II SA/Wr 50/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 16 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do nakładania obowiązków w sprawie zgodności wykonywanych robót budowlanych dot. utwardzenia działki z wcześniej dokonanym zgłoszeniem postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do nakładania obowiązków w sprawie zgodności wykonywanych robót budowlanych dot. utwardzenia działki z wcześniej dokonanym zgłoszeniem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący uzupełnił brak formalny skargi (podanie numeru PESEL) po terminie. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżącego. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazała, że uchybienie terminowi jest spowodowane brakiem wiedzy prawniczej, a przede wszystkim znacznym inwalidztwem wzroku (niedopatrzenie związane z używaniem lupy). Wyjaśniła, że powzięcie informacji o toczącym się postępowaniu sądowym wywołało ogromne zdenerwowanie i przeżycie emocjonalne, co również przyczyniło się do uchybienia terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z unormowań przepisów art. 86 i 87 p.p.s.a. wynika, że do przesłanek przywrócenia przez sąd terminu do dokonania czynności procesowej, które powinny zostać spełnione w sposób kumulatywny, należą: złożenie przez stronę wniosku w tym przedmiocie (art. 86 § 1 zd. pierwsze i art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym wniosek ten należy złożyć w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.); w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.); ponadto wraz z wnioskiem należy dokonać czynności, której nie dokonano w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kluczowe znaczenie ma w niniejszej sprawie ustalenie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. II OZ 712/08; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 402/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r., sygn. I CKN 1261/99; publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Podkreślić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Stąd, o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności (jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy), prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Odnosząc powyższe kryteria do rozpoznawanego wniosku, należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu. W ocenie sądu argumentacja podniesiona we wniosku nie może świadczyć o braku winy strony. Na uwagę zasługuje fakt, że pełnomocnik w niniejszej sprawie został ustanowiony na etapie uzupełnienia braków formalnych skargi, których uzupełnienia dokonał skarżący osobiście. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podała, że uchybienie terminu nastąpiło z uwagi na brak wiedzy prawniczej, a przede wszystkim znaczne inwalidztwo wzroku. Wyjaśniła, że powzięcie informacji o toczącym się postępowaniu sądowym wywołało ogromne zdenerwowanie i przeżycie emocjonalne, co również przyczyniło się do uchybienia terminowi. Pełnomocnik do wniosku załączyła między innymi orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wzroku, które dotyczy niepełnosprawności pełnomocnika. Oceniając podane przez pełnomocnika okoliczności uznać należy, że nie wykazał on braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do wskazania numeru PESEL. Powołane kryterium jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, tym bardziej pełnomocnika. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powołane we wniosku okoliczności dotyczące pełnomocnika, tj. nieznajomość prawa, inwalidztwo i zdenerwowanie nie uzasadniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. W rozpatrywanej sprawie przyjąć zatem należy, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia szczególnych okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Tym samym złożony wniosek o przywrócenie terminu jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.