II SA/Wr 881/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi W. M. przy ul. [...] we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego przewodów kominowych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z [...] (dalej: PINB, organ I instancji) nr [...], mocą to którego nałożono na W. M. przy ul. [...] we W. (dalej: strona skarżąca, wspólnota) grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 tys. złotych. Pismem z [...] strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na ww. postanowienie w przedmiocie wskazanym w sentencji. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazano, że uiszczenie lub ściągnięcie wymierzonej grzywny na obecnym etapie postępowania może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Jednocześnie zaznaczono, że wspólnota wykonała w całości obowiązki nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, a tym samym ewentualne ściągnięcie grzywny może doprowadzić do utraty płynności finansowej. Strona skarżąca wskazała także, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może odnieść skutki niepożądane, odwrotne od zamierzonych przez organ i zahamować proces związany z realizacją nakazu organu. Przywołując przepis art. 126 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) – dalej: u.p.e.a., wyrażono stanowisko, że przepis ten wskazuje na możliwość jedynie uznaniowego zwrotu uiszczonej lub ściągniętej grzywny w celu przymuszenia nawet w przypadku wykonania obowiązku w całości jedynie w uzasadnionych przypadkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, oznacza, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji czy postanowienia, strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14.11.2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Oceniając złożony w niniejszej sprawie wniosek w zakresie tak rozumianych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej Sąd uznał, że nie może on zostać uwzględniony. Strona skarżąca nie przedstawiła konkretnych okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest w stosunku do niej uzasadnione. Strona skarżąca żądając wstrzymania wykonania postanowienia, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Nie będzie zatem wystarczający ogólny wywód, że zapłata nałożonej na nią grzywny może doprowadzić do utraty płynności finansowej przez wspólnotę. Jej twierdzenia powinny bowiem wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten - wyręczając go - niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (postanowienie NSA z 25.04.2012 r., sygn. akt II FSK 498/12). Strona skarżąca własnym działaniem mogła przy tym uniknąć i nadal może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny. W myśl bowiem art. 125 § 1 u.p.e.a. - w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że kwestią leżącą już w ocenie organu administracji będzie fakt, jak ocenić przesłaną przez P. Z. M. sp. z o.o. we W. (administratora wspólnoty) kolorową kopię ,,Ekspertyzy stanu technicznego kominów (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] we W." załączoną do pisma z dnia [...], a następnie dostarczoną w oryginale PINB przy piśmie z [...]. Obecnie, jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji w swym zawiadomieniu z [...] poinformował, że przedłożenie w [...] ubiegłego roku kolorowej kopii ekspertyzy nie stanowiło dla niego wywiązania się przez wspólnotę z obowiązku nałożonego ostateczną decyzją PINB z [...] nr [...]. Aby zatem uniknąć uiszczenia nałożonego środka egzekucyjnego wystarczającym jest (było), aby strona skarżąca wykonała nałożony na nią ostateczną decyzją obowiązek jeszcze przed uiszczeniem bądź ściągnięciem grzywny, wówczas nie poniesie negatywnych konsekwencji finansowych w postaci konieczności dodatkowego uiszczenia grzywny. Stosownie natomiast do art. 126 u.p.e.a., nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny w uzasadnionych przypadkach na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może ona być zwrócona w wysokości 75 % lub w całości. Wskazać w tym miejscu należy, że istotą i funkcją grzywny w celu przymuszenia jest stan ekonomicznego zagrożenia, które skłoni stronę, w celu uniknięcia go, do wykonania nałożonego ostateczną decyzją obowiązku, od którego wykonania uporczywie się uchyla. Na uwagę zasługuje również fakt, że postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku, nie jest co do zasady rozstrzygnięciem, którego wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Postanowienie tego rodzaju dotyczy świadczenia pieniężnego, które z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględniania takiej skargi, pozostaje możliwość domagania się jego zwrotu (zob. postanowienie NSA z 01.04.2005r., sygn. akt II OZ 210/05). W przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 20.12.2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody tego rodzaju we wniosku jednak nie wykazano. Ponadto należy zaznaczyć, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie oznacza oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność postanowienia z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.