II SA/Wr 226/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Miejskiej J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta J. stwierdza nieważność działu XXIV punkt 4 we fragmentach " obiektów małej architektury" oraz " tablic i urządzeń reklamowych, ogrodzeń" załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały.

Wojewoda jako organ nadzoru nad działalnością gminną (art. 93 ust. 1 u.s.g., Dz. U. z 2016 r., poz. 446) wniósł o stwierdzenie nieważności fragmentu zaskarżonego Studium, obejmującego zwrot "obiektów małej architektury" oraz "tablic i urządzeń reklamowych, ogrodzeń" w dziale XXIV pkt 4 uchwały. Fragment ten w ocenie skarżącego narusza art. 37a ust. 1 u.p.z.p. (Dz. U. z 2016 r., poz. 778) przez wprowadzenie obowiązku uregulowania zasad i warunków sytuowania tych obiektów w planie miejscowym, podczas gdy ustanawiane są te zasady odrębną uchwałą. W uzasadnieniu skarżący przytoczył brzmienie pkt. 4 w całości, gdzie przewidziano ustalanie w planie miejscowym szeregu zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, w tym objęte zakresem zaskarżenia. Jak wskazano, ustawa nowelizująca u.p.z.p. z dnia 24 kwietnia 2015 r. (Dz. U. poz. 774) uchyliła dotychczasową podstawę prawną dla uregulowania podanych zasad w planie miejscowym (art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p.) i wprowadziła art. 37a przewidujący podjęcie odrębnej uchwały. Uchylony przepis umożliwiał określenie w planie miejscowym omawianych zasad i warunków sytuowania tych obiektów, a także "ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane". Na rozprawie skarżący wyjaśnił, że ten zwrot zawarty w zaskarżonej uchwale nie został zaskarżony, bowiem może on się odnosić do pozostałych, niezaskarżonych obiektów. Skarżący zwrócił ponadto uwagę na znaczenie art. 12 nowelizacji, w którym przewidziano dalsze obowiązywanie planów miejscowych regulujących wspomniane zasady na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p., podobnie jak w sytuacji podjęcia uchwały intencyjnej przed dniem wejścia w życie nowelizacji, nadal stosuje się ten uchylony przepis. W innym przypadku kwestii tych nie mogą już regulować plany miejscowe, jak to przewidziano w zaskarżonej uchwale. Dostosowanie się rady gminy do Studium w powyższym zakresie, doprowadziłoby więc do uchwalenia planu miejscowego niezgodnego w tej części z ustawą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jak wskazał, na terenie gminy nie podjęto uchwały na podstawie art. 37a u.p.z.p. Natomiast przed wejściem w życie tego przepisu zapadło kilka uchwał intencyjnych, co umożliwia uregulowanie wspomnianych zasad w planach miejscowych. Jednak dla tej regulacji nie byłoby już podstawy w Studium i należało ją stworzyć. Jest oczywiste, że Studium w zaskarżonym zakresie nie odnosi się do innych planów miejscowych, niż te, które nadal mogą opierać się na uchylonym art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy. Podtrzymując skargę skarżący podkreślił, że nowelizacja nie przewiduje alternatywnego regulowania zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, bądź to w drodze odrębnej uchwały albo w planie miejscowym. Obecnie może to nastąpić jedynie na podstawie uchwały, podjętej w sposób przewidziany ustawowo dla niej. Zaskarżona uchwała nie stanowi, że odnosi się wyłącznie do już wszczętej procedury planistycznej, zatem musi być rozumiana jako odnosząca się do wszystkich planów miejscowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny związany jest zakresem zaskarżenia uchwały przez organ nadzoru. Orzekając w tym zakresie sąd stwierdził zasadność skargi. W art. 10 u.p.z.p. nie ma podstawy do ustanowienia zaskarżonych zasad. O ile art. 12 ust. 3 nowelizacji przewiduje stosowanie do omawianej problematyki przepisów dotychczasowych, to niewątpliwie obejmują one wszelkie dotychczasowe podstawy do dalszego stosowania w okresie przejściowym art. 15 ust. 3 pkt 9 u.p.z.p. Nie miał zatem racji organ, że zachodziła potrzeba przypomnienia w nowym Studium, że w ramach rozpoczętej procedury planistycznej nadal istnieje możliwość uregulowania omawianych zasad w planie miejscowym oraz potrzeba stworzenia takiej możliwości ponadto w zaskarżonej uchwale. Kwestię tą reguluje w sposób samodzielny i wystarczający przepis art. 12 ust. 3 nowelizacji. Miał w końcu rację skarżący, że odniesienie zaskarżonego fragmentu Studium do wszelkich planów miejscowych, czyli również tych, dla których uchwała intencyjna podjęta została po wejściu w życie nowelizacji, stwarzało stan sprzeczności z ustawą i wywołało niepewność dla organu planistycznego, czy stosować wymóg ustawowy zgodności planu ze Studium, czy uwzględniać zakaz ustawowy regulowania tej materii w planie miejscowym. Niewątpliwie zatem zachodziła ustanowiona w art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przesłanka stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w sprawie Studium w zaskarżonym zakresie (por. wyrok II SA/Wr 714/12), gdyż niewątpliwie jej podjęcie bez wyraźnej podstawy prawnej, w sposób naruszający art. 37a u.p.z.p. i art. 12 ust. 3 ustawy nowelizującej, stwarzający niepewność przy stosowaniu prawa, a w końcu bez jakiejkolwiek potrzeby, niewątpliwie naruszało zasadę praworządności i w istotny sposób naruszało zasady sporządzania studium. Z tych względów oraz zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.