II SAB/Bd 140/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku J. M. z dnia [...] sierpnia 2022 r. 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w sprawie, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego J. M. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

II SAB/Bd 140/22 UZASADNIENIE Pismem z dnia 5 września 2022 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 18 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...], zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne jego zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – dalej powoływanej jako u.d.i.p.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot dysponujący informacją publiczną ma obowiązek ją udostępnić. Jednocześnie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wskazał, że z uwagi na formę wniosku nie został on zakwalifikowany jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej i dlatego nie został rozpatrzony w terminie 14 dni, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto organ wskazał, że niezależnie od przyjętego trybu postępowania, uwzględnił wniosek skarżącego i udzielił mu żądanej informacji w dniu 13 września 2022 r, a w związku z tym wniósł o umorzenie niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 tego przepisu, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej wówczas, gdy są w jej posiadaniu. W przeciwnym przypadku obowiązek taki nie występuje, a dla uchylenia się od zarzutu bezczynności w tym przedmiocie wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy na piśmie o nieposiadaniu żądanej informacji. Natomiast, jeśli organ posiada określoną informację publiczną powinien rozpoznać wniosek na zasadach uregulowanych w ustawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym ww. ustawa nie przewiduje żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej i jej udostępnienie jest czynnością materialno-techniczną. W art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przewidziana została forma decyzji dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz dla umorzenia postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Na gruncie wyżej wskazanych przepisów analizowanej ustawy, bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany taką informacją nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też, że zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc, że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują (por. wyrok WSA w Olsztynie z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II SAB/Ol 166/21. LEX nr 3288449). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez tę stronę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 18 sierpnia 2022 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej [...]. W przedmiotowej sprawie nie było sporne, że Prezydent Miasta jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ podniósł natomiast w odpowiedzi na skargę, że z uwagi na formę wniosku nie został on zakwalifikowany jako wniosek o udostepnienie informacji publicznej. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Powyższa ustawa nie wskazuje zatem jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go co do zasady w formie pisemnej, na co wskazuje art. 10 ust. 2 u.d.i.p.), a postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym (por. wyrok NSA z 6 września 2022 r., III OSK 1559/21 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Na tej podstawie należy uznać, że wniosek skarżącego przesłany do organu za pośrednictwem platformy ePUAP złożony został prawidłowo i podlegał rozpoznaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W kontekście bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej należy także ustalić, czy na organie w ogóle ciążył obowiązek podjęcia stosownego aktu lub czynności. Dokonując tej oceny należy mieć na uwadze treść art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych, a także treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że należy przede wszystkim ustalić, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednak należy mieć też na względzie, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów tej ustawy wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie. Nie ulega wątpliwości, że wnioskowany w niniejszej sprawie projekt organizacji ruchu dla drogi [...], tj. ul. [...] i ul. [...] w B., stanowi informację o sprawach publicznych, a zatem stanowi informację publiczną. Żądana informacja nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, a dostępu do niej nie reguluje inna ustawa, która określałaby odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. W świetle powyższego, organ do którego skierowano przedmiotowy wniosek winien był podjąć działania w celu jego załatwienia i udostępnić stronie żądaną informację w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. w terminie nie późniejszym niż 14 dni od daty otrzymania wniosku. Jak wynika z akt sprawy, wnioskowana informacja publiczna została udostępniona stronie w dniu 13 września 2022 r., a więc po upływie ustawowego terminu do rozpoznania wniosku strony. Oznacza to, że organ nie pozostaje już w bezczynności i bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie go do załatwienia wniosku skarżącego, albowiem przedmiot postępowania sądowego, jakim była bezczynność strony przeciwnej, przestał istnieć w dacie orzekania. Wskazać należy, że podjęcie działania przez podmiot, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu temuż podmiotowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając charakter bezczynności organu Sąd wziął pod uwagę, że Prezydent Miasta niezwłocznie po wpłynięciu skargi, udostępnił stronie wnioskowane informacje, a wcześniejsza bezczynność wynikała z błędnej oceny organu co do dopuszczalności udostępnienia żądanej informacji. W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu była wynikiem celowego i niezgodnego z prawem działania, jak również opóźnienie w udostępnieniu informacji było nieznaczne. Z tych wszystkich powodów Sąd w punkcie pierwszym sentencji wyroku, w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej. W punkcie drugim wyroku, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł, na którą składa się równowartość uiszczonego wpisu od skargi.