II SA/Wr 726/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Skarżąca A.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu tego żądania podała, że jest poważnie chora, w związku z czym poddawana jest leczeniu sanatoryjnemu poza miejscem swojego zamieszkania i nie jest w stanie podejmować czynności procesowych, i utrzymuje się z emerytury w kwocie 700 zł. W sprawie zważono, co następuje. Z uwagi na stan zdrowia wnioskującej strony i wynikające z niego utrudnienia w prowadzeniu swoich spraw, w tym podejmowaniu czynności procesowych, referendarz sądowy przyjął, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmuje zakres całkowity, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, powszechnie dostępną wiedzę, doświadczenie życiowe i zasady logicznego myślenia oraz stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, opierając się na oświadczeniu wnioskującej strony, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – brak zdolności ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Świadczą o tym kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżącej na jej utrzymanie, oraz stan jej zdrowia, który, co wynika z powszechnie dostępnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, generuje dodatkowe, znaczne koszty podstawowego utrzymania strony skarżącej, a nadto utrudnia, a często uniemożliwia prowadzenie własnych spraw, w tym podejmowanie czynności procesowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.