Sygnatura
II SA/Wr 358/17
Wyrok WSA we Wrocławiu z 29 listopada 2017 r., II SA/Wr 358/17 – ochrona przeciwpożarowa
Wynik
*Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 29 listopada 2017
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2017r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie D. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przystępując do orzekania Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny sprawy wynikający z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w L. (dalej – KM PSP) po przeprowadzeniu czynności kontrolno-rozpoznawczych w Domu Studenta Politechniki W. przy ul. [...] w L. wydał decyzję nr [...], którą nakazał Politechnice W. Zamiejscowemu Ośrodkowi Dydaktycznemu w L. wykonanie określonych obowiązków w Domu Studenta Politechniki W. przy ul. [...] w L. w celu zapewnienia odpowiednich warunków ewakuacyjnych do dnia 1 października 2016 r. Z kolei w dniu w dniu [...] r. KM PSP w L. wydał decyzję nr [...], którą nakazano temu samemu adresatowi: - zapewnić odpowiednie warunki ewakuacji na klatce schodowej, - klatki schodowe budynku stanowiące pionowe drogi ewakuacyjne wyposażyć w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, - piwnice zamknąć drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI3O, - pomieszczenia z wyjątkiem higieniczno-sanitarnych prowadzące na drogi komunikacji ogólnej zamknąć drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI30, - doprowadzić do wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych obudowę pomieszczenia "sala telewizyjna" Na realizację powyższego nakazu wyznaczono termin do dnia 1 października 2016 r.. W dniu 25 października 2016 r. w Domu Studenta przy ul. [...] w L. przeprowadzono czynności kontrolne, w ramach których stwierdzono, że nakazane decyzją nr [...] obowiązki nie zostały wykonane. Wobec powyższego KM PSP w L. skierował do zobowiązanego upomnienie z dnia 28 października 2016 r.. Kolejne czynności kontrolne miały miejsce w dniu 13 grudnia 2016 r., co udokumentowano stosownym protokołem. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] w L. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] r. nr [...] w zakresie terminu. W dniu 27 stycznia 2017 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Natomiast w dniu [...] r. KM PSP w L. wydał postanowienie nr [...], którym podając w podstawie prawnej art.119, art.120 § 2, art.121 § 2 i 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej – u.p.e.a.) nałożył na J. K. specjalistę ds. technicznych Działu Domów Studenckich Politechniki W., grzywnę w wysokości 1000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określnych w tytule wykonawczym dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał na wykonane w przedmiotowym obiekcie czynności kontrolno-rozpoznawcze, które wykazały nieprawidłowości. W celu usunięcia nieprawidłowości KM PSP wydał decyzję nr [...] i decyzję nr [...]. Wobec niewykonania nakazu wynikającego z decyzji nr [...] organ wystawił w dniu 28 listopada 2016 r. upomnienie wzywające zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązków wymienionych w decyzji. Przeprowadzone w dniach 12-13 grudnia 2016 r. czynności kontrolno-rozpoznawcze, pozwoliły na ustalenia, że decyzję nr [...] wykonano w całości natomiast obowiązki zawarte w punktach 1, 2, 4, 5 decyzji [...] nie zostały wykonane. Dalsza część uzasadnienia postanowienia stanowi analizę przepisów u.p.e.a., w ramach której, po odwołaniu się do art. 119 § 1 ustawy, omówiono instytucję grzywny w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny. Odnosząc się do art. 120 § 2 ustawy przypomniano, że gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, grzywnę nakłada się na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Jednocześnie może być nałożona grzywna na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia do wykonania obowiązku. Wyjaśniono także, że Politechnika W. jako wyższa uczelnia państwowa jest państwową jednostką organizacyjną wyposażoną w osobowość prawną. Nadto pismem z dnia 23 grudnia 2016 r. Politechnika W. wskazała jako osobę bezpośrednio odpowiedzialną za czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązków objętych przedmiotową decyzją J.K.. Na koniec KM PSP w L. podał przesłanki uwzględnione się przy ustalaniu wysokości nałożonej grzywny, uznając przy tym, że organ kierował się zasadą skuteczności i celowości, uznając jednocześnie, iż grzywna w kwocie 1000 zł nakładana na stronę będzie wystarczającą motywacją do przymuszenia do wykonania obowiązku, nad wykonaniem którego bezpośrednio czuwa. Organ ustalając wysokość grzywny wziął także pod uwagę, iż jest ona nakładana na osobę fizyczną - pracownika, nie nakładając grzywny w wyższej wysokości. W zażaleniu jakie na powyższe postanowienie złożył J. K. zawarto ocenę, że zdaniem autora środka zaskarżenia grzywna jak i podnoszone w uzasadnieniu postanowienia argumenty są niezasadne. Decyzja KM PSP w L. nr [...] została wykonana w całości, a niewykonanie części decyzji nr [...] dotyczącej biegów i spoczników o określonej szerokości wynikło z faktu rozpoczęcia procedury uzyskania postanowienia o odstępstwie. Do czasu pełnego zabezpieczenia p.poż. budynku wyłączona z eksploatacji została sala telewizyjna, w której rozpoczęty został demontaż palnych elementów wnętrza. Powoływanie się na niewykonane obowiązki jest dla ukaranego grzywną krzywdzące, ponieważ po otrzymaniu decyzji przyczynił się on do przygotowania i przeprowadzenia czynności poprawiających stan ochrony p.poż. Domu Studenckiego. Politechnika W. wskazała J. K. jako osobę odpowiedzialną za koordynację remontów domów studenckich, w tym również związanych z zabezpieczeniem p.poż., a nie osobę odpowiedzialną za stan zabezpieczenia pożarowego obiektów. Żalący się podał, że nie posiada wymaganych uprawnień, o których mowa w ustawie o ochronie przeciwpożarowej, ani nie posiada pełnomocnictw pracodawcy do reprezentowania i wykonywania czynności z zakresu ochrony p.poż.. Dodatkowo, po wydaniu decyzji, z racji zajmowanego stanowiska rozpoczął on całą procedurę poprawy stanu bezpieczeństwa p.poż., przygotował cały proces naprawczy, przeprowadzenie wyboru wykonawców zgodnie z ustawą o zamówieniach publicznych, zlecenie wykonania ekspertyzy i wystąpienie o odstępstwo od zaleceń niemożliwych do wykonania, wykonanie niezbędnych projektów budowlano-wykonawczych wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę i rozpoczęciem realizacji zaleceń wskazanych w decyzjach. Ze względu na czasochłonność procedur związanych z wydatkowaniem funduszy objętych zapisami ustawy prawo zamówień publicznych nałożenie grzywny na żalącego się zostało określone jako niezasadne. W dniu [...] r. D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, (dalej DKW PSP) wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej – k.p.a.) oraz art. 18 u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ramach rozważań zamieszczonych w uzasadnieniu postanowienia odwołano się do treści art. 120 u.p.e.a. dającego możliwość nałożenia grzywny w celu przymuszenia zarówno na osoby fizyczne jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, grzywnę nakłada się na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Jednocześnie może być nałożona grzywna na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku. Podzielając stanowisko organu I instancji DKW PSP uznał, że zobowiązany jest państwową jednostką organizacyjną wyposażoną w osobowość prawną, co uprawnia do nakładania grzywien w postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o art. 120 § 2 u.p.e.a.. Politechnika W. pismem z dnia 23 grudnia 2016 r. nr [...] wskazała J.K. specjalistę ds. technicznych Działu Domów Studenckich Politechniki W. jako osobę odpowiedzialną za koordynację remontów budowlanych, w tym remontów związanych z ochrona p.poż. budynków. Ponadto żalący się wyjaśnił, iż z racji zajmowanego stanowiska rozpoczął stosowną procedurę poprawy stanu bezpieczeństwa pożarowego obiektu, przygotował proces naprawczy poczynając od zabezpieczenia środków finansowych w uczelnianym planie robót na lata 2016-2018, przeprowadził wybór wykonawców zgodnie z ustawą prawo zamówień publicznych, zlecił wykonanie ekspertyzy i wystąpienia o odstępstwo do DKW PSP od zaleceń niemożliwych do wykonania, wykonanie niezbędnych projektów budowlano-wykonawczych wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę i rozpoczęcie zaleceń wskazanych w decyzjach, co pozwoliło na wykonanie w całości decyzji nr [...], przyznając tym samym, że bez wątpienia jest osobą, o której stanowi art. 120 § 2 u.p.e.a.. Organ II instancji podzielił też ocenę organu I instancji o prawidłowości doboru środka egzekucyjnego w niniejszym postępowaniu. Według DKW PSP ustalona wysokość grzywny jest prawidłowa, a nałożona grzywna nie stanowi nadmiernego obciążenia finansowego. Zgodnie z art. 121 § 2 u.p.e.a. wymierzona grzywna stanowi 1/10 maksymalnej kwoty grzywny, jaką można jednorazowo wymierzyć osobie fizycznej. W uzasadnieniu postanowienia drugoinstancyjnego znalazł się też zapis, że biorąc pod uwagę, iż żalący się jest pracownikiem zobowiązanego, uczelni publicznej, oraz fakt podejmowanych przez niego pewnych działań w celu poprawy warunków bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie, wysokość grzywny zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowania środka egzekucyjnego jest na tyle dolegliwa by zmusić do podjęcia działań w celu wykonania obowiązku. Ponadto osoby odpowiedzialne za wykonanie egzekwowanego obowiązku powinny ponosić konsekwencje ich niedopełnienia. Powyższe postanowienie zostało oprotestowane przez J. K. skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Żądania skargi poparto zarzutem naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. przez zaniechanie odniesienia się do zarzutów zażalenia i przytoczenia okoliczności uzasadniających uznanie skarżącego za osobę, o której mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a.. Ponadto zarzucono naruszenie art. 120 § 2 u.p.e.a. przez błędną ocenę, że skarżący należy do osób wymienionych w tym przepisie, gdyż osobą odpowiedzialną "bezpośrednio" jest konkretna osoba mająca zrealizować obowiązek, zaś niewystarczające jest wskazanie skarżącego jako takiej osoby tylko dlatego, że Politechnika W. wykazała go jako osobę odpowiedzialną za koordynację remontów domów studenckich w tym również związanych z zabezpieczeniem p.poż., a nie osobę odpowiedzialną za stan zabezpieczenia pożarowego obiektów. W uzasadnieniu skargi podano, że Politechnika W. jako pracodawca wskazała skarżącego jako osobę odpowiedzialną za koordynację remontów domów studenckich, w tym również związanych z zabezpieczaniem p.poż., jednak według skarżącego nie jest on osobą odpowiedzialną za stan zabezpieczenia pożarowego obiektów wskazaną w ustawie o ochronie przeciwpożarowej w związku z brakiem kwalifikacji w tym zakresie wymienionych w art. 4 i 4a ustawy o ochronie pożarowej. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z realizacją pracy na rzecz pracodawcy i podjęcia czynności mających poprawić bezpieczeństwo pożarowe domu studenckiego skarżący jest osobą, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju. Działania organów i wydane przez nie postanowienia są wedle skarżącego niezasadne, gdyż nie posiada on i nigdy nie posiadał uprawnień określonych w art. 4 i 4a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Zatem nie może być on uznany za osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju w rozumieniu art. 120 § 2 u.p.e.a.. Zakres powierzonych skarżącemu obowiązków pracowniczych w ramach stosunku pracy określonych przez pracodawcę oraz ich wykonanie potwierdzają, że nie może być mowy o ich zaniechaniu przez skarżącego. Według autora skargi organ II instancji naruszył art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. poprzez zaniechanie szczegółowego odniesienia się do zarzutów zażalenia i przytoczenia wiarygodnych okoliczności uzasadniających uznanie skarżącego za osobę, o której mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a.. Organ dokonał też błędnej oceny, że należy on do osób wymienionych w tym przepisie, gdyż osobą odpowiedzialną bezpośrednio jest konkretna osoba mająca zrealizować obowiązek. Jako niewystarczające uznano wskazanie skarżącego przez Politechnikę W. jako osoby odpowiedzialnej za koordynację remontów domów studenckich, w tym również związanych z zabezpieczeniem p.poż., a nie osobę odpowiedzialną za stan zabezpieczenia pożarowego obiektów. Na koniec skarżący uznał, iż organ II instancji zupełnie nie odniósł się do podnoszonych przez niego okoliczności dotyczących podjętych faktycznie przez uczelnię działań mających na celu realizację nałożonych na Politechnikę W. obowiązków w zakresie ochrony p.poż.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją zbieżną z zaprezentowaną w oprotestowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1370 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). W badanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie DKW PSP z dnia [...] r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia w kwocie 1000 zł. Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Przepis ten, wobec treści art. 144 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu dotyczącym zażalenia, co oznacza, że wówczas organ wydaje postanowienie o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Powołanie przepisu k.p.a., a także inne przepisy tej ustawy procesowej, wskazane w dalszej części uzasadnienia mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 18 u.p.e.a., w myśl którego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Należy też zwrócić uwagę, że zgodnie z poglądem utrwalonym w literaturze prawniczej i orzecznictwie, utrzymanie w mocy decyzji (postanowienia) organu I instancji przez organ wyższego stopnia oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ organ II instancji doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji. Chodzi tu nie tylko o rezultat co do zgodności z prawem, lecz także ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia. (zob. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, z. 4, poz. 83; G. Łaszczyca, Komentarz do art. 138 k.p.a., w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II, dostępny w LEX online). Taki rezultat powinien być wynikiem rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Na tle uregulowań zawartych w k.p.a., nie budzi bowiem wątpliwości, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, opubl. ONSA 1997 r., Nr 1, poz. 35). Organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania stron i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji, rozpoznając sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 1993r. sygn. akt IV SA 1241/93, opubl. ONSA 1993 r., Nr 3, poz. 79). Obowiązująca w k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) obliguje organ administracji publicznej prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Reguły te, na mocy wskazanego wyżej odesłania z art. 18 u.p.e.a. znajdują odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu inicjowanym środkiem zaskarżenia w ramach postępowania egzekucyjnego. Wskazać zatem należy, że instytucja grzywny w celu przymuszenia jest środkiem stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym, które powinno doprowadzić do realizacji przez zobowiązanego obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jako środek przymuszający, ma na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego określonego obowiązku. W badanej sprawie źródłem tego obowiązku jest ostateczna decyzja KM PSP w L. nakładająca na Politechnikę W. Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w L. obowiązek wykonania określonych zadań w celu zapewnienia ochrony p.poż.. Decyzja KM PSP w L. z dnia [...] r. nr [...] jest decyzją ostateczną, zatem dopóki istnieje ona w obrocie prawnym, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane, a w razie bezczynności zobowiązanego wierzyciel musi - na mocy art. 6 u.p.e.a. - uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji nałożonych nią obowiązków. Odnosząc się w tym miejscu do jednego z zarzutów skargi dotyczącego nieuwzględnienia przez organ wykonania części z zawartych w decyzji obowiązków nie można podzielić jego trafności. Taki przypadek jak częściowe wykonanie decyzji nie może stanowić podstawy do odstąpienia od egzekucji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne nie ma formalnych podstaw tylko w przypadku zrealizowania nakazu w jego pełnym zakresie. Także na wstępie rozważań należy zdecydowanie podkreślić, że bez znaczenia pozostaje wykonanie przez zobowiązaną uczelnię obowiązków wynikających z innej decyzji ale skierowanej do tego samego adresata. Trzeba przecież mieć na uwadze to, że wszelkie czynności egzekucyjne jak upomnienie czy wystawienie tytułu egzekucyjnego i zaopatrzenie go w klauzulę wykonalności dotyczyły decyzji KM PSP w L. z dnia [...] r. nr [...]. Zarówno wskazana decyzja jak i rozstrzygnięcia wydane w toku postępowania egzekucyjnego determinują przedmiot sprawy w znaczeniu procesowym. Podobnie postawa zobowiązanego czy wykonujących danego rodzaju zadania pracowników zobowiązanego może mieć tylko znaczenie, co miało zresztą miejsce w niniejszej sprawie, przy ustaleniu wysokości nałożonej grzywny ale nie daje możliwości odstąpienia od samej egzekucji zawartych w ostatecznej decyzji obowiązków. Przy kontroli zaskarżonego postanowienia istotne było też to, że podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązków nałożonych decyzją powyżej wskazaną jest Politechnika W. Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w L.. W tych warunkach, w kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym zastosowanie znajdował art. 120 § 2 u.p.e.a. Określa on bowiem na kogo nakłada się grzywnę w celu przymuszenia, gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Przyjmując wskazaną wyżej pozycję prawną uczelni, uznać trzeba, że zawarta w nim regulacja znajdowała w niniejszej sprawie zastosowanie. Według wskazanego przepisu, grzywnę nakłada się na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim są egzekwowane obowiązki określone w decyzji KM PSP w L.. Jednocześnie może być nałożona grzywna na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku. W konsekwencji, adresatami postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia winny być tylko wskazane podmioty. Dopiero wówczas, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku, już tylko dodatkowo organ egzekucyjny może jednocześnie nałożyć grzywnę na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną. Przepis ten wyraźnie rozróżnia zatem osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku i osobę, na którą organ egzekucyjny nakłada grzywnę w celu przymuszenia. W przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej osobami, na które można nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, będą osoby (określone co do tożsamości), do których należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Najczęściej będą to konkretni pracownicy danej jednostki, którym pracodawca powierzy do bezpośredniej realizacji obowiązki podmiotu zobowiązanego. W określonych sytuacjach mogą to też być np. organy danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo też konkretni pracownicy. Określenie podmiotu, któremu zostanie wymierzona grzywna, będzie zależało od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że obowiązkiem organu egzekucyjnego w niniejszej sprawie było ustalenie, kto bezpośrednio jest odpowiedzialny za realizację egzekwowanego obowiązku nałożonego na zobowiązaną. Dopiero wówczas możliwe jest bowiem zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Jak już wskazano grzywnę kieruje się do podmiotu konkretnie zindywidualizowanego, albowiem grzywna jest środkiem przymuszającym konkretną osobę do realizacji obowiązku. Tę zasadę wyraźnie precyzuje art. 120 § 2 u.p.e.a. poprzez określenie w stosunku do kogo personalnie, należy taką grzywnę skierować, w sytuacji, gdy zobowiązanym jest jednostka organizacyjna. W przepisie tym chodzi o wywarcie presji na właściwą osobę odpowiedzialną za zapewnienie wykonania egzekwowanego obowiązku. W realiach niniejszej sprawy zaakcentowania wymaga, że zarówno na etapie postępowania zażaleniowego jak i w wywiedzionej do tutejszego Sądu skardze J. K. kwestionuje prawidłowość przyjęcia, iż to właśnie on jest osobą, na którą można było nałożyć grzywnę w trybie art. 120 § 2 u.p.e.a.. Zadaniem jakie zatem postawione zostało przed orzekającym w sprawie Sądem jest ocena prawidłowości poczynionych w tym kierunku przez organy ustaleń w kontekście twierdzeń i zarzutów skarżącego. W pierwszej kolejności trzeba mieć na uwadze fakt, że organ I instancji nie poprzestał na własnych ustaleniach w tym zakresie, gdyż pismem z dnia 15 grudnia 2016 r. wystąpił on do Politechniki W. z żądaniem ,,wskazania osoby, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez Politechnikę W. obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej". Odpowiedź na wskazane pismo była jednoznaczna, gdyż Dyrektor Działu Domów Studenckich Politechniki W. w piśmie opatrzony datą 23 grudnia 2016 r. podał, że ,,(...), za stan infrastruktury technicznej w tym zabezpieczenia p.poż. w domach studenckich odpowiadają pracownicy Działu Domów Studenckich Politechniki W.. Osobą odpowiedzialną za koordynację remontów budowlanych w tym remontów związanych z ochroną p.poż. naszych budynków jest specjalista ds. technicznych Pan J. K.". W oparciu o dane uzyskane bezpośrednio od podmiotu, u którego przeprowadzone były czynności kontrolne ujawniające nieprawidłowości KM PSP w L. adresatem postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia 30 stycznia 2017 r. uczynił J. K., dokonując w uzasadnieniu postanowienia wzmianki, że jest to osoba odpowiedzialna za czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązków objętych przedmiotową decyzją. Nie można zatem uznać aby organ I instancji w sposób dowolny określił adresata decyzji, skoro uwzględnił w tym zakresie stanowisko Politechniki W. zaprezentowane w piśmie z dnia 23 grudnia 2016 r.. Wobec skierowania do kontrolowanej jednostki zapytania odnośnie osoby realizującej obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej nie można także wysuwać zarzutu, aby organ egzekucyjny określił osobę, na którą nałożono grzywnę z zaniechaniem obowiązku jednoznacznego ustalenia tej okoliczności w ramach postępowania wyjaśniającego. Po wtóre, ze względu na twierdzenia zażalenia, organ II instancji także szeroko odniósł się do prawidłowości ustalenia osoby, na którą nałożono grzywnę. Poza wskazaniem na pismo Politechniki W. DKW PSP zauważył, że J.K., jak zresztą podał sam w zażaleniu, przygotował proces naprawczy poczynając od zabezpieczenia środków finansowych w uczelnianym planie robót na lata 2016 - 2018, przeprowadził wybór wykonawców zgodnie z ustawą prawo zamówień publicznych, zlecił wykonanie ekspertyzy i wystąpienia o odstępstwo do DKW PSP od zaleceń niemożliwych do wykonania, wykonanie niezbędnych projektów budowlano- wykonawczych wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę i rozpoczęcie zaleceń wskazanych w decyzjach, co pozwoliło na wykonanie w całości decyzji nr [...]. Organ II instancji uwzględniając wskazane wyżej pismo i twierdzenia żalącego się przyjął, że bez wątpienia jest on osobą, o której stanowi art. 120 § 2 u.p.e.a.. Z treści zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji wynika, że ustalenie podmiotu, o którym mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a. nastąpiło przy uwzględnieniu zarówno informacji udzielonej przez kontrolowany podmiot jak też przy ocenie faktycznie wykonywanych zadań przez skarżącego w jednostce, w której jest zatrudniony. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym, na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, że z twierdzeń samego skarżącego zamieszczonych w zażaleniu niezbicie wynika, że to właśnie on z racji zajmowanego stanowiska realizował szereg obowiązków związanych ze stanem bezpieczeństwa pożarowego obiektu, czyli takich, o których mowa w egzekwowanej decyzji. Podstawowy zarzut skargi, a wcześniej zażalenia, dotyczył naruszenia art. 120 § 2 u.p.e.a. i uznania skarżącego za osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Skarżący podaje, że z zakresu jego obowiązków nie wynika aby odpowiadał za stan zabezpieczenia p.poż., a nawet nie posiada kwalifikacji w tym zakresie. Twierdzenia skarżącego nie zasługują na aprobatę. Biorąc pod uwagę nawet sam zakres obowiązków skarżącego podpisany przez niego i Dyrektora Działu Domów Studenckich stwierdzić należy, że pośród obowiązków szczegółowych znalazły się takie jak udział w przygotowaniu planu remontów, udział w przygotowaniu materiałów do przeprowadzania procedur przetargowych czy nadzór nad przebiegiem realizacji wszystkich remontów budowlanych prowadzonych na terenie ZDS. Okoliczności opisywane przez samego skarżącego potwierdzają, że realizował on w znakomitej większości zadania nałożone zrealizowaną już decyzją KM PSP w L.. Uczestniczył też w realizacji części obowiązków wynikających z egzekwowanej decyzji, czy też w postępowaniu dotyczącym zmiany terminu realizacji obowiązków. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że zakres obowiązków, jak też faktycznie wykonywane przez skarżącego w ramach stosunku pracy zadania, pozwalają na uznanie go za właściwą osobę, o jakiej mowa w treści art. 120 § 2 u.p.e.a.. Istotne znaczenie będzie miało też wskazanie skarżącego przez Politechnikę W. jako takiej osoby w kierowanym do organu piśmie. Oczywistym pozostaje, że organy nie przyjmują bezkrytycznie wszelkich informacji dostarczanych przez strony postępowania. Trudno jednak ingerować w schemat organizacyjny danej jednostki czy też rozstrzygać ewentualne nieścisłości, w sytuacji gdy dana informacja pochodzi od osób pełniących kierownicze funkcje w jednostce organizacyjnej, które mają wpływ na to jakie zadania realizują konkretni pracownicy. Z drugiej zaś strony sam skarżący negując uznanie go za osobę odpowiedzialną za konkretne zadania nie wskazuje, kto i w jakim zakresie odpowiada za te zadania. Przy założeniu, że sam czynnie uczestniczył i uczestniczy w szeregu zadań wynikających z wydanych przez KM PSP w L. zadań, to teoretycznie o ile w tym zakresie wyznaczona by była inna osoba to musiał by przecież posiadać o tym wiedzę i podał by niezbędną informację organom egzekucyjnym w toku postępowania. Biorąc pod uwagę zawarte w zakresie obowiązków skarżącego zadania dotyczące m.in. koordynacji remontów trzeba też przyjąć, że obowiązki wskazane w egzekwowanej decyzji wpisują się w możliwość ich zrealizowania w ramach remontu. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym istotne znaczenie będzie miało także zawarcie w art. 120 § 2 u.p.e.a. pojęcia ,,osoba, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek". Ustawodawca nie zamieścił w omawianym przepisie określeń typu ,,osoba odpowiedzialna za", czy ,,osoba w której zakresie obowiązków wskazano" lecz posłużył się określeniem osoby, która ,,bezpośrednio czuwa". Skoro dana osoba ma czuwać, to nie znaczy wcale, że ma samodzielnie dane zadanie realizować, lecz winna sygnalizować, koordynować, dbać czy w inny sposób sprawować pieczę na konkretnym zadaniem. Bardziej doniosłe znaczenie ma zamieszczone w normatywie określenie ,,bezpośrednio". W języku potocznym bezpośrednio znaczy bez pośrednictwa czy w najbliższej odległości. W znaczeniu założonym przez ustawodawcę w art. 120 § 2 u.p.e.a. będzie to więc osoba, która w stopniu większym od innych w danej jednostce organizacyjnej zajmuje się sprawami danego rodzaju. Działania skarżącego względem obowiązków nałożonych w decyzjach zawarte w zażaleniu i skardze potwierdzają, że to właśnie on bezpośrednio czuwa nad zadaniami jakie są obecnie przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym błędnej oceny czy niewłaściwego zastosowania art. 120 § 2 u.p.e.a.. Nie może także zostać uwzględniony zarzut skargi, że skarżący nie posiada stosownych szkoleń czy uprawnień w zakresie ochrony p.poż., co ma uniemożliwiać uznanie go za osobę bezpośrednio odpowiedzialną za zadania wskazane w egzekwowanej decyzji. Okoliczność ewentualnego braku stosownych uprawnień nie ma znaczenia przy egzekucji wydanego nakazu, gdyż na tym etapie sprawy nie są rozstrzygane zagadnienia związane z dopełnieniem przez pracodawcę wszelkich wymogów związanych z obowiązującymi przepisami. W ramach postępowania egzekucyjnego nie rozstrzyga się o prawach czy obowiązkach konkretnych podmiotów lecz wdrożony środek egzekucyjny nakierowany jest na osiągnięcie rezultatu w postaci wykonania obowiązku zawartego w ostatecznym i funkcjonującym w obrocie prawnym akcie administracyjnym. Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a.. DKW PSP wbrew stanowisku skarżącego wyjaśnił okoliczności uwzględnione przy uznaniu go za osobę, o której mowa w art. 120 § 2 u.p.e.a.. Fakt, iż organ nie zgodził się z zarzutami zażalenia, przyjmując przy tym odmienną od żalącego się ocenę prawną i inaczej oceniając znaczenie dowodów czy faktów nie może być interpretowane jako naruszenie wskazanych przepisów prawa procesowego. W konsekwencji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 maja 2017
- Symbol z opisem
- 6016 Ochrona przeciwpożarowa 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Komendant Państwowej Straży Pożarnej
- Sędziowie
- Mieczysław Górkiewicz Władysław Kulon /sprawozdawca/ Zygmunt Wiśniewski /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
art. 119, art. 120 par. 2 · Dz.U. 2016 poz. 599
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1905/15 · 24 marca 2017
Wyrok NSA z 24 marca 2017 r., II OSK 1905/15 – ochrona przeciwpożarowa
Sygnatura: II SA/Op 60/17 · 21 marca 2017
Wyrok WSA w Opolu z 21 marca 2017 r., II SA/Op 60/17 – ochrona przeciwpożarowa
Sygnatura: VII SA/Wa 1716/14 · 4 marca 2015
Wyrok WSA w Warszawie z 4 marca 2015 r., VII SA/Wa 1716/14 – ochrona przeciwpożarowa
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny