II SA/Wr 731/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Burmistrza Miasta i Gminy B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 22 sierpnia 2025 r. Nr SKO.OŚ/41/11/25 w przedmiocie odmowy wydania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. budowa farmy wiatrowej postanawia: odrzucić sprzeciw.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; zwana dalej "P.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Przy czym, uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a.). Z powyższego przepisu wynika, że uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest podmiot, który ma w tym interes prawny. W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją z dnia 22 sierpnia 2025 r. Nr SKO.OŚ/41/11/25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze uchyliło, po rozpoznaniu odwołania T. sp. z o.o. z siedzibą w O., decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 7 marca 2025 r. znak OSGK.6220.13.2009.2025 o odmowie wydania na rzecz T. Sp. z o. o. z siedzibą w O. środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację dla planowanego przedsięwzięcia pan: "Budowa farmy wiatrowej o mocy 9,9 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, składającej się z trzech sztuk elektrowni wiatrowych o mocy 3,3 MW każda w obrębie J., gmina B., powiat Z., i przekazało organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania. Sprzeciw od powyższej decyzji został wniesiony przez Burmistrza Miasta i Gminy B. a zatem przez organ pierwszej instancji. Uwzględniając powyższe przepisy i okoliczności faktyczne, należało stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadły decyzje Burmistrza Miasta i Gminy B. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze, niewątpliwie interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., mają strony postępowania administracyjnego. W przeciwieństwie do stron postępowania, brak jest jednak takiego interesu prawnego po stronie Burmistrza Miasta i Gminy B. orzekającego w niniejszej sprawie w pierwszej instancji. Status organu pierwszoinstancyjnego powoduje, że Burmistrz nie był stroną postępowania administracyjnego, które prowadził. Wykluczona jest bowiem możliwość bycia jednocześnie stroną postępowania administracyjnego i organem prowadzącym to postępowanie. Należy w tym miejscu zauważyć, że kwestia legitymacji skargowej organu administracji publicznej była przedmiotem zainteresowania przedstawicieli nauki prawa oraz była poruszana w orzecznictwie sądów. Przytoczyć można pogląd, że organy administracji publicznej nie mogą skutecznie wszczynać postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne "nie może również zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji, przykładowo przez organ wyższego stopnia. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej" (zob. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, s. 103). W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r. (sygn. akt OPS 1/03, publ. ONSA 2003, z. 4, poz. 115) przyjęto, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego, ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Pogląd ten powielono w uchwale dotyczącej legitymacji procesowej powiatu (zob. uchwałę NSA w składzie 7 sędziów z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15). Sąd w niniejszej sprawie pogląd powyższy podziela w całości, co prowadzi do wniosku, że postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Powyższe rozważania należy oczywiście odnieść do możliwości wniesienia sprzeciwu od decyzji administracyjnej. Przy czym należy jeszcze zauważyć, że dopuszczenie do skutecznego złożenia skargi czy sprzeciwu, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, do sądu administracyjnego przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (organ pierwszej instancji i organ odwoławczy), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji. Takie ukształtowanie strony podmiotowej postępowania sądowoadministracyjnego stanowiłoby swoiste wypaczenie istoty tego postępowania, które w sprawie ze skargi lub sprzeciwu od decyzji administracyjnej ma służyć sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w układzie obywatel–organ, a nie rozstrzyganiu napięć między organami administracji publicznej różnych instancji. Stąd należało uznać wniesiony sprzeciw za niedopuszczalny, co obliguje do jego odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca sprzeciw, jeżeli z innych przyczyn wniesienie sprzeciwu jest niedopuszczalne. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.