II SA/Wr 635/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. P. i B. N. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi V. P. i B. N. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej w związku z samowolną rozbudową budynku mieszkalnego postanawia odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych.

V. P. i B. N. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej w związku z samowolną rozbudową budynku mieszkalnego. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 września 2017 r. skarżące zostały wezwane do usunięcia braków formalnych skargi ujawnionych na etapie jej wstępnego badania, poprzez nadesłanie pięciu egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Również zarządzeniem z dnia 20 września 2017 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W wydanych zarządzeniach zakreślono termin na ich wykonanie wynoszący 7 dni oraz rygor odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania, skierowana do V. P. została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 23 października 2017 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru w aktach sprawy – k. 15. Przesyłka zawierająca wezwania, skierowana do Brygidy Nowak znajduje się w aktach sprawy, po dwukrotnej prawidłowej awizacji. Braki formalne skargi nie zostały w pełni uzupełnione. Wpis sądowy został uiszczony w dniu 27 października 2017 r., jednak skarżące nie nadesłały pięciu egzemplarzy odpisów skargi. W tych okolicznościach postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę. Pismem z dnia 20 lutego 2018 r. skarżące wystąpiły z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi wywodząc, iż zaniechanie nadesłania wymaganych odpisów skargi wynikało z tego, iż w przesyłce adresowanej do V. P. brak było pisma wzywającego do uzupełnienia niniejszego braku, z kolei B. N. nie uzyskała żadnej informacji, że kierowana do niej przesyłka sądowa została pozostawiona do odbioru w placówce pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Warunkami skuteczności takiego wniosku jest zaś: złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uzasadni brak swojej winy (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). Brak winy należy z kolei oceniać mając na względzie wszystkie okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych lekkim niedbalstwem (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2005, s. 333). W niniejszej sprawie wnioskodawczynie jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu przywołały okoliczność, że w przesyłce adresowanej do V. P. brak było pisma wzywającego do uzupełnienia niniejszego braku, z kolei B. N. nie uzyskała żadnej informacji, że kierowana do niej przesyłka sądowa została pozostawiona do odbioru w placówce pocztowej. W ocenie Sądu okoliczności te nie mogą uzasadniać wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego. W kontekście prawidłowości awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, a tym samym prawidłowości jej doręczenia należy wskazać, że została ona przesłana na podany przez Brygidę Nowak adres i doręczona przy uznaniu wystąpienia fikcji doręczenia. W tym zakresie tut. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II GZ 316/17), że w myśl art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie to może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Tego zaś w niniejszej sprawie zabrakło, stąd niedopuszczalnym byłoby przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia skarżącej o braku awizo, gdyż prowadziłoby to do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Odnosząc się z kolei do podanej przez V. P. okoliczności, iż w otrzymanej korespondencji brak było wezwania do nadesłania odpisów skargi trzeba wyjaśnić, że z nadesłanego zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że zawierała ona nie tylko wezwanie o opłatę, ale również wezwanie w przedmiocie braków formalnych. Na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki znajduje się bowiem zapis: "opłata+wezwanie". Oznacza to, że wysłane tą przesyłką zostały: zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, jak i wezwanie do nadesłania jej odpisów. Odbierając zaś przesyłkę obowiązkiem adresata jest sprawdzić, czy zawiera ona wszystkie wskazane na druku zwrotnego potwierdzenie odbioru dokumenty. W sytuacji, gdyby przesyłka nie zawierała części dokumentów, albo w razie jakichkolwiek innych wątpliwości co do zgodności treści opisu zwrotki z zawartością przesyłki, strona kierując się należytą starannością winna niezwłocznie zawiadomić sąd o tym fakcie po otrzymaniu przesyłki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2015 r. (sygn. akt II OZ 792/15). Tego zaś w sprawie nie uczyniono. Mając niniejsze na względzie, Sad uznał, że wnioskodawczynie nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu terminu i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, co też uniemożliwia przywrócenie terminu, które może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a zatem w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.