II SAB/Bd 32/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie przewlekłego rozpoznawania ponaglenia postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. A. B. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie przewlekłego rozpoznawania ponaglenia z dnia [...] listopada 2022 r. oraz z dnia [...] listopada 2022 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.3), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przejawiającej się w braku rozpatrzenia ponaglenia A. B. w sprawie z jej wniosku o przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego stanowiącego płytę obornikową. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Wskazany środek wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1 i 2). W myśl art. 37 § 5 k.p.a. organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Należy jednak zauważyć, że rozpoznanie ponaglenia przez organy wskazane w art. 37 § 3 k.p.a. nie mieści się w katalogu spraw określonych przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że załatwienie ponaglenia powinno nastąpić w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Wniesienie ponaglenia jest natomiast warunkiem koniecznym do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, co wynika z art. 53 § 2b p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie może być jednak traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne. W związku z powyższym, w sprawie bezczynności w zakresie rozpoznania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga na bezczynność w sprawie, w której wydawane jest postanowienie, przysługuje bowiem wówczas, gdy na postanowienie takie służy zażalenie bądź, gdy postanowienie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Tymczasem postanowienie przewidziane w art. 37 § 6 k.p.a., wydawane na skutek ponaglenia, należy zaliczyć do postanowień, o jakich mowa w art. 123 § 2 k.p.a. Ma ono bowiem charakter wpadkowy (incydentalny) - nie kończy postępowania i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia, nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2259/10, orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpatrzenia ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., podlega odrzuceniu, jako dotycząca sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Na marginesie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie skarga podlegałaby również odrzuceniu z powodu częściowej tożsamości ze sprawą II SAB/Bd 179/22, w której to skarżąca zarzuciła bezczynność Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpatrzenia ponaglenia z dnia [...] listopada 2022 r. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. O istnieniu stanu sprawy w toku, bądź powagi rzeczy osądzonej przesądza natomiast tożsamość elementów podmiotowych oraz tożsamość elementów przedmiotowych sprawy. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa występuje zatem wówczas, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna. Istotą przedmiotowego uregulowania jest wprowadzenie reguły, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, nie można więc w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność lub przewlekłość organu administracji. Odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość przedmiotową i tożsamość podmiotową wydany został prawomocny wyrok (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. C.H.Beck 2015, s. 362). Opisana sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Anna B. wniosła pismem z dnia [...] listopada 2022 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie przewlekłego rozpoznania ponaglenia. Skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Bd 179/22 i postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 lutego 2023 r. odrzucona. Kolejnym pismem procesowym, tym razem datowanym na dzień [...] stycznia 2023r., A. B. wniosła ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie przewlekłego rozpoznania ponaglenia, a skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Bd 32/23 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Tożsamość zaskarżonych skarg wynika jednoznacznie z akt spraw, a także repertorium sądowego. Tym samym zaistniała tożsamość przedmiotowa, bowiem obie sprawy dotyczą skargi na bezczynność tego samego organu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w rozpoznaniu tego samego wniosku, a także nie zachodzą wątpliwości co do występującej tożsamości podmiotowej. Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.