II SA/Wr 167/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew postanawia: I. odrzucić sprzeciw, II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100, zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od sprzeciwu.

Decyzją z [...].12.2019 r. Wójt Gminy [...] wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia 5 drzew (brzóz o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 48 cm, 43,5+48,5 cm, 79 cm, 72 cm i 73 cm) rosnących na działce nr [...], obręb wsi [...]. W wyniku rozpoznania odwołania wnioskodawczyni, SKO we [...] w pkt 2 zaskarżonej decyzji uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej sprzeciwu wobec dokonania zgłoszenia usunięcia drzew, tj. brzóz o obwodach pni mierzonych na wysokości 130 cm wynoszących 48 cm (drzewo jednopniowe) oraz 43,5 cm+48,5 cm (drzewo dwupniowe) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w tym zakresie. Sprzeciw w zakresie pkt 2 decyzji Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wywiódł Wójt Gminy [...], zarzucając w nim Kolegium naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 i art. 138 § 2 k.p.a.. SKO we [...] w odpowiedzi na sprzeciw wniosło o jego odrzucenie, wskazując na braku legitymacji organu I instancji do kwestionowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym rozstrzygnięć organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnoszącym sprzeciw od pkt 2 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] jest Wójt Gminy [...], który jako organ I instancji, orzekał w sprawie rozstrzygniętej skarżoną do sądu decyzją. Kwestia ta ma przesądzające znaczenie i czyni wniesienie sprzeciwu w niniejszej sprawie niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Odnosząc się zatem do kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zagadnienia, czy Wójt Gminy [...], czy też Gmina [...] mogą zaskarżyć podjętą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję SKO we [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] należy wskazać, że w judykaturze jednolicie przyjmuje się pogląd, że w jednym postępowaniu nie może mieć miejsca łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać więc wszczęte z inicjatywy organu administracji publicznej, nie może być też zainicjowane z urzędu. Postępowanie takie nie może być wykorzystywane w celu rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów między organami różnych szczebli (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 103). Wynika stąd, że odrzuceniu podlegają m.in. skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji lub przez jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji. Podobnie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.05.2003 r., OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115) przyjęto, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego (zob. także uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 16.02.2016 r., sygn. akt I OPS 2/15). W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest zatem wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Mając to na uwadze Sąd obecnie orzekający uznał, że powyższe stanowisko w pełni odnosi się do sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę sprzeciw podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalny z uwagi na brak legitymacji skargowej, określonej w art. 50 § 1 p.p.s.a. Stąd na podstawie art. 58 § 3 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu orzeczono w pkt II sentencji, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a.