II SA/Wr 263/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska, Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2026 r. Nr 96/2026 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB), zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026 r., nr 96/2026 przyjmując w podstawie prawnej art. 58 § 2 w zw. z § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) odmówił przywrócenia terminu do złożenia przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca, spółka, strona) zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Głogowie (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 17 listopada 2025 r., nr 52/25 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny i prawny. W dniu 8 sierpnia 2023 r., PINB wydał decyzję nr 14/23, którą nałożył na spółkę obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budynkach pałacu oraz dwóch oficyn zlokalizowanych w zespole pałacowym w miejscowości B.(1) poprzez wykonanie określonych czynności w terminie do dnia 31 marca 2025 r. Po upływie terminu zakreślonego na wykonanie robót budowlanych organ przeprowadził kontrolę na przedmiotowej nieruchomości, w trakcie której stwierdził, że pomimo upływu terminu nakaz nie został wykonany. W dniu 17 listopada 2025 r., PINB wydał postanowienie nr 52/25, którym nałożył na spółkę grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50 000 zł i wezwał ją do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Postanowienie to zostało oprotestowane zażaleniem opatrzonym datą 28 listopada 2025 r., i jak wynika z prezentaty na kopercie, złożonym w tym samym dniu w urzędzie pocztowym. Organ I instancji przekazując zażalenie wraz z aktami sprawy w piśmie przewodnim kierowanym do DWINB z dnia 5 grudnia 2025 r., odnotował, że zażalenie wpłynęło po terminie. W dniu 23 grudnia 2025 r., do DWINB wpłynęło pismo PINB przekazujące wniosek spółki z dnia 16 grudnia 2025 r., o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na wyżej opisane postanowienie. We wniosku o przywrócenie terminu zażądano przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność odebrania postanowienia przez osobę nieuprawnioną, przekazania informacji o odbiorze korespondencji oraz przeprowadzenie dowodu z korespondencji e-mail celem wykazania faktu wskazania błędnej daty odbioru przez osobę przekazująca korespondencję. W treści wniosku wskazano, że strona postanowienie od osoby trzeciej otrzymała w dniu 21 listopada 2025 r. Dopiero po otrzymaniu pisma z dnia 5 grudnia 2025 r. dowiedziała się o tym, że uchybiła terminowi i po dokładnym sprawdzeniu korespondencji dowiedziała się, że korespondencja została doręczona 20 listopada 2025 r., a nie jak jej wskazano 21 listopada 2025 r. Spółka ma siedzibę w B. gdzie pracuje kilka osób, które nie są upoważnione do odbioru przesyłek. Podejrzewa, że jedna z takich osób odebrała korespondencje i przekazała osobie odpowiedzialnej za odbiór korespondencji błędną datę odbioru. Strona, dopiero po weryfikacji zauważyła, że korespondencja została odebrana 20 listopada 2025 r., a nie w dniu, kiedy faktycznie ją dostała, czyli 21 listopada 2025 r. Zawsze korespondencja była jej przekazywana w dniu odbioru. Skarżąca zapoznała się z treścią postanowienia w dniu 24 listopada 2025 r., jest w trakcie weryfikacji kto mógł odebrać korespondencję i dlaczego jej niezwłocznie nie przekazał. Wywiedziono stąd, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy strony. W imieniu skarżącej osoba upoważniona odbiera korespondencję i przekazuje ją w dniu odbioru i pociąga to za sobą ujemne skutki dla skarżącej w postaci braku obrony. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026 r., nr 96/2026 DWINB odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Po przedstawieniu w uzasadnieniu postanowienia stanu sprawy, treści wniosku strony oraz regulacji wynikających z art. 141 § 2 k.p.a. oraz art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. organ nie podzielił zasadności wniosku. Wskazał on bowiem, że argumentacja wnioskującej jest wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony wskazuje ona, że korespondencja z przedmiotowym postanowieniem została jej doręczona w dniu 21 listopada 2025 r., po czym w innym akapicie wniosku wskazuje, że zapoznała się z nią w dniu 24 grudnia 2025 r. Przedmiotowy wniosek nie zawiera uzasadnienia braku winy w uchybieniu terminu w okresie od 21 listopada 2025 r. do 28 listopada 2025 r., a także przyjmując drugą wskazaną datę zapoznania się z rozstrzygnięciem w dniu od 24 listopada 2025 r. do 1 grudnia 2025 r. Wyjaśnienia wnioskującej nie potwierdzają, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Jeżeli pod adresem spółki została odebrana skierowana do niej korespondencja, to na spółce ciąży obowiązek wykazania, że powyższy dowód doręczenia nie potwierdza tego faktu i co najistotniejsze spoczywa na niej obowiązek zorganizowania odbioru korespondencji w taki sposób, aby w jej siedzibie czynności tej dokonywała osoba upoważniona. Organ I instancji doręczył rozstrzygnięcie na prawidłowy adres, wynikający z Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r., o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2025 r., poz. 869), istnieje domniemanie prawdziwości danych w KRS, co oznacza, że adres firmy (i inne dane) ujawnione w rejestrze są traktowane zgodnie z rzeczywistością, zapewniając bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywnie występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienia terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. W przypadku doręczenia pisma spółce prawa handlowego, organ może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności. Nieuwzględnienie powyższego pozostawałoby w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych. Nie można wymagać od organu, że będzie prowadził czynności wyjaśniające w zakresie uprawnienia pracownika spółki do odbioru korespondencji. Zaniedbania w tym zakresie obciążają podmioty wymienione w art. 45 k.p.a. Uznanie z kolei zarzutu doręczenia pisma osobie do tego nieuprawnionej wyłącznie na podstawie złożonego oświadczenia o braku takiego uprawnienia mogłaby prowadzić do podważenia skuteczności doręczenia większości pism doręczonych na zasadach art. 45 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia postanowienia DWINB wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru postanowienia PINB podpisane przez pracownika wskazanego w osnowie wniosku, który, zdaniem spółki, nie był uprawniony do odbioru korespondencji w jej imieniu. Z orzecznictwa wywiedziono, że można oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności. W konsekwencji, jeżeli dana osoba przebywała w miejscu siedziby spółki i nie oświadczyła doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Nabór pracowników jak i ustanawianie pełnomocników jest sprawą wewnętrznej organizacji danego podmiotu gospodarczego i odpowiedzialności za podejmowane w tym zakresie decyzje nie można przenosić na inny podmiot. Zdaniem DWINB wnioskodawczyni nie spełniła wszystkich czterech obligatoryjnych przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie informując, że nie znalazł podstaw do uchylenia własnego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakresem kognicji sądów administracyjnych, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., objęte są m.in. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 k.p.a. Zgodnie z jego § 1, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.). Z brzmienia powołanych wyżej przepisów wynika, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentuje argumentację uprawdopodobniającą brak swojej winy w niedochowaniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna niedochowania terminu istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o jego przywrócenie. Zatem ustawodawca nie wymaga udowodnienia tych okoliczności, tylko ich uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Wymaganie uprawdopodobnienia zamiast udowodnienia braku winy w uchybieniu terminu świadczy o intencji ustawodawcy odformalizowania i uproszczenia postępowania w tym przedmiocie, tak aby ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji i na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie zbyt pochopnie drogi do obrony jej praw. Przywrócenie terminu uzasadnia tylko podanie przez wnioskodawcę takich obiektywnych i niezależnych od niego okoliczności, które wskazują na to, że nawet pomimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, nie mógł dokonać czynności w terminie. O zaistnieniu przesłanki ,,należytej staranności w dochowaniu terminu" można zasadnie mówić wówczas, gdy wnioskodawca uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jakiejkolwiek jej winy, choćby w postaci niedbalstwa, w uchybieniu terminu - a zatem, gdy przedstawi okoliczności wskazujące, że nie miał możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają bowiem wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2550/17 oraz z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1247/16 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia powodują konieczność wskazania, że doręczenia dokonywane przez organy administracji w trakcie postępowania administracyjnego winny znajdować swe umocowanie w przepisach k.p.a., a w szczególności w art. 42-44 k.p.a. Skuteczne doręczenie nastąpi wówczas, gdy dokonane zostanie z zachowaniem wszystkich warunków określonych normami prawa dla danego, wykorzystanego w praktyce przez organ sposobu doręczenia. Ocena skuteczności doręczenia pisma zależy zatem od wypełnienia ściśle określonych przepisami k.p.a. warunków formalnych, co musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1288/17). Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia została nadana na adres wskazany przez spółkę w Krajowym Rejestrze Sądowym jako jej siedziba, a jej odbiór pokwitował pracownik skarżącej w dniu 20 listopada 2025 r. W ocenie Sądu nie było więc żadnych podstaw, aby zakwestionować prawidłowość doręczenia skarżącej korespondencji w miejscu będącej jej siedzibą. Fakt, że odbiór przesyłki potwierdził pracownik, co nie jest kwestionowane w sprawie, oznacza, że był on upoważniony do odbioru kierowanej do skarżącej korespondencji. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że ,, W świetle art. 45 k.p.a., wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie do przyjęcia jest nałożenie na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki ma formalne uprawnienia do odbioru pisma. W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w przepisie art. 45 k.p.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione. Z kolei doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Organ oceniający skuteczność doręczenia korespondencji może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności, a nieuwzględnienie takiego domniemania pozostawałoby w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych. Wobec tego nie można zasadnie oczekiwać od organu, aby prowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia, czy osoba odbierająca pismo jest do tego uprawniona. Zaniedbania w tym zakresie obciążają podmioty wymienione w art. 45 k.p.a.", tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2025 r., (sygn. akt VI SA/Wa 317/25), - LEX nr 3921890. Tak więc skoro doręczenie postanowienia nastąpiło pod adresem stanowiącym siedzibę spółki, a pokwitowania jej odbioru dokonał pracownik skarżącej, nie ma znaczenia akcentowana w skardze okoliczność, że osoba dokonująca odbioru poczty nie miała umocowania do odbioru przesyłek adresowanych do skarżącej. Tym samym zarzuty sformułowane względem zaskarżonego postanowienia nie okazały się uzasadnione. Stanowisko to wpisuje się w jednolitą linię orzeczniczą prezentowaną przez sądy administracyjne. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 15 grudnia 2023 r., (sygn. akt III SA/Po 608/23), podał, że ,,Art. 45 k.p.a. posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism, przez które należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez spółkę do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywa w miejscu siedziby spółki i nie oświadczy doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Uprawnienie do odbioru korespondencji nie musi być oparte na zasadzie udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa. Zatem do odbioru przesyłki pocztowej nie jest konieczne uprawnienie do reprezentowania spółki, nie jest też niezbędny wpis osoby upoważnionej do KRS.", patrz - LEX nr 3653153. Skarżąca motywując brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia podnosi wyłącznie argumenty mające świadczyć o tym, że doręczenie postanowienia nie było prawidłowe. Skoro, jak słusznie przyjął to DWINB, doręczenie korespondencji zawierającej postanowienie o nałożeniu grzywny było prawidłowe, a skarżąca nie powołała się na żadne inne okoliczności i nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, do czego zobowiązywał go art. 58 § 1 k.p.a., to uznać należy, że DWINB w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo odmówił przywrócenia terminu. Sąd w składzie orzekającym zauważa, że we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia żądano przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków oraz z korespondencji e-mail. Prowadzenie postępowania dowodowego we wskazanym zakresie jest niemożliwe w toku postępowania prowadzonego w sprawie przywrócenia uchybionego terminu, a tym bardziej w postępowaniu sądowo administracyjnym. Zgodnie z jednolicie ukształtowanym orzecznictwem organ nie ma obowiązku podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jednoznacznie w tym względzie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2024 r., (sygn. akt III OSK 1726/22), gdzie podano, że ,,Trudno jest, bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę. Przyjęcie zaprezentowanej konstrukcji prawnej oznacza, że od uznania organu administracji publicznej zależy ocena, w jakim stopniu dana informacja uprawdopodabnia fakt przytoczony przez stronę. Organ orzekający nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna". - LEX nr 3694727. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości. Na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.