II SA/Wr 797/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Skarżący A.B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie wskazane wyżej, w kwocie 100 zł złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z 92-letnim ojcem, jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,73 ha, w tym budynku mieszkalno-gospodarczego o powierzchni mieszkalnej 40 m² i powierzchni gospodarczej 42 m², stodoły o powierzchni 65 m² i innych zabudowań gospodarczych o powierzchni 48 m², oraz maszyn rolniczych. Ich dochodem jest emerytura ojca wnioskodawcy w kwocie 1.403 zł, stałym wydatkiem – opłata za prąd w kwocie około 43 zł miesięcznie. Na wezwanie skarżący przesłał do akt sprawy dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują dane wskazane we wniosku. Wynika z nich nadto, że ojciec skarżącego korzysta ze wsparcia materialnego ze strony Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania A. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Świadczy o tym z jednej strony brak własnych dochodów skarżącego, brak majątku podlegającego spieniężeniu oraz, z drugiej strony, wysokość wydatków gospodarstwa domowego skarżącego, generowanych dodatkowo w związku z wiekiem jego ojca. Dane te, potwierdzone w ramach postępowania prowadzonego przez ośrodek pomocy społecznej, uzasadniają ocenę referendarza sądowego, że w sytuacji rodzinnej, życiowej i majątkowej skarżącego zrealizowana została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.