Sygnatura
II SA/Wr 878/25
Wyrok WSA we Wrocławiu z 18 czerwca 2026 r., II SA/Wr 878/25 – pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Wynik
*Oddalono skargę w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Dominik Dymitruk Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 1 września 2025 r. nr SKO.OŚ/41/12/25 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego w zakresie oznaczenia podmiotu prowadzącego instalację oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia 1 września 2025 r. Nr SKO.OŚ/41/12/25, podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 16 § 1, art. 155, art. 156 § 1, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572 ze zm.; dalej "K.p.a.") oraz art. 3 pkt 6 i 31, art. 183a, art. 189 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.; dalej "Pr.o.ś."), po rozpatrzeniu wniosku F. Sp. z o.o. Sp.k. z/s w D. (dalej "strona skarżąca", "Spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia 3 lutego 2025 r. Nr SKO.OS/41/32/24 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Jeleniogórskiego z dnia 11 lipca 2019 r. znak OSR.6222.4.2019.NS zmieniającej decyzję Starosty Jeleniogórskiego z dnia 30 grudnia 2005 r. znak OSR.V-7642/3pz/05. W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium opisało przebieg postępowania oraz przesłanki zastosowania art. 156 K.p.a., w konkluzji stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji zmieniającej decyzję z dnia 30 grudnia 2005 r. jedynie w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację poprzez zastąpienie wyrazów "F.(1) w Sp. z o.o. w D." wyrazami "F. Sp. z o.o. sp.k.", co wynika z treści uzasadnienia decyzji. Podstawą materialnoprawną tej decyzji są przepisy Pr.o.ś. stosowanej według stanu prawnego z dnia wydania decyzji. Na podstawie art. 189 ust. 1 Pr.o.ś., podmiot, który staje się prowadzącym instalację lub jej oznaczoną część, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących tej instalacji lub jej oznaczonej części, a zgodnie z ustępem 2 tego przepisu podmiot, o którym mowa w ust. 1, występuje niezwłocznie z wnioskiem o zmianę pozwoleń w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację. Powołując się zaś na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ stwierdził, że decyzja wydana w trybie art. 189 Pr.o.ś. charakteryzuje się automatyzmem polegającym na tym, że zaistnienie zdarzeń opisanych w hipotezie art. 189 ust. 1 Pr.o.ś. powoduje zmianę po stronie adresata decyzji bez udziału organu administracji publicznej. To oznacza, że zostaje dokonana formalna zmiana oznaczenia podmiotu, na rzecz którego funkcjonuje pozwolenie, wynikająca z faktu zmiany podmiotu, który staje się prowadzącym instalację lub jej oznaczoną część. Taka sytuacja miała w niniejszej sprawie miejsce, a decyzja dotyczy wyłącznie zmiany oznaczenia a nie zmiany pozwolenia. W zakresie zarzutu, iż w sprawie konieczne było uzyskanie zgody Syndyka na wydanie decyzji zmieniającej, brak jest – zdaniem organu – podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na możliwy zakres rozstrzygnięcia mający charakter formalny, a nie merytoryczny, nie ma obowiązku uzyskania zgody dotychczasowych stron postępowania. Oznacza to, że twierdzenia wnioskodawcy spotykają się z odmienną wykładnią, która z przyczyn oczywistych nie jest podstawą stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i stwierdzenia nieważności decyzji. Dla skuteczności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest wystarczające przeświadczenie strony o naruszeniu przepisów prawa, lecz wymagane jest wskazanie konkretnego przepisu, który miałby zostać rażąco naruszony w powiązaniu z przesłanką z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie może wykorzystywane do merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, postępowanie to nie jest bowiem "trzecią" instancją. Jak zauważył przy tym dalej organ, decyzja podjęta w trybie art. 189 Pr.o.ś. nie została wydana z urzędu, lecz na wniosek strony skarżącej i uwzględnia go w całości, przy czym Spółka dopiero obecnie kwestionuje wydaną decyzję, czyli również treść złożonego przez siebie wniosku. Decyzja ta nie była również przedmiotem postępowania odwoławczego. Brak jest zatem zasadności w zakresie kwestii zgromadzenia czy oceny dodatkowego materiału dowodowego, jaki – w ocenie Spółki – powinien zostać zebrany w postaci przesłuchania świadków. Odnosząc się kolejno do zarzutów strony skarżącej, organ wskazał ponadto, że jeśli nie stwierdziło przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, to nie miał podstawy do tego, aby wydać decyzję o treści oczekiwanej przez Spółkę. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, niedopuszczalne jest zatem dokonywanie rozszerzającej interpretacji przesłanek nieważnościowych. Natomiast zarzut wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazuje, jakoby Kolegium mimo ustalenia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji odmówiło stwierdzenia nieważności z uwagi na prymat trwałości decyzji ostatecznych. Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca, gdyż nie została w ogóle ustalona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium nie stwierdziło rażącego naruszenia prawa, tj. art. 189 ust. 1 i 2 Pr.o.ś. w zw. z art. 155 K.p.a. Jak zostało to wskazane wyżej, przepis art. 189 Pr.o.ś. ma charakter porządkujący, a do jego zastosowania nie ma konieczności uzyskania zgody stron. Skoro zatem takie rozumienie przepisów jest możliwe, a – w ocenie Kolegium – wręcz zasadne, to nie ma możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, bo nie można stwierdzić, że istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem. W zakresie kolejnego zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia art. 65 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego (dalej "K.c.") w zw. z art. 551 K.c., SKO wskazało, że co najmniej zastanawiający jest powyższy zarzut w świetle okoliczności, iż sama strona skarżąca wnioskowała o wydanie decyzji, której dotyczy niniejsze postępowania, uznając się za prowadzącego instalację. Natomiast w przypadku, gdy przedmiotem sprzedaży była zorganizowana część przedsiębiorstwa, co wynika wprost z treści umowy sprzedaży, to trudno jest uwzględnić zarzut sprowadzający się do wskazania, że w umowie sprzedaży doszło jedynie do sprzedaży pojedynczych składników mienia. Co więcej, w żadnej mierze Spółka nie wskazała, jak organ administracji publicznej miałby przy wydawaniu decyzji rażąco naruszyć przepis K.c., skoro w sprawie podstawą materialnoprawną był przepis art. 189 Pr.o.ś., który nie został naruszony, w tym w sposób rażący. Dalej organ w zakresie zarzutu rażącego naruszenia art. 3 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 31 w zw. z art. 193 ust. 1 pkt 5 Pr.o.ś. w zw. z art. 162 § 1 i 3 w zw. z art. 7 i art. 9 K.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji i pominięcie, że Starosta zastosował nieprawidłową wykładnię art. 3 pkt 6 Pr.o.ś. polegającą na uznaniu, iż z faktu nabycia urządzeń wchodzących w skład instalacji wynika posiadanie przez Spółkę tytułu prawnego do instalacji w celu jej eksploatacji, podczas gdy instalację tworzą wyłącznie urządzenia umożliwiające emisję, co nie zachodzi w tej sprawie, wskazał, że decyzja w tej sprawie dotyczy zmiany oznaczenia podmiotu prowadzącego instalację a nie wydania pozwolenia. Po drugie, powyższy zarzut opiera się na stwierdzeniu, że Starosta błędnie uznał Spółkę za prowadzącego instalację. Strona skarżąca przy tym nie odniosła się do treści przepisu art. 3 pkt 31 Pr.o.ś, zgodnie z którym przez pojęcie prowadzącego instalację rozumie się podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska na zasadach wskazanych w ustawie. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 183a Pr.o.ś., w rozumieniu przepisów niniejszego działu prowadzącym instalację jest także podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania oznaczoną częścią instalacji. A zatem przepis art. 183a Pr.o.ś. wskazuje, że prowadzącym instalacje może być także podmiot, który ma tytuł prawny do władania tylko jej częścią. Nie ma to jednak wpływu na okoliczność, że instalacja ta nadal pozostaje "całością" w rozumieniu przepisów regulujących wydanie pozwolenia zintegrowanego (wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1191/21). W tej sprawie w sposób oczywisty Spółka jest podmiotem prowadzącym instalację, tym bardziej, że dla potrzeb Tytułu III działu IV Pr.o.ś. (Pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii) w art. 183a Pr.o.ś. dokonano zmiany pojęcia "prowadzący instalację" zdefiniowanego w art. 3 pkt 31 Pr.o.ś. W zakresie dalszych zarzutów dotyczących domniemanej dowolnej oceny materiału dowodowego, Kolegium stwierdziło, że ewentualną podstawą stwierdzenia nieważności decyzji są przyczyny tkwiące w samej decyzji – oczywiste, rażące, dające się zauważyć na pierwszy rzut oka. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego z reguły mogą być usuwane jedynie w drodze kontroli instancyjnej a nie w trybie nadzwyczajnym w ramach przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Ocena materiału dowodowego, oparta na zasadzie swobodnej oceny dowodów, nie stanowi bowiem naruszenia prawa, które można zaliczyć do kwalifikowanego (wyrok NSA z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 2313/21). Sama konstrukcja zarzutu w tej sprawie nie jest zatem zasadna. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie prowadzi się postępowania dowodowego, stąd żądanie dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków nie mogło znaleźć uzasadnienia. Nie jest bowiem możliwe prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego czy dodatkowych ustaleń faktycznych oraz poszerzania materiału dowodowego dotyczącego kontrolowanej decyzji. Przedmiotem postępowania jest bowiem jedynie to, co było ustalone w postępowaniu instancyjnym. Zarzut zatem nie jest zasadny. Natomiast odnosząc się do treści pisma w toku postępowania odwoławczego, Kolegium wskazało, że okoliczności dotyczące późniejszych kar i decyzji administracyjnych nie mają wpływu na niniejsze postępowanie, którego celem jest ustalenie, czy zostały spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Również argumentacja, która dotyczy kwestii rozliczenia kar dotyczących uprawnień do emisji czy ich przedawnienia, nie jest podstawą ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej oznaczenie podmiotu prowadzącego instalację. Wobec nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa i wniesienia jej aportem do Spółki, a także z uwagi na treść wniosku, w oparciu o który została wydana decyzja zmieniająca, oraz opierając się na przepisie art. 189 jak i art. 183a Pr.o.ś., decyzja została skierowana do podmiotu będącego stroną w sprawie. Kolegium, orzekając w innym składzie, nie stwierdziło zatem wystąpienia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, zarówno wynikających ze stanowiska Spółki jak i z przepisu art. 156 § 1 K.p.a., co powoduje konieczność utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego: a) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 127 § 3 K.p.a. poprzez ich błędne niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo wystąpienia w sprawie rażącego naruszenia prawa przez Starostę, oraz przyznanie prymatu zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, podczas gdy stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na rażące naruszanie prawa następuje w sytuacji, gdy wystąpiła oczywistość naruszenia prawa, umożliwia to charakter przepisu, który pozostaje w związku z wydaną decyzją oraz przemawiają za tym racje ekonomiczne lub gospodarcze, w tym skutki, które wywołuje decyzja, zaś zasada trwałości decyzji nie jest absolutna; b) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 189 ust. 1 i 2 Pr.o.ś. w zw. z art. 155 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z uwagi na błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowanie art. 155 K.p.a., a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie, że w postępowaniu przed Starostą nie było konieczne uzyskanie zgody Syndyka poprzedzającej wydanie decyzji zmieniającej, podczas gdy do zmiany oznaczenia prowadzącego instalację stosuje się art. 155 K.p.a., zwłaszcza że zmiana polegała na "przejęciu rzekomej instalacji" przez inny podmiot, a tym samym do zmiany oznaczenia prowadzącego instalację była konieczna zgoda Syndyka (dotychczasowego właściciela), której Starosta nie uzyskał w trakcie prowadzonego postępowania, zaś zmiana nie miała jedynie charakteru "porządkującego", a brak takiej zgody stanowi rażące naruszenie prawa; c) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 551 K.c. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji z uwagi na uznanie, że Starosta prawidłowo zastosował art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 551 K.c., skutkiem czego zakwalifikował umowę sprzedaży jako umowę sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa F.(1) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej (dalej "Upadły"), w skład której wchodziła instalacja w rozumieniu przepisów Pr.o.ś., podczas gdy umowa ta nie przewidywała sprzedaży instalacji w rozumieniu przepisów Pr.o.ś. oraz nie dokonano w niej przeniesienia własności lub cesji umowy leasingu sprawnego emitora zanieczyszczenia (tj. kotła [...]), co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że działanie Starosty polegające na dokonaniu kwalifikacji prawnej umowy sprzedaży nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, podczas gdy doszło do błędnego określenia przedmiotu umowy, co skutkowało uznaniem Spółki za prowadzącego instalację; d) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 31 w zw. z art. 193 ust. 1 pkt 5 Pr.o.ś. w zw. z 162 § 1 i 3 w zw. z art. 7 i art. 9 K.p.a. poprzez pominięcie przez SKO, że Starosta błędnie uznał, iż z faktu nabycia elementów (urządzeń) wchodzących uprzednio w skład instalacji wynika posiadanie przez Spółkę tytułu prawnego do instalacji w celu jej eksploatacji, co doprowadziło do uznania, że Spółka jest "prowadzącym instalację" wbrew temu, że urządzenia nie mogły powodować emisji, podczas gdy w pozwoleniu zintegrowanym został wskazany jedynie kocioł [...] (wyłączony od 2016 r. z emisji), zaś brak kotłowni wytwarzającej parę nasyconą do suszenia papieru z istoty rzeczy powoduje brak emisji CO2, a co za tym idzie takiego urządzenia nie można uznać za instalację w rozumieniu art. 3 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 31 Pr.o.ś., a tym samym w dniu wydania decyzji zmieniającej bezprzedmiotowe było pozwolenie zintegrowane, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji uznającej urządzenia za instalację w rozumieniu obowiązujących przepisów, a w konsekwencji uznania, że strona skarżąca może być uznana za prowadzącego instalację i mogą ją obejmować wszystkie obowiązki z tym związane, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa; 2) które miało wpływ na wynik postępowania: a) art. 8 § 1 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieustosunkowanie się przez SKO do podnoszonych przez Spółkę okoliczności, tj. braku przeprowadzenia postępowania administracyjnego przez Starostę zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 7 i 9 K.p.a.; wskazania, że urządzenia nie stanowią instalacji w rozumieniu Pr.o.ś., oraz do dowodów z dokumentów świadczących o zakończeniu eksploatacji instalacji objętej pozwoleniem zintegrowanym z końcem 2016 r., podczas gdy ww. kwestie świadczą o rażącym naruszeniu prawa przez Starostę przy wydaniu decyzji zmieniającej poprzez m.in. brak wymaganej przepisami zgody syndyka w toku postępowania, brak przeniesienia własności lub cesji leasingu emitora oraz brak tytułu prawnego do instalacji w rozumieniu Pr.o.ś., co w konsekwencji doprowadziło do niepełnego rozpoznania sprawy przez SKO, a tym samym do pominięcia okoliczności stanowiących podstawę do uznania, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej; b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez podtrzymanie w całości stanowiska wyrażonego w decyzji pierwszoinstancyjnej w zakresie postępowania dowodowego i zarzutów Spółki, a tym samym dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów z dokumentów (umowy sprzedaży z dnia 29 kwietnia 2019 r. [w zakresie błędnego określenia składników wchodzących w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nieuwzględnieniu przez SKO, że kocioł parowy wskazany w pozycji nr 1 załączenia do ww. aktu jest niesprawny, uznaniu, że umowa jako podstawa nabycia urządzeń, stanowi tytuł prawny do instalacji w rozumieniu przepisów Pr.o.ś.] oraz pozwolenia zintegrowanego [w zakresie nieuwzględnienia rodzaju kotła parowego znajdującego się w ramach instalacji pomocniczych, tj. w kotłowni węglowej, mimo że na s. 4 pozwolenia wprost wskazano emitory zanieczyszczenia znajdujące się w kotłowni, tj. kocioł parowy [...] oraz kocioł parowy [...], a tym samym wskazano rodzaj kotła parowego]), co w konsekwencji doprowadziło do błędnego podtrzymania ustaleń w zakresie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w szczególności w zakresie uznania, że Spółka przejęła prawa i obowiązki "prowadzącego instalację" wbrew okolicznościom faktycznym, które uniemożliwiały taką kwalifikację, a tym samym utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji mimo wystąpienia rażącego naruszenia prawa przez Starostę; c) art. 75 § 1 w zw. art. 7, art. 77 6 1. art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, brak wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym przedstawionym przez Spółkę a ustaleniami organów, oparcie się w całości na ustaleniach Starosty, które jako stanowiące błędną podstawę zastosowania przepisów strona skarżąca kwestionuje, oraz odmowę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, podczas gdy wbrew twierdzeniom SKO Spółka nie żąda ponownej kontroli instancyjnej oraz postępowania dowodowego w tym zakresie, lecz podnosi, iż rażąco błędne ustalenia Starosty miały wpływ na rażące naruszenie prawa, a przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było konieczne dla wykazania oczywistości rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji zmieniającej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego podtrzymania przez SKO stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji, mimo że zgromadzony oraz wnioskowany materiał dowodowy wskazywał na wydanie decyzji zmieniającej z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości obu decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z najdalej idącej ostrożności – o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji oraz stwierdzenie nieważności decyzji zmieniającej jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 w związku z § 1 tego artykułu ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa. Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a.). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa, o jakim mowa w przywołanych wyżej przepisach art. 145 § 1 P.p.s.a. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została podjęta w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. odmówiono nią – poprzez utrzymanie w mocy decyzji podjętej w pierwszej instancji – stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Jeleniogórskiego z dnia 11 lipca 2019 r., którą zmieniono decyzję Starosty Jeleniogórskiego z dnia 30 grudnia 2005 r., co istotne tylko w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznej. Zmierza ono do eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Przepisy art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. enumeratywnie wymieniają wady, po stwierdzeniu których organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji. Zgodnie z art. 156 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wprowadzony nadzwyczajny tryb kontroli decyzji administracyjnej, jakim jest stwierdzenie nieważności, nie odnosi się zatem do każdej decyzji naruszającej prawo, a tylko do takiej, która została wydana z kwalifikowanym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu podlegała zatem kwestia, czy decyzja zmieniająca decyzję z dnia 30 grudnia 2005 r. została obarczona którąkolwiek z wad nieważności wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że decyzja z dnia 11 lipca 2019 r., której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, zmienia na wniosek strony skarżącej w decyzji z dnia 30 grudnia 2005 r. oznaczenie prowadzącego instalację, zastępując wyrazy "F.(1) w Sp. z o.o. w D." wyrazami "F. Sp. z o.o. sp.k.", pozostałe ustalenia decyzji pozostawiając bez zmian. Jak wynika zatem z treści jej uzasadnienia, zmiana dotyczy wyłącznie oznaczenia podmiotu prowadzącego instalację. Podstawę materialnoprawną decyzji zmieniającej stanowią przepisy art. 189 Pr.o.ś., zgodnie z ust. 1 którego, podmiot, który staje się prowadzącym instalację lub jej oznaczoną część, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących tej instalacji lub jej oznaczonej części. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, występuje niezwłocznie z wnioskiem o zmianę pozwoleń w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację (art. 189 ust. 2 Pr.o.ś.). Jak słusznie wskazało Kolegium, decyzja wydana w trybie art. 189 Pr.o.ś. charakteryzuje się automatyzmem polegającym na tym, że zaistnienie zdarzeń opisanych w hipotezie art. 189 ust. 1 Pr.o.ś. powoduje zmianę po stronie adresata decyzji bez udziału organu administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1175/17). Nabywca instalacji przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia z mocy prawa, zatem zmiana oznaczenia uprawnionego ma znaczenie jedynie formalne, porządkujące (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 374/16). Powyższe oznacza, że istotą decyzji podjętej na podstawie przepisów art. 189 Pr.o.ś. jest to, że zostaje dokonana formalna zmiana oznaczenia podmiotu, na rzecz którego funkcjonuje pozwolenie, wynikająca z faktu zmiany podmiotu, który staje się prowadzącym instalację lub jej oznaczoną część. I taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. I to tej decyzji stwierdzenia nieważności jako rażąco naruszającej prawo domaga się strona skarżąca. Zatem przyjrzeć się trzeba, w jaki sposób organ może naruszyć powyższe przepisy, i czy możliwe jest rażące ich naruszenie. Przy czym dodać jeszcze należy, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być jedynie ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. a nie rozstrzyganie sprawy co do jej istoty (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 82/09). Ocena prawidłowości decyzji z dnia 11 lipca 2019 r. polega zatem na zbadaniu, czy została ona podjęta zgodnie z aktualnym, obowiązującym w dniu wydania tej decyzji stanem prawnym. Co dodatkowo wymaga podkreślenia, ocena ta następuje w oparciu o materiał dowodowy, jaki stanowił podstawę wydania kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. W ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie są zbierane nowe dowody ani nie dochodzi do kolejnego rozpatrzenia sprawy, a tego w istocie domaga się strona skarżąca. Tym samym zarzut skargi naruszenia art. 75 § 1 w zw. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. nie mógł zostać uwzględniony, zaś wszelkie żądania przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego (w tym przesłuchania świadków) są nieuzasadnione i przeczą regułom rządzącym postępowaniem nieważnościowym. Słusznie również Kolegium wskazało, że podstawę stwierdzenia nieważności decyzji mogą stanowić wyłącznie oczywiste naruszenia prawa, a więc takie, które w konfrontacji z treścią decyzji są widoczne, bez jakiejkolwiek analizy i oceny okoliczności faktycznych sprawy. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest bowiem dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Nie może rozpatrywać więc sprawy co do jej istoty, w jej całokształcie w zakresie różnych wątków z nią związanych (wyrok NSA z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 2313/21), a takie wątki podnosi w niniejszej sprawie strona skarżąca (chociażby dotyczące działań Upadłego, nabycia przez Spółkę maszyn i urządzeń oraz ich charakteru, bezprzedmiotowości pozwolenia zintegrowanego, nakładanych na stronę skarżącą kar itd.). Oceny zgodności z prawem, czyli zaistnienia przesłanki nieważnościowej, należy dokonywać według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego oraz obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego z reguły mogą być usuwane jedynie w drodze kontroli instancyjnej, a nie w trybie nadzwyczajnym w ramach przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Ocena materiału dowodowego, oparta na zasadzie swobodnej oceny dowodów, nie stanowi bowiem naruszenia prawa, które można zaliczyć do kwalifikowanego (wyrok NSA z dnia 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 2313/21). W toku rozważanego postępowania organ nie gromadzi materiału dowodowego, a co za tym idzie nie przeprowadza żadnych nowych dowodów, jak ma to miejsce w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Jego rola ogranicza się wyłącznie do oceny, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia ocenianego postanowienia przepisów, jest ono dotknięte wadami skutkującymi jego nieważnością (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2021 r., II OSK 2694/18). W ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest zatem możliwe dokonywania oczekiwanego przez Spółkę dodatkowego postępowania dowodowego czy dodatkowych ustaleń faktycznych oraz poszerzania materiału dowodowego dotyczącego kontrolowanej decyzji, w tym nie jest możliwe przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest – jak słusznie wskazał organ – kolejną instancją, w której bada się całokształt sprawy, a tym bardziej wszelkich kwestii związanych z pozwoleniem zintegrowanym w przypadku, gdy mamy kontrolowaną jedynie zmianę tego pozwolenia i to tylko w zakresie podmiotu prowadzącego instalacje. Przedmiotem tego postępowania jest jedynie spełnienie konkretnych przesłanek stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wynikających z art. 156 K.p.a. W tym miejscu należy wskazać, że art. 156 § 1 K.p.a. zawiera zamknięty katalog wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). W tym przypadku stwierdzenie nieważności decyzji wymaga ustalenia, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Chodzi przy tym o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2197/06, LEX nr 328625). Warunkiem uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa jest stwierdzenie, że w zakresie objętym decyzją, w dniu jej wydania, obowiązywał niewątpliwy stan prawny. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki, mianowicie oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu prawa, który został naruszony oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może być naruszony jedynie przepis prawa, który nie wymaga stosowania wykładni, a skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 601/07, LEX nr 351269). W niniejszej sprawie brak jest naruszenia prawa (tym bardziej oczywistego). Przepis stanowiący podstawę materialnorawnej decyzji zakwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zaś decyzja zmieniająca została wydana zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, która próbuję ją podważyć z uwagi na obecną sytuację wynikającą z nakładanych na nią kar, zatem trudno stwierdzić, aby decyzja ta wywołała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, tym bardziej, że Spółka nie kwestionowała decyzji z ramach postępowania odwoławczego. Przejmując maszyny i urządzenia jak i domagając się zmiany pozwolenia zintegrowanego strona powinna mieć świadomość, jakie wiążą się z tym konsekwencje, a nie przerzucać odpowiedzialność za swoje działania na organy, stawiającej pod ich adresem szereg zarzutów. "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie zaś tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Przesłanka rażącego naruszenia prawa może dotyczyć zarówno przepisów materialnych, procesowych, jak i ustrojowych, aczkolwiek przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie tych przepisów – mając charakter rażący – pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (wyroki NSA z dnia: 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 4312/18; 25 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2671/17; 11 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2441/20), czego nie można stwierdzić w niniejszej sprawie. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa" (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05, LEX nr 299873). Rażące naruszenie prawa materialnego może polegać w szczególności na błędnej jego wykładni lub zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu, który nie może mieć do niego zastosowania (błąd subsumcji), albo na zastosowaniu przepisu nieobowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Istotne jest zatem, aby istniał związek przyczynowy między naruszeniem prawa a treścią rozstrzygnięcia polegający na tym, że gdyby nie było stwierdzonego uchybienia, to treść rozstrzygnięcia administracyjnego byłaby inna (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1877/06, LEX nr 295007). Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. uznaje się w szczególności wydanie decyzji wbrew zasadzie prawdy obiektywnej – przez naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1426/20). W tym zakresie wskazuje się, iż rażącym naruszeniem prawa pozostaje wyłącznie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (zob. M. Jaśkowska, [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VIII, WKP 2020, uwagi do art. 156). Jako przykład rażącego naruszenia przepisów procesowych podaje się w doktrynie m.in. wydanie decyzji odwoławczej bez odwołania strony (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 8). Podobnie należy ocenić rozpoznanie odwołania od decyzji (postanowienia), które nie weszło do obrotu prawnego (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1656/22). Po analizie akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa przy podejmowaniu decyzji z dnia 11 lutego 2019 r. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, LEX nr 199041; z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1059/05, LEX nr 220791). Rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze, gdyż prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych a jego cechą jest to, iż treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Inaczej mówiąc, gdy na pierwszy rzut oka widać, iż nie można było danego przepisu zastosować do konkretnej sytuacji. Racje ekonomiczne lub gospodarcze nie mogą przesądzać o rażącym naruszeniu prawa. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2059/06, LEX nr 306549). Przesłanka do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej polegająca na rażącym naruszeniu prawa winna być zatem stwierdzona jednoznacznie, zaś naruszenie to – mieć charakter oczywisty. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a tym bardziej rażącego, przy zastosowaniu przepisów art. 189 Pr.o.ś. Jak wskazano wyżej, przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną decyzji zmieniającej są klarowne, zatem nie ma mowy o błędnej ich wykładni. W sprawie, w związku z wnioskiem Spółki, doszło do zmiany pomiotu prowadzącego instalację, zatem zastosowano przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Ponadto, wprawdzie za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. uznaje się w szczególności wydanie decyzji z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w tym bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie, jednakże taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że rażącym naruszeniem prawa – w ocenie strony skarżącej – jest w rozpoznawanej sprawie brak zastosowania przy wydawaniu decyzji zmieniającej art. 155 K.p.a., a w konsekwencji brak do zmiany oznaczenia prowadzącego instalację zgody dotychczasowego właściciela, której Starosta nie uzyskał w trakcie prowadzonego postępowania. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez Kolegium, że z uwagi na możliwy zakres rozstrzygnięcia, mający charakter formalny, a nie merytoryczny, nie ma obowiązku uzyskania zgody dotychczasowych stron postępowania przy wydawaniu decyzji na podstawie przepisów art. 189 Pr.o.ś. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, stanowiąca podstawę przeprowadzenia w tej sprawie postępowania nieważnościowego określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przesłanka rażącego naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (wyroki NSA z dnia: 24 listopada 2003 r., sygn. akt III SA 845/02; 13 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2395/01). Sprowadza się ono do nadania decyzji treści, która jest "ponad prawem", tzn. nie można jej wyinterpretować z żadnej normy prawnej. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki. Rozstrzygnięcie takie można by uznać wręcz za niedorzeczne z punktu widzenia okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2007 r., I SA/Gd 817/07 czy wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r., FSK 2294/04, LEX nr 173113). Z jednej zatem strony, uwzględniając treść przepisów art. 189 Pr.o.ś., należało stwierdzić brak takiej sprzeczności pomiędzy treścią tych przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją z dnia 11 lipca 2029 r. Zaś z drugiej strony, jak słusznie wskazało Kolegium, odmienna wykładnia Spółki w zakresie uzyskania zgody Syndyka nie może być podstawą stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. "Rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży. Takie znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny. Nie może być zatem podstawą do takiego działania norma prawna, co do której treści istnieją istotne rozbieżności w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 113/06). O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową (wyroki NSA z dnia: 23 czerwca 2005 r., sygn. akt FSK 2475/04; 28 stycznia 2005 r., sygn. akt FSK 1371/04). Dla skuteczności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest wystarczające przeświadczenie strony o naruszeniu przepisów prawa, lecz wymagane jest wskazanie konkretnego przepisu, który miałby zostać rażąco naruszony w powiązaniu z przesłanką z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., czego zabrakło w niniejszej sprawie. Tym samym organ w sposób prawidłowy nie stwierdził rażącego naruszenia art. 189 Pr.o.ś. w zw. z art. 155 K.p.a. Jak wskazano wyżej, przepisy art. 189 Pr.o.ś. ma charakter porządkujący, a do jego zastosowania nie ma konieczności uzyskania zgody stron. Skoro zatem takie rozumienie przepisów jest możliwe, to nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej. To czyni zarzuty skargi naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 189 ust. 1 i 2 Pr.o.ś. w zw. z art. 155 K.p.a. jak również art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 127 § 3 K.p.a. nieuzasadnionymi. Ponadto, w sposób rażący naruszono – jak twierdzi Spółka – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 551 K.c. Słusznie w tym zakresie Kolegium wskazało, że w sprawie podstawą materialnoprawną były przepisy art. 189 Pr.o.ś. i rażące naruszenie tych przepisów jako mających w sprawie zastosowanie mogłoby doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane. Tym samym również zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 551 K.c. nie mógł zostać uwzględniony, tym bardziej, że strona skarżąca sama wniosła o zmianę pozwolenia zintegrowanego. Argumentacja odnosząca się do powyższych kwestii raczej wskazuje, że intencją strony skarżącej było zakwestionowanie błędnie dokonanej przez Starostę kwalifikacji prawnej umowy sprzedaży, a zatem oceny w zwykłym postępowaniu materiału dowodowego. Jak słusznie Kolegium wskazało, wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego z reguły mogą być usuwane jedynie w drodze kontroli instancyjnej a nie w trybie nadzwyczajnym w ramach przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Jeszcze raz podkreślić należy, że ocena materiału dowodowego, oparta na zasadzie swobodnej oceny dowodów, nie stanowi bowiem rażącego naruszenia prawa. Podobnie należy potraktować argumentację odnoszącą się do błędnej kwalifikacji przez Starostę kwestii nabycia urządzeń wchodzących uprzednio w skład instalacji, posiadania przez Spółkę tytułu prawnego do instalacji, charakteru urządzeń i treści pozwolenia zintegrowanego. W tym miejscu należy odnieść się do wskazanego jako trzecie rażącego naruszanie prawa, tj. uznania urządzenia za instalację w rozumieniu obowiązujących przepisów, a w konsekwencji uznania, że Spółka może być uznana za prowadzącego instalację i mogą ją obejmować wszystkie obowiązki z tym związane. Powtórzenia wymaga, że decyzja, stwierdzenia nieważności której domaga się strona skarżąca, dotyczy zmiany oznaczenia podmiotu prowadzącego instalację a nie samego pozwolenia zintegrowanego. Zatem ocena tego pozwolenia wykracza poza przedmiot ocenianego obecnie postępowania nieważnościowego. Ponadto należy zwrócić uwagę na treść przepisu art. 3 pkt 31 Pr.o.ś, zgodnie z którym przez pojęcie prowadzącego instalację rozumie się podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, na zasadach wskazanych w ustawie. Zgodnie zaś z art. 183a Pr.o.ś., w rozumieniu przepisów niniejszego działu prowadzącym instalację jest także podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania oznaczoną częścią instalacji. A zatem przepis art. 183a Pr.o.ś. wskazuje, że prowadzącym instalacje może być także podmiot, który ma tytuł prawny do władania tylko jej częścią. Nie ma to jednak wpływu na okoliczność, że instalacja ta nadal pozostaje "całością" w rozumieniu przepisów regulujących wydanie pozwolenia zintegrowanego (wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1191/21). Oczywistym jest zatem stwierdzenie organu, że Spółka jest podmiotem prowadzącym instalację, tym bardziej, że dla potrzeb Tytułu III działu IV p.o.ś. (Pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii), w art. 183a Pr.o.ś. dokonano zmiany pojęcia "prowadzący instalację" zdefiniowanego w art. 3 pkt 31 Pr.o.ś. Tym samym zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 6 w zw. z art. 3 pkt 31 w zw. z art. 193 ust. 1 pkt 5 Pr.o.ś. w zw. z 162 § 1 i 3 w zw. z art. 7 i art. 9 K.p.a. również Sąd uznał za nieuzasadniony. Jak wskazano wyżej, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, niedopuszczalne jest zatem dokonywanie rozszerzającej interpretacji przesłanek nieważnościowych. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest więc jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w tym przepisie. Nie może być ono natomiast wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, a do tego sprowadzają się żądania strony skarżącej, która najpierw wniosła o zmianę pozwolenia zintegrowanego (również podważanego) w zakresie prowadzącego instalację, a następnie kwestionuje w postępowaniu nieważnościowym decyzję podjętą w wyniku rozpoznania jej wniosku. Postępowanie to nie jest bowiem "trzecią" instancją. Kompetencje organu administracji publicznej są zawężone wyłącznie do oceny zaistnienia kwalifikowanych wad decyzji, a wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadkach wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a., rozumianych wąsko i ściśle. Takich wad w sposób prawidłowy nie dopatrzyło się Kolegium. Tym samym również zarzuty naruszenia przepisów art. 8 § 1 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. nie mogły zostać uwzględnione. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł zatem do przekonania, że w sposób zgodny z prawem Kolegium – nie stwierdziwszy przesłanek ujętych w art. 156 § 1 K.p.a. – zobowiązane było do orzeczenia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję z dnia 30 grudnia 2005 r. To zaś obligowało do oddalenia skargi w całości na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stąd orzeczono jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 grudnia 2025
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Dominik Dymitruk Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/ Olga Białek Władysław Kulon
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 156 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
art. 189, art. 183a, art. 3 pkt 31 · Dz.U. 2025 poz. 647
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III OSK 409/25 · 16 czerwca 2026
Wyrok NSA z 16 czerwca 2026 r., III OSK 409/25 – pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Sygnatura: II SA/Łd 52/26 · 7 maja 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 7 maja 2026 r., II SA/Łd 52/26 – pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Sygnatura: IV SA/Wa 718/26 · 5 maja 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 5 maja 2026 r., IV SA/Wa 718/26 – pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny