II SAB/Bd 175/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. G. na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia odrzucić skargę.

I. G. pismem z 24 czerwca 2026 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy w przedmiocie rozpoznania ponaglenia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 14 lipca 2026 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wykazanie, czy przed wniesieniem skargi do sądu wyczerpany został środek zaskarżenia w postaci wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie zgodnie z art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a. oraz nadesłanie kopii tego ponaglenia wraz z dowodem jego nadania (złożenia). W odpowiedzi pismem z 20 sierpnia 2026 r. skarżąca oświadczyła, że 27 marca 2026 r. złożyła za pośrednictwem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we Włocławku ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie NCP.5000.8.2025, skierowane do organu wyższego stopnia - Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że w przypadku wniesienia skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Skarżąca w skardze wskazała, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu – Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy w przedmiocie rozpoznania ponaglenia. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej k.p.a.), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Wskazany środek wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 1 i 2). W myśl art. 37 § 5 k.p.a. organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Należy jednak zauważyć, że rozpoznanie ponaglenia przez organy wskazane w art. 37 § 3 k.p.a. nie mieści się w katalogu spraw określonych przepisem art. 3 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że załatwienie ponaglenia powinno nastąpić w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Ponaglenie nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym, lecz ma na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Ponaglenie nie prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, nie kończy postępowania w sprawie, a także nie jest rozstrzygnięciem, na które przysługuje zażalenie. Wniesienie ponaglenia jest natomiast warunkiem koniecznym do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, co wynika z art. 53 § 2b p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wniesienie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie może być jednak traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. postanowienie WSA w Warszawie z 18.09.2025 r., sygn. akt IV SAB/Wa 71/25). Stwierdzić zatem należy, że skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to niedopuszczalna jest także skarga na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy w przedmiocie rozpatrzenia ponagleń wniesionych w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.