu Skarżący pismem z 18 marca 2014 r. wyjaśnił, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania pozostaje w związku z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] lutego 2012 r. i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2012 r. Na rozprawie Skarżący podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. W przedmiotowej sprawie E. S. podniósł dwie kwestie prawnie istotne: zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. M. przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki istniejącego wewnątrz obory zbiornika na gnojówkę oraz istniejącej przy oborze płyty gnojowej na działce nr ewid. [...] we wsi Ż. W. 9 por. stanowisko zawarte w skardze (karty 2-3 akt sądowych); z drugiej strony wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z argumentacji skarżącego wyrażonej na rozprawie oraz w pismach procesowych chodzi o skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. (por. stanowisko wyrażone w piśmie do tut. Sądu, karta 102 akt sądowych). W pierwszym rzędzie należało jednak ustalić kwestię związaną z dopuszczalnością skargi. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej powoływana jako p.p.s.a.) sąd rozpoznaje skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, a więc gdy dotyczą one: decyzji administracyjnych (pkt 1), postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (pkt 2), postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (4a). Pan E. S. domaga się natomiast stwierdzenia przewlekłości działań organu egzekucyjnego w doprowadzeniu do wykonania obowiązku rozbiórki, który wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. M. z[...] marca 2010 r. Zdaniem Sądu w tej sytuacji nie można stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy jednego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Nie można tu bowiem mówić o przewlekłości ani w odniesieniu do decyzji, ani postanowienia, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym czy innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wydaje wprawdzie postanowienia , na które przysługuje zażalenie, które mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Jednak skarżący nie wskazał bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego postanowień, które mogą być wydane w toku postępowania egzekucyjnego. Dopuszczalne jest więc skarga na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku nie wydania takich postanowień. Rzekoma bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może być też zaskarżona na podstawie art. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zwiadu z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, że czynnością z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie jest czynność, która jest podejmowana w ramach postępowania administracyjnego lub egzekucyjnego (por. na przykład uchwałę NSA z 03.09.2013 r. I POS 2/13). Innymi słowy brak jest w tej sprawie możliwości wskazania aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., co do których można by mówić o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Jednocześnie należy zauważyć, że ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. dalej powoływana jako u.p.e.a.) posiada rozwiązania prawne regulujące kwestię przewlekłości działania organu egzekucyjnego. Stosownie do art. 54 § 2 u.p.e.a. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku przysługuje skarga. Skargę taką wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Postanowienie w sprawie tej skargi wydaje organ nadzoru. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 5 tego przepisu), a w dalszej kolejności - stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - skarga do sądu administracyjnego. Przepisem art. 54 § 5 u.p.e.a. wprowadzono zatem samoistną możliwość złożenia przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W przypadku takiej skargi organ nadzoru ma obowiązek ustosunkować się do niej w formie postanowienia, które jest zaskarżalne. Jeśli jednak Skarżący chce skorzystać z tego trybu zaskarżenia, tj. możliwości złożenia skargi na postanowienie w przedmiocie odmowy stwierdzenia przewlekłości postępowania przez organ, to może on złożyć skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia tej skargi. Właściwym do jej rozpoznania będzie jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Tym samym wydaje się, że Skarżący wadliwie zrozumiał uzasadnienie postanowienia tut. Sądu z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 5/13. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna (pkt 1 sentencji). O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.(pkt 2 sentencji).