II SA/Wr 489/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 2 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku Stowarzyszenia "A" w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "A" w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania Stowarzyszenie "A" w W. (dalej: skarżący, stowarzyszenie) wniosło o wstrzymanie wykonania wskazanego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w razie wykonania zaskarżonego postanowienia skarżącemu grozi niepowetowana szkoda. Wykonanie postanowienia SKO w ocenie skarżącego doprowadzić może bowiem do nieodwracalnego skutku w postaci realizacji budowy przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne" realizowanego na działkach nr [...] , [...] , [...] części działki nr [...] oraz [...], obręb R., Gmina W. Konieczności wstrzymania zaskarżonego postanowienia skarżący dopatruje się w ryzyku powstania nieodwracalnych i dalece szkodliwych dla środowiska skutków. Zdaniem stowarzyszenia w razie wykonania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uprawomocni się decyzja Burmistrza W. z dnia [...]. Ustalająca na rzecz B Sp. z o.o. z siedzibą we W. środowiskowych uwarunkowań dla realizacji inwestycji pn. "Budowa składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne". Realizacja inwestycji i rozbudowa składowiska odpadów w ocenie stowarzyszenia spowoduje skażenie i zanieczyszczenie ujęć wody pitnej oraz degradację środowiska naturalnego. Powyższymi okolicznościami skarżący uzasadnia zagrożenie wystąpienia znacznej szkody związanej z wykonaniem zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz nauce prawa administracyjnego podkreśla się nadto, że dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i podlegają wykonaniu. Przez "wykonanie aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2016, s. 557). W konsekwencji w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym wykonaniu podlegać mogą akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (postanowienie NSA z 20 V 2011 r., II OZ 422/11, te oraz inne przytoczone dalej orzeczenia publ. CBOIS: https://cbois.nsa.gov.pl). W postanowieniu z 8 I 2015 r. sygn. akt II OZ 1376/14 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. W świetle powyższych rozważań w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że postanowienie będące przedmiotem skargi w niniejszej sprawie stwierdzające niedopuszczalność odwołania stanowi akt administracyjny niepodlegający wykonaniu. Postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wywiera bowiem jedynie skutki procesowe, gdyż nie przyznaje stronie żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków. Tym samym postanowieniu takiemu nie można przypisać przymiotu wykonalności, a w konsekwencji nie można mówić w tym przypadku o możności wywołania przez zaskarżone postanowienie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą stwierdzenia niedopuszczalności odwołania jest bowiem uznanie, że z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych odwołanie nie może zostać rozpoznane. Postanowienie w tym przedmiocie oczywiście może stać się przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod kątem prawidłowości oceny organu w zakresie zaistnienia przesłanek niedopuszczalności odwołania, jednak stanowi to już merytoryczne rozpoznanie sprawy. Argumentacja stowarzyszenia odnosząca się do kwestii spornej między nią a inwestorem, tj. ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia budowy składowiska odpadów nie może być przez Sąd brana pod uwagę przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem zaskarżenia nie jest bowiem decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia ale postanowienie procesowe stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, a zatem brak jest podstaw do wstrzymania jego wykonania. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.