II SA/Wr 316/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 26 października 2021 r., nr SKO 4141/26/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odrzucić skargę.

Decyzją z dnia 26 października 2021 r., nr SKO 4141/26/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej: "organ, SKO") umorzyło w całości postępowanie administracyjne z wniosku A. M. (dalej: "skarżący") w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ś. z dnia [...] 1962 r. o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej warunków nabycia gospodarstwa rolnego. W powyższej decyzji organ pouczył stronę, że od decyzji można złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie i trybie opisanym przez organ. SKO pouczyło stronę również, że może ona zrezygnować ze złożenia takiego wniosku, a także że - zamiast złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w stosownym terminie i trybie. W dniu 18 listopada 2021 r. skarżący złożył do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r., nr SKO 4141/40/2021, organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 26 października 2021 r. W decyzji tej organ pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia skargi do Sądu. Decyzję doręczono Stronie w dniu 16 lutego 2022 r. W dniu 17 marca 2022 r., strona złożyła skargę na decyzję SKO, wskazując jednoznacznie jako jej numer 4141/26/2021. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z art. 52 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem z dniem doręczenia decyzji stronie zaczyna równolegle biec termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do sądu administracyjnego. Ustawodawca pozostawił stronie wybór formy ochrony prawnej. Ustawodawca tym samym przyjął, że w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia - wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji (postanowienia) wydanego w pierwszej instancji. W świetle powołanego art. 52 § 3 p.p.s.a. strona może alternatywnie skorzystać z dopuszczalnych form aktywności procesowej składając w organie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wnosząc skargę do sądu. Ustawodawca przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przewiduje jednak, aby strona mogła złożyć zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu I instancji. Konstatując, jeżeli strona od decyzji organu I instancji wniesie zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do sądu administracyjnego, zaś na skutek rozpatrzenia wniosku organ odwoławczy wyda decyzję, wówczas skarga na decyzję organu I instancji podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z kolei, w przypadku naruszenia przytoczonych powyżej art. 52 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a., sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeka o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Jak bowiem stanowi wskazany przepis, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a.) jej wniesienie jest niedopuszczalne. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący skorzystał z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 26 października 2021 r., nr SKO 4141/26/2021, w następstwie czego SKO wydało ostateczną decyzję z dnia 10 grudnia 2021 r., nr SKO 4141/40/2021. W tej sytuacji, stosownie do przywołanych na wstępie przepisów, skarżącemu przysługiwało wyłącznie prawo do złożenia skargi na ostateczną decyzję organu z dnia 10 grudnia 2021 r., nr SKO 4141/40/2021. Alternatywny środek zaskarżenia decyzji z dnia 26 października 2021 r., nr SKO 4141/26/2021 w postaci wniesienia skargi do sądu administracyjnego był zaś niedopuszczalny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2727/19; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 17 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1971/19; 10 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1018/19; 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 431/19, 31 stycznia 2019 r.; sygn. akt IV SA/Wa 2885/18). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.