II SA/Wr 213/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 213/17 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.

W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] kwietnia 2017 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uwagi na niewykonanie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] maja 2017 r., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił on skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie referendarza sądowego (doręczone [...] lipca 2017 r.) wobec nie wniesienia przez skarżącego sprzeciwu uprawomocniło się z dniem [...] lipca 2017 r. Z uwagi na to zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lipca 2017 r. skarżącego wezwano do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy doręczone w dniu [...] sierpnia 2017 r. skarżącemu wezwanie pozostało bezskuteczne, a wymagana opłata nie została uiszczona. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Sąd odrzucił skargę S. C. W uzasadnieniu Sąd przywołał treść art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stosownie do której sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Zatem mając na uwadze fakt, iż opłata od skargi nie została uiszczona, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., sąd odrzucił nieopłaconą skargę. Skarżący w dniu [...] września 2017 r. nadał do Sądu za pośrednictwem poczty polskiej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2017 r. wraz z zażaleniem na przywołane postanowienie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący wskazał, że jako osoba niepełnosprawna, poruszająca się o kuli w dniu [...] września 2017 r. doznał uszczerbku w postaci znacznego stłuczenia kolana. Skarżący ponadto wskazał, że opuchnięte kolano i niemożność poruszania się skutkowało niemożnością wysłania zażalenia w terminie. Zdaniem skarżącego nie miał on możliwości poproszenia osoby trzeciej o nadanie korespondencji jako, że przebywał w schronisku dla bezdomnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W świetle regulacji zawartych w art. 86 p.p.s.a. i art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego (np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 368-370), jak i postępowania cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy - T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, Część pierwsza, postępowanie rozpoznawcze, t. 1, Warszawa 2003, s. 362. Stanowisko to zostało zaakceptowane w orzecznictwie NSA. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (...) (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydaw. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333). Jako brak winy nie mogą zostać zakwalifikowane - nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącej. Podkreślenia wymaga, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ani podeszły wiek ani stan zdrowia nie stanowią przesłanek wykluczających istnienia winy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07). Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). W świetle powyższego nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia. Sąd nie kwestionuje faktu stłuczenia kolana przez skarżącego. Niemniej, aby uznać, że to w efekcie jego stłuczenia nie dochowano terminu procesowego, powinno zostać uprawdopodobnione, że to co najmniej w ostatnim jego dniu (tj. [...] września 2017 r.) stan stłuczenia uniemożliwiał skarżącemu nadanie zażalenia. Takich okoliczności skarżący nie wykazuje. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 86 w zw. z art. 87 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.