II SA/Wr 226/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku E. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do staniu poprzedniego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

W skardze na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].02.2021 r. w sprawie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do staniu poprzedniego E. B. (dalej: skarżący, strona skarżąca), wniósł o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji. Skarżący wskazał, że sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co w niniejszej sprawie ma miejsce, ponieważ co do zasady przywrócenie lokalu łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami jak również z możliwością wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Skarżący wskazał, że lokal objęty nakazem organu nadzoru budowlanego, stanowi jedyne jego źródło utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpatrując wniosek strony w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd związany jest zamkniętym katalogiem dwóch przesłanek pozytywnych, którymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Omawiany przepis nie nakłada przy tym na stronę obowiązku udowodnienia wyżej wskazanych przesłanek. Wnioskodawca musi jednakże uprawdopodobnić ich zaistnienie. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 03.08.2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z 08.08.2014 r., sygn. akt II OZ 752/14). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, powyższe przesłanki zostały spełnione. Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji orzeka na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stąd też Sąd uwzględnił argument skarżącego wskazujący na okoliczność, że lokal usługowy objęty zaskarżoną decyzją, stanowi dla skarżącego jedyne źródło utrzymania. W okolicznościach sprawy przyjąć należało, że wykonanie decyzji orzekającej o przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania lokalu usługowego jako lokalu mieszkalnego może wywołać trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty przez skarżącego pracy i co za tym idzie środków do życia. Zgodnie z orzecznictwem NSA, w wypadku gdy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby całkowitym zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, nie zaś tylko jej ograniczeniem, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania skarżącej, spełniona zostaje przesłanka wyrządzenia znacznej szkody (p. postanowienia z 16.01.2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07 oraz z 27.11.2009 r., sygn. akt I OZ 1078/09). Należy jednocześnie podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest niezależne od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji.