II SA/Wr 87/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 grudnia 2023 r. Nr 1183/2023 w przedmiocie umorzenia w całości postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych robót budowlanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pismem z 3 stycznia 2024 r. (data prezentaty organu) S. B. złożył skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 grudnia 2023 r. (Nr 1183/2023) w przedmiocie umorzenia w całości postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych robót budowlanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Decyzja ta została doręczona S. B. jako pełnomocnikowi W. K. w postępowaniu administracyjnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II S. B. został wezwany m.in. do określenia naruszenia prawa bądź interesu prawnego, ewentualnie precyzyjne oznaczenie strony skarżącej, bowiem z akt sprawy wynika, że S. B. występował w postępowaniu administracyjnym jedynie w charakterze pełnomocnika W. K. W dniu 19 lutego 2024 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź skarżącego na powyższe wezwanie, w której wskazano, że skarżący mieszka w R. przy ul. [...] a sprawa dotyczy kotłowni, która znajduje się 2 metry od mieszkania, w którym mieszka. Wskazując na szereg problemów zdrowotnych skarżący podkreślił, że kotłownia zagraża jego życiu oraz zdrowiu zwłaszcza, że jest on chory. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów i przyznanie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z innych przyczyn. Do "innych przyczyn" niedopuszczalności skargi należy m.in. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który nie może być skarżącym (nie posiada legitymacji procesowej). Dotyczy to podmiotu, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest legitymowany do jej wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Wykładnia art. 50 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w wyniku zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia S. B., które polegałoby na istnieniu związku między skarżonym rozstrzygnięciem organu administracji, a własną indywidualną sytuacją prawną skarżącego, wynikającą z przepisów prawa. Z akt administracyjnych załączonych do sprawy, jednoznacznie wynika, że S. B. na etapie postępowania administracyjnego nie był stroną tego postępowania, lecz był pełnomocnikiem swojej siostry W. K. W zaskarżonej decyzji z 4 grudnia 2023 r. wprost wskazano, że S. B. działał jako pełnomocnik strony tego postępowania - W. K. S. B. podejmował zatem jedynie czynności procesowe na rzecz swojej mocodawczyni. Wobec tego nie legitymuje się on własnym, aktualnym, konkretnym oraz odrębnym od mocodawczyni interesem prawnym, który uprawniałby go do złożenia we własnym imieniu skargi na zaskarżoną decyzję. W tych okolicznościach kierując się dyspozycją art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt. I sentencji postanowienia. Odnosząc się zaś do wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie to zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 152/13, publ. - CBOSA). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy skargi podlegającej odrzuceniu z uwagi na fakt, że została ona wniesiona przez podmiot nieposiadający interesu prawnego do jej złożenia, a to z kolei stanowi o oczywistej bezzasadności skargi i tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. II sentencji postanowienia.