II SA/Wr 390/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. P. i A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. P. i A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa budowalnego istniejącego budynku mieszkalnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący małżonkowie w okresie biegu terminu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, złożyli, każdy na odrębnym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tych wniosków wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się ze świadczeń emerytalnych i nie posiadają innych dochodów. Skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie [..] zł brutto, a jej mąż (skarżący) w wysokości [...] zł brutto. Są osobami niepełnosprawnymi, wymagają leczenia i rehabilitacji i kupna drogich leków. Posiadane środki pieniężne są przeznaczane na bieżące wydatki, wśród których podstawową pozycję stanowią miesięczne opłaty, zakup żywności i leków, odzieży, środków czystości, koszty leczenia i rehabilitacji. Podali, że posiadają dom o powierzchni [...] m2 i nie posiadają innych nieruchomości oraz oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Referendarz sądowy pismem z dnia 7 lipca 2014 r. wezwał skarżących małżonków do nadesłania dokumentów i wyjaśnień dotyczących ich sytuacji materialnej. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożyli dwie decyzję ZUS ustalające wysokość ich miesięcznych emerytur, z których wynika, że emerytura skarżącej wynosi [...] zł netto, a skarżącego [...] zł netto. Nadesłali również zeznanie podatkowe skarżącego PIT-37 za [...] r. (rozliczenie indywidulne), z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...] zł i informację skarżącej PIT 40A za [...] r., z której wynika, że dochód skarżącej wyniósł [...] zł. W piśmie przewodnim z dnia 15 lipca 2014 r. podali, że są w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 150 zł. Dodali również, że nie otrzymują świadczeń z pomocy społecznej i nie otrzymują pomocy instytucji i osób trzecich. Nie posiadają antyków, kolekcji zbiorów i biżuterii. Posiadają kilkunastoletnie sprzęty gospodarstwa domowego. Nie otrzymują żadnych zasiłków, alimentów i dodatku mieszkaniowego. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wnioskodawcy nie wykazali w jakich kwotach ponoszą wydatki związane z ich utrzymaniem (opłaty za czynsz, gaz, prąd, wodę, wywóz, śmieci, koszty lekarstw) i nie nadesłali również dokumentów potwierdzających wysokość tych wydatków. Do wykazania tych wydatków i nadesłania dokumentów potwierdzających ich poniesienie skarżący zostali wezwani pismem referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2014 r. Powyższe nie pozwala na ocenę, czy poniesienie wspomnianych wydatków uniemożliwia skarżącym opłacenie kosztów sądowych. Skarżący nie nadesłali również wyciągu z konta bankowego za ostatnie dwa miesiące. Wymogu tego nie uchylają nadesłane dwie decyzje ustalające wysokość świadczeń emerytalnych. Wybiórcze wykonanie wezwania referendarza sądowego nie uzasadnia bowiem uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na skarżących zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełniają przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto świadczenia emerytalne każdego ze skarżących małżonków znacznie przekraczają wysokość najniższej emerytury, która od 1 marca 2014 r. wynosi 844,45 zł, co oznacza że skarżący nie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Emerytura skarżącej wynosi bowiem [...] zł netto, a skarżącego [...]7 zł netto, co stanowi łącznie kwotę [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.