II SA/Wr 676/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ząbkowicach Śląskich na uchwałę Rady Miejskiej w Złotym Stoku z dnia 8 listopada 2018 r., nr XLVII/307/2018 w przedmiocie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: - § 3 ust. 1 pkt 3 i 4; - § 26 ust. 2 we fragmencie "jest zgłaszana w formie pisemnej i".

Uchwałą z dnia 8 XI 2018 r. (nr XLVII/307/2018) Rada Miejska w Złotym Stoku przyjęła regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków – dalej jako "Regulamin". W § 3 ust. 1 Regulaminu postanowiono: "1. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnienia następującego minimalnego poziomu świadczonych usług: 1) ciągłości i niezawodności dostawy wody do nieruchomości, dla której zawarto umowę, zgodnie z wydanymi "Warunkami przyłączenia do sieci wodociągowej lub sieci kanalizacyjnej", o ciśnieniu umożliwiającym użytkowanie wody nie mniejszym niż [0,05] MPa i nie większym niż [0,6] MPa, w granicach technicznych możliwości świadczenia usług wyznaczonych, m.in. strukturą i średnicą, przyłącza wodociągowego oraz instalacji wewnętrznej odbiorcy usług, 2) dostarczyć odbiorcy usług wodę w ilości nie mniejszej niż 0,5 m3 na dobę, 3) zapewnić należytą jakość dostarczanej wody, odpowiadającą m.in. wymaganiom określonym w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ustawy, 4) ciągłości i niezawodności odprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, w granicach technicznych możliwości świadczenia usług wyznaczonych, m.in. strukturą i średnicą, przyłącza kanalizacyjnego oraz instalacji wewnętrznej odbiorcy usług, 5) utrzymania i prawidłowego funkcjonowania urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, 6) zakupu, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego." Mocą § 26 ust. 2 Regulaminu postanowiono: "2. Reklamacja jest zgłaszana w formie pisemnej i zawiera co najmniej: 1) imię i nazwisko/nazwę firmy i adres odbiorcy usług, 2) przedmiot reklamacji, 3) przedstawienie okoliczności uzasadniających reklamację, 4) numer umowy, 5) podpis odbiorcy usług.". Skargę na Regulamin wniósł Prokurator Rejonowy w Ząbkowicach Śląskich (dalej jako "skarżący") wnioskując o stwierdzenie nieważności Regulaminu w zakresie § 3 ust. 1 pkt. 3 i 4 oraz w zakresie § 26 ust. 2 we fragmencie: "jest zgłaszana w formie pisemnej i". W skardze zarzucono naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 III 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713, ze zm.) oraz art. 19 ust. 5 pkt. 1 i 8 ustawy z 7 VI 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. z 2018 r. poz. 1152, ze zm.), poprzez niewskazanie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne w zakresie dostawy odpowiedniej jakości wody i odprowadzania minimalnej ilości ścieków oraz ograniczenie możliwości wnoszenia reklamacji wyłącznie do formy pisemnej. W uzasadnieniu skargi umotywowano zarzuty. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Złotym Stoku (dalej jako "rada miejska") wniosła o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym i jej uwzględnienie oraz odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania. W motywach odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że zarzuty skargi znajdują odzwierciedlenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych i zasługują na uwzględnienie. Skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 19 ust. 5 pkt 1 ustawy z 7 VI 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków – dalej jako "uzzw", regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: 1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Nie ulega zatem wątpliwości, że obligatoryjnym elementem treściowym takiej uchwały jest m.in. określenie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Powołany przepis, jak również pozostałe regulacje uzzw nie normują szczegółowego sposobu wykonania upoważnienia ustawowego z art. 19 ust. 5 pkt 1 uzzw. Wskazówkę interpretacyjną w tym zakresie stanowić może art. 5 ust. 1 uzzw, zgodnie z którym przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Pośrednio wskazuje on, że postanowienia uchwały w sprawie regulaminu powinny stanowić przede wszystkim uszczegółowienie i skonkretyzowanie obowiązków w nim określonych. Z całą jednak pewnością należy stwierdzić, że wykonanie upoważnienia z art. 19 ust. 5 pkt 1 uzzw nie może polegać na zamieszczaniu w uchwale przepisów blankietowych polegających na odesłaniu do regulacji zawartych w aktach prawnych wyższego rzędu czy ich powtarzaniu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że gmina zaś ma obowiązek każdorazowo w uchwalanym regulaminie określić poziom jakościowy wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na jej terenie, poprzez określenie w regulaminie minimalnego poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Regulamin winien bowiem określać minimalną ilość dostarczanej wody i ilość odprowadzanych ścieków oraz wymagania dotyczące jakości dostarczanej wody (zob. np. wyrok WSA w Poznaniu z 29 IV 2021 r., III SA/Po 213/21; wyrok WSA we Wrocławiu z 10 I 2023 r., II SA/Wr 633/22 – publ. CBOSA). Zakwestionowany skargą § 3 ust. 1 pkt 3 Regulaminu, odsyłając w zakresie należytej jakości wody do wymagań określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 uzzw, nie stanowi zatem należytego wykonania upoważnienia. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 XII 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r., poz. 2294), przyjęte w wykonaniu delegacji z art. 13 uzzw, znajduje bowiem powszechne zastosowanie, tak więc jego moc wiążąca nie zależy od odesłania do jego postanowień w kwestionowanym Regulaminie. Tak samo zakwestionowany skargą § 3 ust. 1 pkt 4 Regulaminu - stanowiący o ciągłości i niezawodności odprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, w granicach technicznych możliwości świadczenia usług wyznaczonych, m.in. strukturą i średnicą, przyłącza kanalizacyjnego oraz instalacji wewnętrznej odbiorcy usług – nie może stanowić należytego wykonania upoważnienia ustawowego. W istocie powtarza on regulację z art. 5 ust. 1 uzzw, z której wynika już m.in. obowiązek odprowadzania ścieków "w sposób ciągły i niezawodny". Uzależnianie zaś tego ustawowego obowiązku od właściwości przyłącza kanalizacyjnego oraz instalacji wewnętrznej odbiorcy usług nie udziela konkretnych informacji o poziomie usługi odbioru ścieków. Odnosząc się zaś do § 26 ust. 2 Regulaminu, to rację ma skarżący, że zakres upoważnienia ustawowego nie daje podstaw do uznania, że dopuszczalne jest ograniczenie możliwości wnoszenia reklamacji wyłącznie do formy pisemnej. Jak wynika z art. 19 ust. 5 pkt 8 uzzw, regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: standardy obsługi odbiorców usług, w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków. Sąd podziela prezentowane w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym przepisy uzzw nie zawężają formy składanej reklamacji wyłącznie do formy pisemnej, a ustawodawca w treści art. 19 ust. 5 pkt 8 uzzw, określając sposób załatwienia reklamacji nie określił formy, w jakiej reklamacja ta może zostać przez odbiorcę usług złożona. Przepis dopuszczający wyłącznie formę pisemną reklamacji w sposób istotny ogranicza usługobiorcom prawo do składania zastrzeżeń co do świadczonych usług, a tym samym istotnie narusza prawo (zob. np. wyrok WSA w Szczecinie z 4 XI 2021 r., II SA/Sz 582/21 czy wyrok WSA w Warszawie z 13 I 2022 r., VIII SA/Wa 980/21 – publ. CBOSA). Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 147 § 1 ppsa. Skargę rozpatrzono w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa.