Sygnatura
II SA/Wr 72/26
Wyrok WSA we Wrocławiu z 28 maja 2026 r., II SA/Wr 72/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
*Oddalono skargę w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 28 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2025 r. nr 1181/2025 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - wiaty pełniącej funkcję użytkową budynku oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 lipca 2025 r. (nr 68/2025) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kłodzku (dalej: PINB), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 769, dalej: k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2025, poz. 418, dalej: p.b.) nakazał właścicielom nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w K. - Z. B. i M. B.: 1. usunięcie przegród pionowych ze względu, na które wiata pełni funkcję użytkową budynku, przez co jej lokalizacja narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie odległości od granicy działki, które wynikają z § 12 i § 271 oraz § 272 rozporządzenia określającego warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: r.w.t.); 2. Pod wiatą nie wolno parkować samochodu ponieważ jej lokalizacja nie spełnia wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych dla miejsc postojowych (zawartych w § 19 r.w.t.). Na wykonanie obowiązków PINB zakreślił termin 3 miesięcy. Decyzja ta jest kolejną wydaną w sprawie wybudowania obiektu na posesji nr [...] o wymiarach 6,00m x 3,75m wraz z dobudówką, w odległości około 1 metra od granicy posesji nr [...]. Obiekt umocowany jest do stóp fundamentowych za pomocą metalowych kotew. Od strony posesji nr [...] ściana wiaty wykonana została z listew drewnianych i pleksiglasu, a od strony dojazdowej w ścianie została osadzona brama. Od strony posesji nr [...] brak jest ściany. Dach wiaty jest drewniany, pokryty dachówką. W sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, tj. w wyroku z dnia 3 października 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 161/23). W orzeczeniu tym Sąd wskazał, że kwestię sporną stanowi to czy obiekt wzniesiony na posesji nr [...] jest wiatą czy budynkiem gospodarczym ze stanowiskiem postojowym. Wyjaśnił, że zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1a r.w.t. odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż 3 metry – w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Odległość taka nie obowiązuje jedynie w sytuacji, gdy parking niezadaszony składa się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku (§ 19 ust. 5 r.w.t.); Tym samym w sytuacji, gdy obiekt zadaszony pełni funkcję miejsca postojowego nawet dla tylko jednego samochodu, to wymaga zachowania odległości 3m od okien m.in. w budynku mieszkalnym. Nadto, Sąd wskazał, że o ile materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący to jednakże jego ocena była wybiórcza i nie uwzględniała wszystkich okoliczności sprawy, a przy kwalifikowaniu danego obiektu budowlanego nie można abstrahować od jego rzeczywistej funkcji. W sytuacji, gdy ocenie podlegają wykonane roboty budowlane nieobjęte pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem, a tak jest w tej sprawie, weryfikacji podlega nie dokumentacja, ale pewien faktycznie istniejący stan rzeczy będący skutkiem wykonanych robót budowlanych. Same zaś deklaracje inwestora nie mogą zaprzeczać obiektywnym ustaleniom. Przyjęcie, że wyłącznym kryterium kwalifikacji danego obiektu są jego cechy konstrukcyjne prowadziłoby do sytuacji, w której każde zadaszone miejsce postojowe można by uznać za zwykłą wiatę, a w konsekwencji regulacje § 19 r.w.t., dotyczące odległości m.in. zadaszonych miejsc postojowych od okien budynków i granicy działki budowlanej, byłyby martwe. W niniejszej sprawie potrzebna jest zatem analiza nie tylko tego, że obiekt posiada dwie ściany, drzwi garażowe, ale także fakt utwardzenia podjazdu i zamontowanej bramy w ogrodzeniu na wprost tych drzwi. Trzeba mieć też na uwadze to, że funkcja, jaką może spełniać sporny obiekt, nie zależy wyłącznie od częstotliwości parkowania w nim samochodu, ale przede wszystkim od tego, czy taką możliwość zapewnia. W przywołanej na wstępie decyzji z dnia 18 lipca 2025 r., PINB wskazał, że niniejszą wiatę ze ścianami, wyposażoną w bramę garażową oraz instalacje elektryczną, w której składowane są rzeczy, sprzęt ogrodowy, suszone pranie traktować należy jako budowlę pełniącą funkcję budynku. Za taką kwalifikacją przemawiają zastosowane rozwiązania przestrzenne, które sprawiają że powstała zamknięta przestrzeń, która zapewnia nie tylko ochronę przed deszczem ale też osłonę przed wiatrem i śniegiem poprzez przegrody pionowe. Składowanie przedmiotów takich jak narzędzia ogrodnicze czy też suszenie prania w osłoniętej przestrzeni stanowi celowe użytkowanie obiektu (trwałe osłonięcie przestrzeni przekłada się na możliwość nie incydentalnego lecz stałego jej użytkowania) którego funkcja jest taka jak budynku gospodarczego. W konsekwencji wiata która pełni funkcję budynku powinna spełniać wymagania dotyczące odległości wynikające z r.w.t. Lokalizacja obiektu narusza te przepisy ponieważ znajduje się on 1m od granicy działki, a odległość ściany wiaty zlokalizowanej przy granicy działki od ściany budynku znajdującego się w granicach sąsiedniej nieruchomości (dz. nr [...]) to około 5,5 m. Zdaniem PINB, aby uczynić zadość określonym wymaganiom ze względu na lokalizację w jakiej wybudowano obiekt, może on funkcjonować jedynie jako wiata otwarta, która nie pełni funkcji użytkowej budynku oraz jako obiekt, który nie stanowi miejsca postojowego. Aby do sytuacji takiej doprowadzić - właściciele ruchomości zobowiązani zostali do wykonania czynności oraz robót budowlanych wskazanych w sentencji decyzji. Odwołania od tej decyzji wnieśli Z. B., M. B. i W. P. Decyzją z dnia 24 listopada 2025 r. (nr 1181/2025) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy nakazuję Inwestorowi - Z. B. - rozbiórkę całości obiektu budowlanego - wiaty pełniącej funkcję użytkową budynku, znajdującej się na posesji nr [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygniecie organu I instancji oparte jest na art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., który dot. przypadku prowadzenia postępowania w sprawie samowolnych robót budowlanych, gdy okaże się, iż możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Wówczas organ zobowiązany jest nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.), tak, aby doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem. DWINB wskazał jednakże, że w jego ocenie, sporny obiekt należy zakwalifikować jako wiatę pełniącą funkcję użytkową budynku – garażu otwartego, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej. Z akt sprawy wynika jasno, że sporna wiata, choć nie jest budynkiem, to pełni funkcję garażu - otwartego, bo pozbawionego ścian (posiada ścianę od strony posesji nr [...]. bramę od strony drogi dojazdowej, oraz ścianę z desek na niepełną wysokość). W tej sytuacji wiata winna odpowiadać warunkom rozporządzenia - ogólnym dla wszystkich garaży oraz szczegółowym dla garaży otwartych. Zgodnie zaś z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a r.w.t. odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, dla samochodów osobowych, nie może być mniejsza niż 7m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Natomiast kwestię odległości stanowisk postojowych, na działce budowlanej w odniesieniu do granicy tej działki reguluje ust. 2 pkt 1 lit. a § 19 r.w.t. wskazując, że winna ona wynosić nie mniej niż: dla samochodów osobowych: 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Następnie z § 19 ust. 5 oraz ust. 6 r.w.t. wynika, że zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku parkingów niezadaszonych składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku; zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych w zabudowie jednorodzinnej oraz w zabudowie zagrodowej, jeżeli stykają się one z niezadaszonymi parkingami dla samochodów osobowych na sąsiedniej działce. Zdaniem DWINB przedmiotowa wiata o funkcji garażu otwartego (zadaszone miejsce postojowe) jest usytuowana niezgodnie ze wskazanymi przepisami, ponieważ znajduje się w odległości 1 m od granicy działki nr [...] a odległość ściany wiaty od ściany budynku znajdującego się w granicach sąsiedniej nieruchomości wynosi około 5,5 m. W związku z tym, nie jest możliwe doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a PINB błędnie uznał, iż jedyną możliwością doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem jest wykonanie robót wskazanych w wydanej decyzji tj. usunięcie przegród pionowych ze względu na które wiata pełni funkcje użytkową budynku, przez co jej lokalizacja narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie odległości od granicy działki, które wynikają z § 12, § 271 oraz § 272 r.w.t., a sam obiekt może funkcjonować jako wiata otwarta, która nie pełni funkcji użytkowej oraz jako obiekt niestanowiący miejsca postojowego. Zdaniem DWINB nie mógł znaleźć zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., z uwagi na to, że na jego podstawie nakłada się obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonywanych, bądź już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli możliwe jest usunięcie naruszenia prawa poprzez wykonanie wskazanych prac, bez konieczności rozbiórki obiektu. W rozpatrywanej sprawie wiata pełniąca funkcję użytkową budynku tj. o funkcji garażu otwartego narusza zaś przepisy r.w.t. w taki sposób, że nie jest możliwe jej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w inny sposób niż poprzez jej rozbiórkę. Nadto niezasadne byłoby zastosowanie innego rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 1 pb., ponieważ zaniechanie dalszych robót budowlanych nie usunęłoby stanu naruszenia tych przepisów, natomiast obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego równoznaczny byłby de facto z rozbiórką rzeczonego obiektu. W związku z powyższym organ wydał decyzję reformatoryjną. Motywując zaś zasadność skierowania jej tylko do Z. B., tj. inwestora, DWINB wskazał, że zgodnie z art. 52 p.b., obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w tym rozdziale (tj. postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy), nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. DWINB podał, że PINB niesłusznie nałożył wskazany, w zaskarżonej decyzji obowiązek na właścicieli nieruchomości - Z. B. i M. B., gdyż materiał zebrany w sprawie wskazuje, iż inwestorem obiektu był Z. B. Zatem w sytuacji, gdy inwestor jest organowi znany, a ponadto posiada uprawnienia do władania tymże obiektem budowlanym, zasadnym stało się nałożenie obowiązków na ten podmiot. Wreszcie DWINB wskazał, że zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W tym kontekście DWINB wskazał, że w niniejszej sprawie, wydając decyzje o rozbiórce, nie doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius, gdyż niniejszy zakaz nie znajduje miejsca w sytuacji, gdy w postępowaniu odwoławczym biorą udział strony o spornym interesie. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył Z. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego tj. w przedmiocie wybudowania drewnianej wiaty, a nadto zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucił: 1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. a) art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego (brak przeprowadzenia wnioskowanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oględzin wiaty), jak również wybiórczą i dowolną ocenę tego materiału (pominięcie oceny dowodów w postaci fotografii zabudowanego w gruncie metalowego słupka przed bramą wiaty), nieustalenie stanu faktycznego aktualnego na dzień wydawania decyzji, co doprowadziło do szeregu błędnych wniosków, w tym w szczególności wadliwych ustaleń co do: po pierwsze pełnienia przez przedmiotową drewnianą wiatę na posesji nr [...] funkcji użytkowej budynku - garażu otwartego, po drugie - faktu, jak i możliwości parkowania pod wiatą samochodu; b) art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyczerpująco do materiału dowodowego w zakresie niezbędnym, a także niewskazanie przyczyn, z powodu, których DWINB uznał za udowodnione kwestionowane przez skarżącego fakty, w postaci wykorzystywania wiaty, jako budynku - garażu otwartego, co implikuje wniosek, iż nie rozważono całego materiału dowodowego w sprawie, a oceny rozważanego materiału dokonano błędnie oraz w sposób dowolny, a nie swobodny, nadto wbrew wymogom procedury administracyjnej nie wskazano i nie uzasadniono w całości podstawy faktycznej rozstrzygnięcia co do istoty sprawy; z uwagi na zawarcie w uzasadnieniu decyzji zbyt ogólnych twierdzeń, a także pominięcie rozważań co do części materiału dowodowego, niemożliwe stało się zrealizowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, utrudniono kontrolę zaskarżonej decyzji, a także nie wyjaśniono zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co przekreśliło urzeczywistnienie zasady przekonywania, i w istocie pozbawiło skarżącego pełnej realizacji przysługujących mu uprawnień procesowych; c) art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i orzekającej co do istoty sprawy, pomimo rozpatrzenia sprawy w oparciu o nieaktualny stan faktyczny sprawy i pomimo istnienia konieczności istotnego rozszerzenia zakresu postępowania dowodowego, celem ustalenia okoliczności niezbędnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, czym naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; d) art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne zaniechanie wydania przez DWINB decyzji kasatoryjnej i umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, podczas gdy zaskarżona decyzja PINB została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a przedstawiony przez skarżącego materiał dowodowy wskazuje na bezpodstawność dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w wyznaczonym przez organy zakresie; e) art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, mimo braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia; f) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organy nadzoru budowlanego obu instancji zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który w wyroku z 3 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 161/23 nakazał orzekającym w niniejszej sprawie organom administracji publicznej uzupełnienie materiału dowodowego sprawy oraz ustalenie rzeczywistej funkcji objętego analizą obiektu budowlanego, tj. wzięcie przy orzekaniu pod uwagę, że "funkcja, jaką może spełniać sporny obiekt, nie zależy wyłącznie od częstotliwości parkowania w nim samochodu, ale przede wszystkim od tego, czy taką możliwość zapewnia", gdy tymczasem orzekające w sprawie organy administracji publicznej przy ocenie materiału dowodowego całkowicie pominęły przedstawione przez skarżącego dowody, z których wynika fakt, iż obecnie brak jest możliwości pakowania pojazdu pod przedmiotową wiatą; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez nieuzasadnione zastosowanie i wadliwe przyjęcie, że obiekt budowlany objęty postępowaniem należy doprowadzić do zgodności z przepisami r.w.t., czego nie da się dokonać, a w konsekwencji b) § 1 i 2 ust 1 r.w.t. poprzez nieuzasadnione zastosowanie i przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego obu instancji, iż do obiektu budowlanego objętego postępowaniem znajdują zastosowanie przepisy r.w.t. w konsekwencji wadliwego stwierdzenia przez organy, iż przedmiotowa wiata pełni funkcje użytkowe budynku - "garażu otwartego". W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub podjęcia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności, przepisu z art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja DWINB z dnia 24 listopada 2025 r. (nr 1181/2025) uchylająca decyzję PINB z dnia 18 lipca 2026 r. w całości i orzekająca o istocie sprawy, nakazując Inwestorowi - Z. B. - rozbiórkę całości obiektu budowlanego - wiaty pełniącej funkcję użytkową budynku, znajdującej się na posesji nr [...] przy ul. [...] nr [...] w K. Dalej należy zauważyć, że w realiach badanej sprawy wypowiedział się już tut. Sąd wydając wyrok z dnia 3 października 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 161/23). Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 574/23, CBOSA). Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyroki NSA z dnia (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 90/23, CBOSA). Niewątpliwie więc na organie i sądzie spoczywa istotny obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, który może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej poprzedni pogląd prawny nieaktualnym. Tym samym związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować. Takie same zasady bez wątpienia dotyczą związania wskazaniami poczynionymi przez sąd co do dalszego postępowania np. jego pożądanego kierunku, ewentualnych działań wyjaśniających jakie należało być może podjąć (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 2/20, CBOSA). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu a organ dokonał prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu budowlanego uznając, że stanowi on wiatę pełniącą funkcję użytkową budynku – garażu otwartego przez co jej usytuowanie winno odpowiadać warunkom r.w.t. (por. § 2 ust. 1 r.w.t.). Za zasadnością takiej kwalifikacji przemawia faktycznie istniejący stan rzeczy będący skutkiem wykonanych robót. Należy zatem wskazać, że sporny obiekt od strony posesji nr [...] został wykonany z listew drewnianych z przeszkleniami wykonanymi z pleksiglasu, od strony drogi dojazdowej w ścianie została osadzona brama wprost naprzeciwko bramy w ogrodzeniu. Natomiast po przeciwnej stronie (gdzie do wiaty przylega niewielka przybudówka) wykonano ścianę z desek na niepełną wysokość. Od strony posesji nr [...] pomiędzy 3 słupami (w części przylegających do ściany z bramą garażową) zawieszono tkaninę. Dach wiaty jest drewniany kryty dachówką, dojazd do niej możliwy jest przez utwardzony podjazd. Poczynione w trakcie oględzin ustalenia oraz zgromadzona dokumentacja fotograficzna wskazują, że tak powstała przestrzeń zapewnia nie tylko ochronę przed deszczem, wiatrem śniegiem, ale również umożliwia składowanie w niej różnych przedmiotów. Jej wymiary 6,00 x 3,75 m z powodzeniem pozwalają także – w ocenie Sądu – wykorzystywać niniejszy obiekt jako miejsce parkowania samochodu, co jak wynika z przedłożonych akt sprawy miało miejsce, a kwestię sporną stanowiła tylko jego częstotliwość. Istotne jest jednak to, że, jak wskazał Sąd w wyroku z dnia 3 października 2023 r., kluczowe znaczenie ma nie częstotliwość parkowania samochodów, a to czy sama ta możliwość występuje. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, taka zaś faktyczna możliwość istnieje z uwagi na wskazane gabaryty, lokalizację na wprost bramy dojazdowej oraz utwardzony dojazd. Niniejszej okoliczności nie mógł zmienić podnoszony w toku postępowania administracyjnego oraz w złożonej skardze argument co do braku możliwości parkowania z uwagi na zamontowanie metalowego słupka. Nie stanowi on bowiem części konstrukcyjnej wiaty, trwale z nią związanej o takim charakterze, który uniemożliwia wykorzystanie spornego obiektu jako miejsca do parkowania. Jego posadowienie poza wiatą i sama możliwość zdemontowania w każdej chwili, co w konsekwencji spowoduje możliwość wjazdu nie może stanowić samej w sobie okoliczności przemawiającej za przyjęciem, iż niniejszy element w sposób trwały wyklucza możliwość parkowania pojazdów. Nadto nie można też nie dostrzec, w oparciu o przedłożoną dokumentację fotograficzną, że zdemontowanie takiego słupka nie wydaje się być też znacząco skomplikowaną czynnością, skoro umocowany jest od do kostki przy pomocy czterech śrub. Stąd podniesione w tym zakresie w skardze zarzuty dot. wadliwej kwalifikacji spornego obiektu nie mogły zostać uwzględnione. Oczywiście Sąd dostrzegł, brak odniesienia się do posadowienia spornego słupka, w kontekście sformułowanego w odwołaniu zarzutu zaniechania prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, jednakże niniejsze uchybienie DWINB, wobec wskazanych wyżej rozważań, uznał za niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Również pozostałe, zawarte w skardze zarzuty, dot. braku prawidłowego zebrania i rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego nie mogły zostać uwzględnione. Wskazać bowiem należy, że już w uprzednio wydanym wyroku z października 2023 r. Sąd przyjął ocenę, że jego zdaniem materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący dla oceny zastosowania przepisów prawa materialnego, co wynika z akt administracyjnych, a zaniechano jego prawidłowego rozważenia. Wydając zaś zaskarżoną decyzję DWINB taką analizę już podjął wskazując i uzasadniając przyjętą kwalifikację. Zdaniem Sądu trafnie też organ odwoławczy uznał, iż w sprawie nie znajduje zastosowania przepis z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., gdyż nie jest możliwe doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem, przez co zasadnym jest wydanie rozstrzygnięcie w oparciu o przepis z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Decyzje, o których mowa w jego treści, w tym decyzje o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 p.b. Innymi słowy, gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 p.b. Taka zaś sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż w jej realiach sporny obiekt narusza normy odległościowe, a uchybienie to w żaden inny sposób, poza rozbiórką, nie może być sanowane. Jak bowiem słusznie wskazał DWINB, zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a r.w.t., odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od: placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem: hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, dla samochodów osobowych, nie może być mniejsza niż 7m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Natomiast kwestię odległości stanowisk postojowych, na działce budowlanej w odniesieniu do granicy tej działki reguluje ust. 2 pkt 1 lit. a § 19 r.w.t. normując, że winna ona wynosić nie mniej niż: dla samochodów osobowych: 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Następne z § 19 ust. 5 oraz ust. 6 rozporządzenia wynika, że zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku parkingów niezadaszonych składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku; zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku niezadaszonych parkingów składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych w zabudowie jednorodzinnej oraz w zabudowie zagrodowej, jeżeli stykają się one z niezadaszonymi parkingami dla samochodów osobowych na sąsiedniej działce. Tymczasem przedmiotowa wiata o funkcji garażu otwartego (zadaszone miejsce postojowe) jest usytuowana niezgodnie ze wskazanymi przepisami, ponieważ znajduje się w odległości ok. 1 m od granicy działki nr [...] przy ul. [...] w K., a odległość ściany wiaty od ściany budynku znajdującego się w granicach sąsiedniej nieruchomości wynosi około 5,5 m. Wreszcie należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 139 k.p.a. przez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Zgodnie z przywołanym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Określony tym przepisem zakaz reformationis in peius działa jedynie w odniesieniu do strony odwołującej się. W sytuacji wielości stron postępowania administracyjnego oznacza to, że jeżeli jakakolwiek ze stron nie odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji, to nie może skutecznie powołać się na przepis art. 139. W sytuacji gdy odwołanie złożyły wszystkie strony i żądania wszystkich odwołań są zbieżne, to zakaz ten będzie dotyczył w równym stopniu wszystkich stron. W sytuacji zaś, gdy odwołania złożyły strony o sprzecznych interesach i żądania odwołań są przeciwstawne, to zagadnienie reformationis in peius nie powstaje, skoro uwzględnienie żądania jednej ze stron (decyzja na korzyść strony) jest równoznaczne z nieuwzględnieniem żądania innej strony (decyzja na niekorzyść strony) (por. Komentarz do art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Taka okoliczność ma miejsce w niniejszej sprawie, w której odwołania wniosły wszystkie trzy strony postępowania. Interes zaś W. P. i jego żądanie zawarte w odwołaniu dot. nakazanie rozbiórki jest różne od zakresu żądań Z. B. i M. B. Konkludując, skoro Sąd nie dopatrzył się uchybienia przepisom prawa materialnego oraz przepisom postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zasadnym było oddalenie skargi w całości, co też orzeczono w sentencji, na postawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/ Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Olga Białek
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 533/26 · 28 maja 2026
Postanowienie NSA z 28 maja 2026 r., II OZ 533/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 1409/25 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 1409/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 1421/25 · 28 maja 2026
Wyrok NSA z 28 maja 2026 r., II OSK 1421/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny