Sygnatura
II SA/Wr 92/26
II SA/Wr 92/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2026-05-14
Wynik
*Uchylono postanowienie I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 14 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dominik Dymitruk Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" z/s w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 13 grudnia 2024 r. nr SKO.EA/41/18/24 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów skierowanych przeciwko egzekucji administracyjnej uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2023 r. na zobowiązanego, Fundację "[...]" w likwidacji (dalej: Fundacja, strona skarżąca) została nałożona grzywna w kwocie 50.000 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 8 września 2022 r., nr 3/m/2022 Wraz z postanowieniem wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...]. Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem doręczono stronie w dniu 22 grudnia 2023 r. W piśmie z dnia 27 grudnia 2023 r.( którego uwierzytelniona kopia została włączona do akt) Fundacja złożyła jednocześnie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 8 września 2022 r., zażalenie na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny celem przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym oraz zarzuty w sprawie tytułu wykonawczego dotyczącego wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia 8 września 2022 r. Ww. trzy sprawy zostały wyłączone do odrębnych postępowań. W niniejszej sprawie przedmiotem stał się zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że pismem z dnia 8 stycznia 2024 r. strona skarżąca została wezwana – w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. – do: 1/ uzupełnienia braku formalnego wniosku przez jego podpisanie przez osobę upoważnioną do reprezentacji Fundacji oraz 2/ wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 . o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm. - dalej: upea) oparty jest zarzut. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu 15 stycznia 2024 r. stawił się w siedzibie organu I instancji M. G. jako likwidator Fundacji (dalej: likwidator). Likwidator podpisał pismo z dnia 27 grudnia 2023 r. dokonując na nim jednocześnie odręcznej adnotacji "Wszystkie okoliczności". Także na wezwaniu do usunięciu braków formalnych wniosku (a konkretnie na egzemplarzu przesłanym do strony skarżącej, który został włączony do akt sprawy) przy pkt 2 sporządzona została odręczna adnotacja "Wszystkie". Obie adnotacje zostały opatrzone podpisem likwidatora i opieczętowane datą 15 stycznia 2024 r. Ze stawiennictwa został sporządzony "Protokół/ notatka służbowa z przeprowadzonej w dniu15.01.2024 rozmowy" w którym odnotowano, że 15 stycznia 2024 r. M. G. zgłosił się celem uzupełnienia braków formalnych wniosku z 27 grudnia 2023 r. i że wniosek został podpisany w dniu 15 stycznia 2024 r. w obecności pracownika organu. Protokół podpisany został przez pracownika który go sporządził. Następnie do akt sprawy załączone zostało pismo radcy prawnego z opinią co do adnotacji "wszystkie" stwierdzającą, że strona skarżąca nie określiła konkretnych zdarzeń wymienionych w art. 33 upea, które mogłyby być przedmiotem rozpoznania. W związku z tym, pismem z dnia 31 stycznia 2024 r. organ I instancji zawiadomił Fundację o pozostawieniu wniosku z dnia 27 grudnia 2023 r. bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. zatytułowanym "Skarga" na ww. zawiadomienie Fundacja zaakcentowała, że "wszystkie zarzuty z art. 33 upea mają rację bytu". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ II instancji), odrzuciło zażalenie na zawiadomienie jako niedopuszczalne. Następnie, postanowieniem z dnia 17 października 2024 r., SKO uznało za zasadne ponaglenie strony skarżącej na bezczynność organu I instancji w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie w uzasadnieniu zaznaczyło, że zobowiązany wnosząc zarzuty na podstawie art. 33 § 2 upea, nie ma obowiązku powoływać konkretnej podstawy prawnej - wystarczy ogólny opis zarzutów, które organ obowiązany jest przypisać do właściwej podstawy prawnej. W ocenie organu II instancji, zarzuty wniesione przez Fundację pismem z 27 grudnia 2023 r. dotyczyły nieistnienia obowiązku i bliżej niesprecyzowanego podmiotu, na który został nałożony obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Tym samym jako podstawę prawną zarzutów zidentyfikował art. 33 § 2 pkt 1 i 3 upea. Na tej podstawie, postanowieniem z dnia 7 listopada 2024 r., nr KO.3160.4.2023, organ I instancji oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej oparty na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 i 3 upea stwierdzając, że obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego z 8 września 2022 r. istnieje i podlega wykonaniu przez Fundację, na którą został nałożony. Nie zaistniał też zatem błąd co do zobowiązanego. W zażaleniu na powyższe postanowienie Fundacja podkreśliła, że wniosła wszystkie sześć zarzutów określonych art. 33 § 2 pkt 1-6 upea. W wyniku rozpoznania ww. zażalenia, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem SKO uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji i na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 lit. a upea orzekło o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu opartego na art. 33 § 2 pkt 1 i 3 upea. W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności przytoczył treść art. 33 i art. 34 upea oraz orzecznictwo sądowe ukształtowane na tle tych przepisów. Wskazał następnie, że wbrew stanowisku Fundacji wypowiedź wierzyciela egzekucyjnego o zasadności zarzutów nie może dotyczyć tych, które nie zostały wyraźnie przez zobowiązanego sprecyzowane, względnie wykraczają poza zakres normatywny opisany w przepisie art. 33 § 2 upea. W jego ocenie, z pisma z dnia 27 grudnia 2023 r. nie wynika, że Fundacja kwestionowała wszczętą w sprawie egzekucję administracyjną z innych przyczyn, niż podane w wydanym w sprawie postanowieniu. SKO zauważyło, że po wpływie ww. pisma organ I instancji wezwał Fundację do wskazania na której okoliczności spośród wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1-6 upea i wprawdzie prawidłowość dokonanej następnie czynności pozostawienia tych zarzutów bez dalszego rozpatrzenia została przez organ II instancji podważona, niemniej poprzez odmowę ustosunkowania się do otrzymanego wezwania Fundacja w rzeczywistości godziła się na ograniczenie zakresu zarzutów egzekucyjnych do ostatecznie rozpatrzonych. Dalej organ II instancji wskazał, że zasadność zarzutów zawartych w piśmie z dnia 27 grudnia 2023 r. została oceniona przez SKO w odrębnym postępowaniu, rozstrzygniętym postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r., nr SKO.SO/41/6/24, którym odmówiło wznowienia postępowania, zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia 30 listopada 2022 r., nr SKO/41/SO-4/2022, o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Jeleniej Góry z dnia 8 września 2022 r., nr 3/m/2022, znak KO.6236.7.2022 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że w odrębnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem powyższego postanowienia, rozpatrzono zasadność zarzutu skierowania prowadzonej egzekucji administracyjnej do niewłaściwego podmiotu, jak i nieistnienia egzekwowanego obowiązku, w obu tych przypadkach negując argumentację podaną przez Fundację. Również ze wskazanej wyżej decyzji SKO z dnia 30 listopada 2022 roku wynika, że powyższe kwestie - istnienia tego obowiązku, jak i podmiotu, zobowiązanego do jego realizacji - zostały rozstrzygnięte. W obu tych przypadkach organ odwoławczy uznał, że stanowisko Fundacji jest nieuprawnione, egzekwowany obowiązek nie tylko istnieje, lecz także doszło do prawidłowej identyfikacji podmiotu, zobowiązanego do jego wykonania. W skardze wniesionej do tutejszego Sądu Fundacja, wnosząc o uchylenie postanowienia SKO podniosła, że nadal nie zostały rozpatrzone wszystkie podniesione zarzuty mimo, że w zażaleniu pominięcie wszystkich sześciu zarzutów było wskazywane. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, gdyż postanowienia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów procesowych, a przede wszystkim podstawowych zasad procesowych, w tym zasady informowania stron, co wpłynęło ostatecznie na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Strona skarżąca w piśmie z 27 grudnia 2023 r. wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej zgodnie z pouczeniem zawartym w tytule wykonawczym, to jest że ma prawo jako zobowiązana wnieść zarzuty, określając istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. W pouczeniu powołany został art. 33 § 1, 2 i 4 upea. Sąd przy tym zauważa, że tytuł wykonawczy wystawiany jest na formularzu ściśle określonym przepisami prawa i w pouczeniu o prawie wniesienia zarzutu podana jest jedynie jednostka redakcyjna przepisów będących podstawą prawną tego środka zaskarżenia, bez przywołania ich treści. Przepis art. 33 § 2 upea, w punktach 1-6 określa zaś podstawy zarzutu, na jakie zobowiązany egzekucyjnie może się powołać w zamiarze podważenia zasadności wystawienia tytułu egzekucyjnego. Wnosząc zarzut nie jest jednak zobowiązany do wskazania konkretnej podstawy prawnej - art. 33 § 4 upea, który określa warunki formalne zarzutu, stanowi bowiem, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. W tym stanie rzeczy, zasadniczo zatem rolą organu I instancji w niniejszej sprawie była ocena, czy pismo Fundacji po pierwsze spełnia ogólne wymogi pisma z procedurze administracyjnej, po drugie, spełnia warunki z art. 33 § 4 upea. Zwrócić należy uwagę, że przepis art. 64 § 2 kpa, który stał się podstawą wezwania z 8 stycznia 2024 r., obliguje organ administracyjny do skierowania takiego wezwania do strony pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia, gdy pismo nie spełnia wymogów ustalonych w przepisach prawa. Na mocy tej regulacji prawnej uzasadnione było zatem wezwanie strony do podpisania pisma, co jest warunkiem formalnym każdego pisma w sprawie. Pozbawione jednak było podstawy prawnej, w świetle treści art. 64 § 2 kpa w związku z art. 33 § 4 upea, wezwanie Fundacji pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia do wskazania, na której okoliczności z art. 33 § 2 pkt 1-6 upea Fundacja opiera wniesiony zarzut. Powyższe nie oznacza, że organ w ogóle nie miał podstaw do wzywania strony skarżącej do udzielenia wyjaśnień - przeciwnie, art. 7 i art. 77 § 1 kpa (formułujące zasadę prawdy obiektywnej), mające zastosowanie w procedurze egzekucyjnej nakazują podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zatem w sytuacji wątpliwości co do żądania strony w zakresie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej organ I instancji mógł i powinien skierować wezwanie celem ich wyjaśnienia, jednak wezwanie takie nie mogło być obwarowane rygorem z art. 64 § 2 kpa. Ponadto, w ocenie Sądu, sposób sformułowania wezwania w tym zakresie budzi wątpliwości w kontekście wymogów wypływających z dalszych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, które mają zastosowanie również w procedurze egzekucyjnej. Zgodnie z treścią wezwania organ I instancji wezwał stronę skarżącą do wskazania, na której okoliczności spośród wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-6 upea oparty jest zarzut, przy czym jednocześnie całkowicie pominął treść powołanego przepisu, co właściwie uniemożliwiało stronie skarżącej działającej samodzielnie, bez profesjonalnego pełnomocnika, precyzyjne ustosunkowanie się do wezwania w tej części. Strona bowiem nie ma obowiązku znać treści przepisów prawa. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie podkreślano, że w każdym przypadku, gdy powstaje wątpliwość co do treści żądania zawartego w podaniu, organ powinien wezwać stronę do sprecyzowania wniesionego podania, czyniąc jednocześnie zadość obowiązkowi wyrażonemu w art. 9 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek ten dotyczy pism, które zredagowane zostały w sposób niezręczny, niezrozumiały, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony, kiedy z okoliczności sprawy wynika, że strona nie rozeznaje się w sposób precyzyjny w zakresie przysługujących jej uprawnień (por. wyroki NSA z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1134/05 i z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 564/23 - dost. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2644/16 oraz wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 137/14 dost. jw.) wskazuje się wręcz, że organ nie może wykorzystywać błędu strony lub jej nieporadności, nie umożliwiając jej wyjaśnienia budzących się w sprawie wątpliwości, lecz zobligowany jest do podjęcia wszystkich niezbędnych czynności służących dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale nade wszystko, w kontekście zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 kpa), słuszny interes strony. W świetle powołanych wyżej zasad procesowych oraz poczynionych na ich tle uwag nie może zatem budzić wątpliwości, że wezwanie z 8 stycznia 2024 r. obligujące stronę skarżącą do wskazania okoliczności wymienionych w przepisie upea i powołanie w tym względzie wyłącznie jednostki redakcyjnej tego przepisu zasadniczo prowadziło do uniemożliwienia, a co najmniej do utrudnienia obrony swoich praw przez Fundację. Wezwanie powinno być sformułowane w taki sposób, aby strona mogła w sposób jednoznaczny udzielić odpowiedzi i usunąć wątpliwości co do jej pierwotnego żądania. Wezwanie z dnia 8 stycznia 2024 r. zdecydowanie nie spełniało opisanych wyżej wymogów. W konsekwencji nie można było się spodziewać, aby Fundacja udzieliła jasnej i precyzyjnej odpowiedzi. Tym samym też całkowicie pozbawione było zasadności stanowisko organów obu instancji, które nie uwzględniły oświadczenia działającego w imieniu strony skarżącej likwidatora dokonującego adnotacji "wszystkie" - bo właśnie jako oświadczenie należało zakwalifikować tak dokonaną adnotację. Ponadto zwrócić należy uwagę, że tak złożone oświadczenie nie zostało utrwalone w jakikolwiek urzędowy sposób - inaczej mówiąc, w sposób przewidziany przepisami prawa. Zgodnie z danymi wynikającymi z akt administracyjnych, a konkretnie z protokołu z przeprowadzenia rozmowy w dniu 15 stycznia 2024 r., likwidator, M. G. stawił się osobiście w siedzibie organu celem uzupełnienia braków formalnych wniosku z 27 grudnia 2023 r., wymienionych w piśmie z 8 stycznia 2024 r. Protokół zawiera jedynie informację, że wniosek został podpisany, całkowicie zaś pominięty został fakt złożenia oświadczenia czy też dokonania adnotacji co do okoliczności, na których oparty został zarzut w sprawie egzekucji, bo tak należy odczytywać dokonaną przez likwidatora osobiście adnotację "wszystkie" na uzupełnianym piśmie, która została opatrzona jego podpisem i datą 15 stycznia 2024 r. Dodatkowo do akt włączony został egzemplarz wezwania przeznaczony dla adresata z taką samą adnotacją, podpisem likwidatora i datą, jednak informacja, że jest to egzemplarz wysłany do strony, wynika wyłącznie z mało czytelnej adnotacji dokonanej nietrwale, ołówkiem w nagłówku pisma, bez jakiegokolwiek podpisu pracownika organu. Wobec powyższego przypomnieć trzeba, że w procedurze administracyjnej, a zarazem i egzekucyjnej obowiązuje zasada pisemności, która znajduje swoje unormowanie w art. 14 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu w § 1a, sprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Na podstawie § 2, sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Jednakże treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Odnosząc się wpierw do adnotacji, zaznaczyć trzeba, że przytoczona regulacja prawna przewiduje adnotację jako jedną z form utrwalenia na piśmie dokonanych czynności, jednak nie chodzi tu o adnotację, której dokonała strona w sposób dowolny, opatrując własnym podpisem. Akta sprawy składają się z kolejnych wytwarzanych w sprawie dokumentów urzędowych. Art. 76 § 1 kpa stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis ten wprawdzie odnosi się do mocy dowodowej tego typu dokumentów, jednocześnie jednak zawiera definicję dokumentu urzędowego, z której wywieść należy, że adnotacja wchodząca w skład akt sprawy powinna zostać wytworzona nie przez stronę, lecz przez organ w odpowiedniej formie, przewidzianej w art. 14 § 2 kpa. W tym stanie rzeczy - jak zostało już wyżej powiedziane - notatkę "wszystkie" dokonaną przez likwidatora należało uznać jako oświadczenie co od okoliczności z art. 33 § 2 pkt 1-6 upea, na których oparty został zarzut. Stanowiła ona odpowiedź na wezwanie, miała zatem istotne znaczenie w sprawie, a co za tym idzie, podobnie jak fakt podpisania pisma z 27 grudnia 2023 r., winna znaleźć odzwierciedlenie w protokole z 15 stycznia 2024 r. Dodatkowo, zgodnie z wymogami art. 14 § 2 kpa, zaprotokołowane być powinny istotne motywy takiego załatwienia sprawy. W dalszej kolejności zauważyć wypada, że wymóg pisemności w postępowaniu administracyjnym sprowadza się do tego, że akta sprawy stanowią odzwierciedlenie całego postępowania - żaden dokument nie może znajdować się w nich przypadkowo, a jego włączenie musi zostać opatrzone co najmniej czytelną notatką służbową opatrzoną podpisem pracownika dokonującego tej czynności. Niedopuszczalne jest pozostawianie w aktach sprawy pisma wyłącznie z adnotacją dokonaną w sposób nietrwałym, ołówkiem, bez jakiegokolwiek podpisu nawet, jeśli pismo pochodzi od organu prowadzącego sprawę. Egzemplarz przeznaczony dla strony z jej własnymi adnotacjami nie jest już częścią akt administracyjnych, zatem jego włączenie do akt wymaga stosownego utrwalenia na piśmie. Dodatkowo zauważyć trzeba, że i na tym piśmie zostało dokonane oświadczenie strony skarżącej, że zarzut dotyczy wszystkich okoliczności z art. 33 § 2 pkt 1-6 upea. Wobec dotychczas poczynionych uwag zaakcentowania wymaga, że dzięki zasadzie pisemności w toku postępowania tworzone są akta, które dokumentują czynności administracji. Pozwala to stronie oraz innym podmiotom na kontrolowanie działań organów administracji - zasada ta zatem jest wprowadzona w interesie pewności i jasności stosunków prawnych. Działanie organów administracji pozostawia ślad w postaci dokumentacji, która potem może być wykorzystana do kontroli i weryfikacji podjętych rozstrzygnięć. Taka kontrola może odbywać się przed wszystkim w toku instancji, w ramach postępowania odwoławczego, a następnie sądowoadministracyjnego. Czynności dokonywane w sposób ustny w postępowaniu administracyjnym są wyjątkiem od zasady pisemności, ponadto zawsze powinny być utrwalone, zgodnie z art. 14 § 2 w zw. z art. 67 § 2 pkt 5 kpa, w formie protokołu lub podpisanej przez strony adnotacji. Tak sformułowane reguły chronią także pewność obrotu prawnego, bowiem rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zostaje utrwalone w pewnej i możliwej do zweryfikowania formie (zob. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 861/12 - dost. jw.). Tworzenie akt sprawy administracyjnej należy do gestii organu administracyjnego oraz pracowników, którzy działają w ramach tego organu. Zatem protokoły, adnotacje czy inaczej notatki służbowe powinny być sporządzane przez organ i odzwierciedlać wszystkie czynności, które nie zostały dokonane w formie pisemnej. Przechodząc do kluczowej w niniejszej sprawie kwestii, to jest zakresu żądania dotyczącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, zdaniem Sądu, skoro organ I instancji pominął w protokole fakt oświadczenia złożonego przez likwidatora Fundacji, która wskazała, że chodzi o "wszystkie" okoliczności i nie podjął jakichkolwiek dodatkowych działań w kwestii wyjaśnienia wątpliwości co do złożonego oświadczenia likwidatora Fundacji - a takie wątpliwości najwyraźniej miał, na co wskazuje potrzeba opinii radcy prawnego - niedopuszczalna była własna interpretacja, nawet jeśli została poparta powyższą opinią. Zwłaszcza, że opinia ta przeczy intencji strony, która wskazała, że chodzi jej o wszystkie zdarzenia wymienione w art. 33 § 2 pkt 1-6 upea. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie powtarzano, że w postępowaniu administracyjnym (i odpowiednio egzekucyjnym) to strona jest dysponentem wniosku i decyduje o treści swojego żądania, które ma prawo modyfikować (zob. np. wyroki NSA: z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1022/22, z dnia 21 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1580/22, z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 1537/12 - dost. jw.). Zauważyć należy, że w toku całego postępowania, w kolejnych pismach likwidator konsekwentnie wskazywał, że żądanie strony skarżącej odnosi się do wszystkich podstaw zarzutu wymienionych w at. 33 § 2 upea. W piśmie z 8 lutego 2024 r., zatytułowanym "skarga" i zakwalifikowanym jako niedopuszczalne zażalenie, w sposób wyraźny zostało wskazane, że "wszystkie zarzuty z art. 33 mają rację bytu". Następnie w zażaleniu na postanowienie organu I instancji o oddaleniu zarzutów z art. 33 § 2 pkt 1 i 3 upea zostało zaakcentowane, że żądanie dotyczyło wszystkich sześciu zarzutów. Tymczasem również organ II instancji całkowicie ignorował żądania strony skarżącej w ww. pismach, dokonując własnej interpretacji pisma wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie z 27 grudnia 2023 r. Wpierw postanowieniem z dnia 17 października 2024 r., uznając ponaglenie Fundacji za zasadne SKO stwierdziło, że zarzut Fundacji mieści się w katalogu normowanym przepisami at. 33 § 2 pkt 1 i 3 upea, co skutkowało rozpoznaniem zarzutu przez organ I instancji tylko w tym zakresie. Następnie, rozpoznając zażalenie na postanowienie z 7 listopada 2024 r. oddalające zarzuty z tak ustalonej podstawy - pomimo zaakcentowania przez Fundację w zażaleniu zakresu żądania - ponownie ograniczył się tylko do zarzutu z powyższej podstawy prawnej i wydając zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie stwierdził niedopuszczalność zarzutu opartego na art. 33 § 2 pkt 1 i 3 upea. Co do zasady Sąd z tym rozstrzygnięciem się zgadza, gdyż prawidłowo SKO stwierdziło w tym zakresie zastosowanie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a upea. Zgodnie z treścią tego unormowania, wierzyciel stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Słusznie w tym względzie organ II instancji zauważył, że kwestia istnienia obowiązku oraz prawidłowości ustalenia zobowiązanego do jego wykonania były już rozstrzygane postanowieniem SKO z dnia 26 lutego 2024 r., którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie nałożenia obowiązku, który jest przedmiotem egzekucji w niniejszej sprawie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez SKO, a skarga do tutejszego Sądu została oddalona wyrokiem z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 313/24, który jest prawomocny. Nie zmienia to jednak faktu, że żaden z organów obu instancji nie rozpatrzył zarzutu w pozostałym zakresie, to jest opartego na okolicznościach z art. 33 § 2 pkt 2 i 4-6 upea. Wymaga tego zasada praworządności oraz pogłębiania zaufania do organów władzy zwłaszcza w sytuacji, gdy strona skarżąca, wezwana do sprecyzowania swojego żądania, została w sposób lakoniczny poinformowana o podstawach zarzutów, bez dokładnego przytoczenia i wyjaśnienia treści przepisów, czego wymaga zasada informowania stron. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia opisanych wyżej naruszeń przepisów procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) zobligowany był do uchylenia zaskarżonego aktu. Jednocześnie, dostrzegając konieczność usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - zgodnie z treścią art. 135 powołanej ustawy procesowej - Sąd uchylił również postanowienie wydane w I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organy zobligowane są uwzględnić oświadczenie Fundacji złożone w wyniku wezwania z dnia 8 stycznia 2024 r., i ocenić wszystkie podstawy zarzutu, wymienione w art. 33 § 2 pkt 1-6 upea. Według Sądu, na obecnym etapie postępowania, w sytuacji wielokrotnego już powtórzenia zakresu żądania strony skarżącej, która podniosła, że jej zarzut należy rozpoznać w aspekcie wszystkich sześciu podstaw, uzupełnianie ustaleń faktycznych w tym zakresie należy już uznać za zbędne.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Dominik Dymitruk Halina Filipowicz-Kremis Olga Białek /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 8, art. 9 · Dz.U. 2023 poz. 2505
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny