II SA/Wr 108/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: Aleksandra Bartczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Legnicy na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] października 2019 r. nr VI/50/2019 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy R. stwierdza nieważność § 3 zaskarżonej uchwały we fragmencie : "z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 r."

Uchwałą z dnia 9 X 2019 r. (nr VI/50/2019) Rada Gminy Ruja przyjęła zmianę uchwały w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Ruja (Dz.Urz. Woj.Doln. z 18 X 2019 r., poz. 5996) – dalej jako "uchwała". W § 3 uchwały postanowiono, że: "Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 r." Skargę na uchwałę wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Legnicy (dalej jako "skarżący") wnioskując o stwierdzenie nieważności § 3 uchwały we fragmencie: "z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 r." Zarzucił naruszenie art. 2, art. 88 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 VII 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1461), polegające na wskazaniu dwóch rozbieżnych dat wejścia w życie uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ruja (dalej jako "rada gminy’) wniosła o oddalenie skargi i obciążenie kosztami skarżącego zaznaczając, że uchwała nie narusza prawa w sposób istotny. Nie stwierdzono bowiem przypadku, by właściciele nieruchomości zgłaszali wątpliwości, co do daty wejścia w życie uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 4 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W uzasadnionych przypadkach akty normatywne mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Przepisy porządkowe wchodzą w życie po upływie trzech dni od dnia ich ogłoszenia. W uzasadnionych przypadkach przepisy porządkowe mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż trzy dni, a jeżeli zwłoka w wejściu w życie przepisów porządkowych mogłaby spowodować nieodwracalne szkody lub poważne zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, można zarządzić wejście w życie takich przepisów z dniem ich ogłoszenia. Powyższe przepisy w sposób jednoznaczny wskazują, że akt normatywny wchodzi w życie w określonym, konkretnym momencie. Zawarta w takim akcie normatywnym regulacja prawna normująca kwestię wejścia w życie nie może być więc sformułowana w sposób dwuznaczny, rodzący wątpliwości co do rzeczywistej daty wejścia w życie. Należy podkreślić, że sposób formułowania przepisów o wejściu w życie aktu normatywnego dokładnie określa § 45 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 VI 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r., poz. 283), który na mocy § 143 powołanego rozporządzenia znajduje odpowiednie zastosowanie także w przypadku aktów prawa miejscowego. Zasady techniki prawodawczej nie przewidują rozwiązania zastosowanego w § 3 zaskarżonej uchwały. W orzecznictwie zresztą wielokrotnie wyrażano pogląd, że niejednoznaczna regulacja kwestii wejścia uchwały w życie jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa (np. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 3 XI 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 125/22 i 20 IV 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 515/20; wyroki WSA w Łodzi z 4 XI 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 125/20 i 6 X 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 478/22, czy WSA w Warszawie z 5 XI 2020 r, sygn. akt VIII SA/Wa 382/20 – publ. CBOSA). W okolicznościach konkretnej sprawy kwestionowana uchwała w zakresie § 3 obciążona jest wyżej opisaną wadą. Z regulacji zawartej w § 3 uchwały nie sposób bowiem wyprowadzić jednoznacznego wniosku co do daty wejścia w życie uchwały. Z jednej strony wskazuje ona, że wchodzi w życie "po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego" (co biorąc pod uwagę datę promulgacji sugerowałoby dzień 2 XI 2019 r.); z drugiej zaś wskazano datę 1 I 2020 r. W takich uwarunkowaniach należało zgodzić się z argumentacją skargi podnoszącą istotne naruszenie art. 2, art. 88 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1, 2 i 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uwzględnił skargę i orzekł na zasadzie art. 147 § 1 ppsa, stwierdzając nieważność § 3 uchwały w części "z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2020 r." Wyeliminowanie wskazanego fragmentu usunie istotne naruszenie prawa z treści § 3 uchwały, a zarazem uwzględni ogólną regułę przyjętą przez prawodawcę dla terminu wejścia w życie aktu normatywnego. Skoro bowiem rada gminy w odpowiedzi na skargę nie wyjaśniła, która ze wskazanych w § 3 uchwały dat wejścia w życie objęta była intencją rady gminy, należało uwzględnić wniosek prokuratora, jako odwołujący się do zasady ogólnej z art. 4 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę Sąd zwraca uwagę, że o legalności przyjętego w zakwestionowanej uchwale rozwiązania w zakresie jej wejścia życie nie może przesądzać okoliczność niezgłaszania wątpliwości przez właścicieli nieruchomości. Rozstrzygające znaczenie ma w tym przypadku sprzeczność przyjętego w § 3 uchwały rozwiązania z obiektywnym porządkiem prawnym. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że z całą pewnością istotną wątpliwość w tym zakresie mieli operatorzy elektronicznych systemów informacji prawnej. Legalis w metryce przedmiotowej uchwały wskazał jako datę wejścia w życie 2 XI 2019 r., zaś Lex podał dwie daty wejścia w życie, 1 I 2020 r. i 2 XI 2019 r.