II SA/Wr 240/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta Jedliny – Zdrój z dnia [...] r. o numerze [...] w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przywrócenia stosunków wodnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Miasta Jedliny – Zdrój z dnia [...] r. o numerze [...]

E. P. (dalej: skarżąca) działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO) z dnia [...]r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Jedlina-Zdrój z dnia [...] r. nakazującej właścicielowi działek [...] i [...] (obręb J. Z.) przywrócenie stosunków wodnych. W skardze pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta Jedlina-Zdrój z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik podniósł, że Burmistrz wezwał stronę do zajęcia stanowiska i przedłożenia dowodów wykonania nałożonego na nią obowiązku biorąc zapewne pod uwagę, jak zakłada pełnomocnik, możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze, że przymusowe wykonanie decyzji mogłoby doprowadzić do powstania po stronie skarżącej znacznej szkody (związanej z przymusową realizacją obowiązku, który Burmistrz zamierza konkretyzować w postępowaniu egzekucyjnym) i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, zdaniem pełnomocnika, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] r. jest zasady. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania wniosku zaznaczyć należy, że przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, dotyczy decyzji w stosunku do której wystąpiono z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności tj. decyzji Burmistrza Miasta Jedlina – Zdój z dnia [...] r. W związku z powyższym wskazać należy, że stosownie do art. 61 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Z powyższego przepisu wynika, że sąd administracyjny może orzekać nie tylko o wstrzymaniu aktów które zostały zaskarżone ale także tych które zostały wydane w granicach tej samej sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, (por. postanowienie NSA z 16 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 866/17), podzielanym w pełni także przez tut. Sąd, instytucja wstrzymania wykonania dotyczy aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W pojęciu "sprawy", o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mieścić się więc będzie zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, jak również decyzje organów obu instancji, wydane w postępowaniu zwykłym, które będąc postępowaniem pierwotnym, stanowiło jedynie jego przedłużenie lub powtórzenie (por. W. Ryms. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zagadnienia wybrane, Warszawa 2003, s. 60). Ustawodawca odsyła do pojęcia "sprawy" w jej znaczeniu materialnoprawnym. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej umożliwia wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym – w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Uznając zatem wniosek za dopuszczalny, przechodząc do oceny merytorycznej jego rozpoznania Sąd stanął na stanowisku, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Z art. 61 § 3 p.p.s.a wynika bowiem, że warunkiem wstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody należy rozumieć jako możliwość powstania szkody zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania decyzji nie są zatem jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. NSA w postanowieniach z dnia 22 grudnia 2004 r. OZ 889/04, z dnia 8 grudnia 2004 r. OZ 694/04, z dnia 9 marca 2005 r. II OZ 52/05, CBOSA). Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa zatem na wnioskodawcy. Winien on więc wskazać na konkretne zdarzenia świadczące o tym, że wykonanie aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosowanymi dokumentami. Sąd ocenia natomiast, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem wniosku. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W orzecznictwie wyrażane są poglądy, że strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r. II FSK 502/09). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej uzasadniając wniosek o udzielnie ochrony tymczasowej ograniczył się do powołania na możliwość wszczęcia przez Burmistrza postępowania egzekucyjnego, przymuszającego do wykonania decyzji ostatecznej, podnosząc, że przymusowe wykonanie tej decyzji mogłoby doprowadzić po stronie skarżącej do powstania znacznej szkody (związanej z przymusową realizacją obowiązku, który Burmistrz zamierza konkretyzować w postępowaniu egzekucyjnym) i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Tak sformułowany wniosek w istocie nie zawiera zatem uzasadnienia, które przemawiałoby za koniecznością wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Burmistrza. Samo bowiem stwierdzenie, że przymusowe wykonanie tej decyzji mogłoby doprowadzić do powstania u skarżącej znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki nie może stanowić podstawy dla wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. Dla uprawdopodobnienia wystąpienia podstawy do udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej nie wystarczy powołanie się tylko na skutki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez przytoczenie przesłanek hipotezy tej normy. Należy bowiem podkreślić, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niej wynikających. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji Sąd ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżąca nie uzasadniła, że wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...] r. jest uzasadnione przez wykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Fakt braku wykazania tych przesłanek w okolicznościach tej sprawy okazał się zaś decydujący dla oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Burmistrza z dnia [...] r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.