Sygnatura
II SA/Wr 107/26
Wyrok WSA we Wrocławiu z 23 czerwca 2026 r., II SA/Wr 107/26 – pozwolenie na budowę
Wynik
*Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 23 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pawłowska Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Sławomir Mirowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. A. i J. B. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 grudnia 2025 r. Nr IF-O.7840.1.237.2025.AS w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżących kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2025 r. (nr IF-0.7840.1.237.2025. AS) Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, ze zm., dalej: p.b.), po rozpatrzeniu odwołania A. A. i J. B. od decyzji Starosty Lwóweckiego (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 21 maja 2025 r. (nr 113/2025) odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 13 maja 2020 r. (nr 103/2020) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. C. i T. C. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w obrębie [...] P., jednostka ewidencyjna [...] gmina G., uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz, orzekając o istocie sprawy, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Lwóweckiego nr 103/2020 z dnia 13 maja 2020 r., z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Decyzja ta zapadła na podstawię następujących okoliczności faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 13 maja 2020 r., nr 103/2020, Starosta zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił J. C. i T. C. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...], położonej w P., gmina G. Z akt sprawy, a w szczególności z zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lwówku Śląskim z dnia 21 czerwca 2021 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania budynku, wynika, iż decyzja ta została w pełni wykonana. W dniu 12 stycznia 2022 r. A. A. oraz J. B., właściciele działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką nr [...], złożyli do organu pierwszej I instancji wniosek o wznowienie postępowania zakończonego przywołaną decyzją. Jako podstawę wznowienia wskazali art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się na ujawnienie w dniu 20 grudnia 2021 r. nowych okoliczności faktycznych, które - w ich ocenie - miały istotny wpływ na treść decyzji o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawcy podnieśli, że mapa do celów projektowych, na podstawie której sporządzono projekt zagospodarowania działki nr [...], była nieaktualna i obarczona rażącymi błędami, w szczególności w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] . W konsekwencji, jak twierdzili, budynek został wzniesiony ścianą z otworem okiennym w odległości 1,55 m od granicy działki [...] od strony działki [...], co naruszać miało przepisy dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na poparcie tych twierdzeń przedłożyli kopię protokołu granicznego z dnia 20 grudnia 2021 r. wraz ze szkicem granicznym. Opracowanie geodezyjne stało się następnie podstawą wydania decyzji przez Burmistrza Miasta i Gminy Mirsk z dnia 31 maja 2022 r., nr 1/2022/RN, w sprawie rozgraniczenia, którym objęto działkę nr [...] oraz działki nr [...], [...] i [...], zaś przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] ustalono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wskazanego szkicu granicznego. Następnie, Starosta, decyzją z dnia 23 grudnia 2022 r., nr 311/2022, uchylił ostateczną decyzję z dnia 13 maja 2020 r. i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. W wyniku odwołania inwestorów Wojewoda decyzją z dnia 6 lutego 2023 r., uchylił decyzję Starosty w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ostatecznie, Starosta decyzją z dnia 10 lipca 2024 r., nr 174/2024, umorzył w całości postępowanie wszczęte wnioskiem A. A. i J. B. W dniu 24 lutego 2025 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących, w którym zasygnalizowano potrzebę wszczęcia przez Starostę z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 13 maja 2020 r., nr 103/2020. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r., Starosta wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 13 maja 2020 r., a jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie wznawia się, jeżeli ujawniono istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Decyzją z dnia 21 maja 2025 r. (nr 113/2025) Starosta odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 13 maja 2020 r. (nr 103/2020) a w uzasadnieniu wskazał, że oceny przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dokonywał z zastosowaniem kryteriów wynikających z utrwalonego orzecznictwa, wymagającego kumulatywnego spełnienia trzech warunków: nowości, istotności oraz istnienia okoliczności w dacie wydania decyzji. Starosta ustalił, że protokół graniczny z 20 grudnia 2021 r. ujawnił rozbieżność między faktycznym przebiegiem granicy działek nr [...] i [...] a danymi przyjętymi w projekcie budowlanym, co przełożyło się na nieprawidłowe usytuowanie budynku. Podkreślono jednak, że nieprawidłowości mapy do celów projektowych i błędy w wytyczeniu obiektu stanowią uchybienia powstałe na etapie realizacji inwestycji, a nie okoliczności wpływające na legalność samej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ przypomniał, że nie posiada kompetencji do badania prawidłowości danych ewidencji gruntów ani jakości opracowań geodezyjnych, a więc dowód powstały po wydaniu decyzji nie może determinować odmiennego rozstrzygnięcia. W konsekwencji uznano, iż ujawnione okoliczności nie spełniają kryterium istotności - nie prowadziłyby bowiem do innej treści decyzji w dacie jej wydania - przez co test "nowości i istotności" z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. został oceniony negatywnie. Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. A. i J. B. W jego treści wskazali, że organ I instancji błędnie uznał, że stwierdzone nieprawidłowości w mapie do celów projektowych nie mają wpływu na ważność decyzji, podczas gdy to właśnie wadliwe dane geodezyjne doprowadziły do rażąco niezgodnego z prawem usytuowania budynku względem działki [...]. Podkreślono, że ujawnione nowe okoliczności - protokół graniczny z 20 grudnia 2021 r. - jednoznacznie dowodzą rozbieżności między projektem a stanem faktycznym, co stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wydając wskazaną na wstępie decyzję z dnia 8 grudnia 2025 r. Wojewoda Dolnośląski w pierwszej kolejności przywołał regulacje kształtujące instytucję wznowienia postępowania, wyjaśniając m.in., że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przywołana podstawa wznowienia, zachodzi wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Po drugie, muszą one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogą być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję. Ponadto muszą one być istotne dla sprawy. Co przy tym ważne, przez nowe dowody istotne dla sprawy należy rozumieć takie dowody, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, tj. na wynik sprawy. Dowody te muszą mieć charakter prawotwórczy, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie decyzja z dnia 13 maja 2020 r., nr 103/2020, została wydana na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz mapy do celów projektowych sporządzonej w oparciu o te dane. Wojewoda wskazał, że organ architektoniczno-budowlany, działając w granicach przysługujących mu kompetencji, nie dokonuje samodzielnej weryfikacji poprawności opracowań geodezyjnych ani prawidłowości przebiegu granic ujawnionych w dokumentacji ewidencyjnej, przyjmując je jako materiał urzędowy przeznaczony do wykorzystania w procedurze administracyjnej. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, według którego w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę nie można kwestionować treści mapy zasadniczej opatrzonej klauzulą uwierzytelniającą, która daje pewność organowi zatwierdzającemu projekt budowlany, że został on sporządzony na mapie zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego. Należy przyjąć, że mapa ta przedstawia aktualny stan faktyczny i prawny odzwierciedlony w zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany jest jedynie zbadać, czy projekt zagospodarowania terenu sporządzono na aktualnej mapie do celów projektowych. Obowiązek ten jest spełniony jeżeli projekt zagospodarowania terenu wykonano na mapie aktualnej, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie Starosta wydając decyzję o pozwoleniu na budowę oparł się na aktualnej na tamten czas mapie, na której został sporządzony projekt zagospodarowania terenu. Ocena możliwości planowanej zabudowy działki inwestorów była zaś uzasadniona treścią obowiązujących w dacie jej dokonania przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej: r.w.t.). Organ odwoławczy wskazał, iż w ramach prowadzonego postępowania dokonał szczegółowej analizy decyzji rozgraniczeniowej Burmistrza Mirska z dnia 31 maja 2022 r., nr 1/2022/RN, wraz z załącznikiem graficznym do protokołu granicznego. Weryfikacja ta została uzupełniona analizą wyrysów i wypisów z ewidencji gruntów i budynków sporządzonych na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 13 maja 2020 r. oraz aktualnych wypisów i wyrysów, jak również zestawieniem uzyskanych danych z treścią ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek nr [...] i [...]. Równolegle odniesiono te ustalenia do projektu zagospodarowania terenu. W wyniku powyższych ustaleń Wojewoda jednoznacznie stwierdził, że przedmiotowa decyzja rozgraniczeniowa w istocie nie doprowadziła do jakiejkolwiek zmiany przebiegu granic między wskazanymi działkami. Całokształt zgromadzonych danych wskazuje raczej na ponowne oznaczenie czy też okazanie punktów granicznych, jednakże brak jest podstaw do uznania, aby na skutek prowadzonego postępowania rozgraniczeniowego doszło do modyfikacji linii granicznej ustalonej na odcinku od punktu nr [...] do punktu nr [...]. Co więcej, dane naniesione na załącznik graficzny do protokołu granicznego odpowiadają rzeczywistym wymiarom działek oraz przebiegowi granicy odzwierciedlonemu w projekcie zagospodarowania terenu. Ponadto, analiza ksiąg wieczystych nie potwierdza, aby w następstwie postępowania rozgraniczeniowego doszło do zmiany powierzchni działek, w szczególności aby działka inwestorów uległa zmniejszeniu skutkującemu zbliżeniem posadowionego na niej budynku do granicy z działkami stanowiącymi własność skarżących. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza również, że stan faktyczny odpowiada ustaleniom organu I instancji, który wskazał, iż w toku realizacji robót budowlanych doszło do nieprawidłowego wyznaczenia punktów, na które należało nanieść budynek na gruncie, w celu prawidłowego odtworzenia projektowanego usytuowania zgodnego z projektem zagospodarowania terenu. W konsekwencji obiekt został posadowiony w odległości około 1,60 m od granicy z działką nr [...], podczas gdy dokumentacja projektowa przewidywała zachowanie odległości 4 m. Ustalenia te nie pozostają jednak w związku z przedmiotem niniejszego postępowania. Ocena prawidłowości wykonania robót budowlanych, w tym zgodności posadowienia obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym oraz projektem zagospodarowania terenu, nie mieści się w kompetencji organu rozpoznającego niniejszą sprawę. Kwestie te należą do zakresu właściwości organów nadzoru budowlanego, w szczególności PINB, który jest umocowany do badania prawidłowości realizacji inwestycji podejmowania czynności kontrolnych oraz ewentualnego wszczynania postępowań w razie stwierdzenia niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Z tego względu, ewentualne nieprawidłowości w zakresie odtworzenia projektowanego usytuowania budynku winny być przedmiotem odrębnej oceny przez właściwy organ nadzoru budowlanego, a nie w ramach niniejszego postępowania. W konsekwencji, nie może uzasadniać wznowienia postępowania, zakończonego decyzją z dnia 13 maja 2020 r., kwestia postępowania rozgraniczeniowego, które w istocie nie wprowadza żadnych zmian w przebiegu granicy, tylko prowadzi do ponownego zaznaczenia wcześniej ustalonych punktów granicznych, co nie stanowi w świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowej okoliczności, czy też dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji i nieznanego organowi I instancji. Podkreślenia wymaga, co już wcześniej zostało wskazane, że konsekwencją przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego było w istocie niejako "uwidocznienie" wcześniej ustalonych punktów granicznych miedzy działkami nr [...] i [...]. W wyniku przeprowadzonych przez geodetę uprawnionego pomiarów ustalono także nieprawidłowe usytuowanie budynku położonego na działce nr [...] względem granicy z działką nr [...], nieodpowiadające usytuowaniu zaprojektowanemu w projekcie architektoniczno-budowlanym, jednak nie stanowi to nowej okoliczności czy też dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji i nieznanego organowi w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Oceniając w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję Wojewoda wskazał, że art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiący podstawę prawną jej wydania nie przewiduje wskazanego w osnowie decyzji Starosty Lwóweckiego z dnia 21 maja 2025 r. rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b. Wobec powyższego wyrazem ustalenia, że nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z powyższym, należało uchylić decyzję Starosty z dnia 21 maja 2025 r. i orzekając co do istoty odmówić uchylenia decyzji nr 103/2020 z dnia 13 maja 2020 r., z powodu braku podstawy do wznowienia postępowania, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewoda nadmienił też, że brak wystąpienia przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania uniemożliwiał poddanie merytorycznej analizie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 13 maja 2020 r. oraz poprzedzającego ją postępowania. Podniósł także, że żądanie skarżących stwierdzenia nieważności decyzji nr 103/2020 nie mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania prowadzonego w trybie wznowienia i nie może być w jego ramach rozpoznane. Jeśli strona upatruje przesłanek nieważności, właściwą drogę proceduralną stanowi wyłącznie tryb określony w art. 156-159 k.p.a. Nie godząc się powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła A. A. i J. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I z powodu nie rozpoznania istoty sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bezkrytyczne przyjęcie, że mapa do celów projektowych - mimo zgłoszonych w toku postępowania i szczegółowo wykazanych wad - nie podlega jakiejkolwiek merytorycznej analizie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej; czyli wybiórcza ocena materiału dowodowego, mimo iż w poprzednio wydanych w tej samej materii rozstrzygnięciach organ dokonał odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś Wojewoda w zaskarżonej decyzji doszedł do odmiennych wniosków niż poprzednio bez wskazania podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających zmianę dotychczasowej interpretacji oraz bez wyjaśnienia przyczyn odejścia od wcześniejszego stanowiska; - art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakres kontroli projektu budowlanego nie obejmuje badania oczywistych błędów mapy, jeżeli mapa została formalnie przyjęta do zasobu geodezyjnego; - naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 7 i 8 k.p.a.), poprzez akceptację dokumentu, który w sposób rażący nie odpowiada rzeczywistemu stanowi terenu; - błędne zastosowanie orzecznictwa sądów administracyjnych, polegające na utożsamieniu braku kompetencji organu do weryfikacji technicznej mapy z brakiem obowiązku reakcji na wskazane, istotne i oczywiste błędy tej mapy. Motywując zasadność wywiedzionej skargi, skarżący wskazali, że projekt zagospodarowania terenu nieruchomości gruntowej nr [...] został sporządzony na mapie do celów projektowych, która - mimo formalnego przyjęcia do zasobu geodezyjnego - zawierała wadę polegającą na przesunięciu wektorowym granic działek o około 3 metry. Wada ta miała charakter obiektywny, mierzalny i istotny, a jej skutkiem było błędne usytuowanie budynku w terenie, niezgodne z rzeczywistym przebiegiem granic nieruchomości. Tymczasem Wojewoda nie dokonał dogłębnej analizy przedmiotu sprawy tj. wektorowego przesunięcia o około 3 m wszystkich działek na mapie do celów projektowych (działki z projektowaną nieruchomością oraz przyległych), zbadania "fałszywości" mapy w zakresie przesunięcia granic w odległości do istniejącej infrastruktury technicznej np. złącza kablowego, do którego przyłączany miał być inwestor- złącze winno być na granicy działki (dowodem jest inwentaryzacja powykonawcza oraz zasób geodezyjny). Ta infrastruktura powstała zaś lata wcześniej niż przedmiotowa mapa do celów projektowych. Na mapie do celów projektowych niniejszej nieruchomości istniejąca lata wcześniej skrzynka ZK znajduje się poza granicą działki. Podobnie kolejna skrzynka widoczna na tej samej mapie do celów projektowych jest poza granicą działki sąsiedniej. Zgodnie natomiast z protokołem rozgraniczeniowym, łatwo policzyć wszystkie odległości. Tym samym skrzynki ZK są na granicach działek. Istotnym elementem, którego nie zweryfikował Wojewoda Dolnośląski, są granice pomiędzy działkami o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...] i [...], które również posiadają przesunięcie wektorowe. Skarżący wskazali, że w decyzji nr 311/2022, Starosta, dokonał dogłębnej analizy porównawczej decyzji o pozwoleniu na budowę z wydaną decyzją rozgraniczeniową. Przeanalizował protokół graniczny, a także mapę zasadniczą z naniesionymi wymiarami odległości budynku powstałego na działce o numerze identyfikacyjnym [...] i od budynku na działce o numerze [...]. Następnie na kopii części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu dokonano wzajemnych pomiarów odległości pomiędzy wyżej wymienionymi budynkami. W toku tego postępowania ustalono, że budynek na działce o numerze identyfikacyjnym [...] został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, co wynika z wymiarów odległości tego budynku od budynku na działce nr [...] i nr [...]. Skarżący podnieśli, że dokumentacja kartograficzna wykorzystana do celów projektowych oraz wydania decyzji nr 103/2020 o pozwoleniu na budowę zawierała błędny przebieg granic nieruchomości, co skutkowało wadliwym określeniem odległości projektowanego budynku od granicy działki nr [...]. Tym samym mapa do celów projektowych nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, a zawarte w niej przesunięcia wektorowe granic miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia administracyjnego. W konsekwencji decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w oparciu o błędne dane geodezyjne, co stanowi istotną wadę postępowania i potwierdza zasadność wznowienia postępowania na podstawie ujawnienia nowej, istotnej okoliczności faktycznej, istniejącej w dacie wydania decyzji, a nieznanej organowi. Skarżący podnieśli, że Starosta Lwówecki znalazł przyczynę postępowania, czemu dał wyraz w dotychczasowych rozstrzygnięciach organu; podobnie Wojewoda Dolnośląski w decyzji z dnia 6 marca 2024 r. potwierdził istnienie tej przyczyny i nakazał Staroście "przeprowadzić postępowanie w całokształcie, łącznie z rozpoznaniem i rozstrzygnięciem sprawy udzielenia pozwolenia na budowę". Skarżący wskazali, że zarówno Starosta jak i sam Wojewoda nie przeprowadził jednak postępowania, które wskazał w decyzji z dnia 6 marca 2024 r. Tym samym nie ustalił jednoznacznie przebiegu granic, przyjął "stan utrwalony" bez wykazania jego legalnego źródła, nie wyjaśnił rozbieżności między mapami, nie odniósł się do wszystkich dokumentów oraz nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji dlaczego jedne dowody uznał a inne pominął naruszając art. 107 § 3 k.p.a. Organ pominął wcześniejsze decyzje dotyczące tego samego stanu faktycznego, nie wyjaśniając przyczyn odmiennego rozstrzygnięcia. Wreszcie skarżący zakwestionowali prawidłowość stanowiska Wojewody, zgodnie, z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej w ogóle nie bada błędów mapy, wywodząc, iż jest ono nadmiernie uproszczone i prowadzi do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W toku postępowania pismo procesowe złożył pełnomocnik T. C. wnosząc o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub podjęcia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do ich uchylenia, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Wojewody z dnia 8 grudnia 2025 r., którą organ odwoławczy uchylił decyzję Starosty z dnia 21 maja 2025 r. (nr 113/2025) odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 13 maja 2020 r. (nr 103/2020) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. C. i T. C. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w obrębie [...] P., gmina G., oraz orzekając o istocie sprawy - odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Lwóweckiego nr 103/2020 z dnia 13 maja 2020 r., z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewoda, podobnie zresztą jak wcześniej Starosta, uznał, że w sprawie nie zaistniała określona we wskazanym przepisie podstawa do wznowienia postępowania. Sąd nie podzielił tej oceny, uznając, iż wyrażony w tym zakresie przez organy pogląd jest co najmniej przedwczesny i poprzedzony brakiem kompleksowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W wyroku z dnia 30 września 2025 r. (sygn. akt III OSK 1630/24) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że spełnienie przywołanej przesłanki, otwierającej ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wymaga wystąpienia łącznie trzech warunków. Pierwszy przewiduje, że zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek wymaga, by nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody miały istotne znaczenie dla sprawy. Występuje tu związek z regulacją materialnoprawną. Trzeci warunek, to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego, co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Istotność nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów odnosić trzeba do tego wyróżnika charakteryzującego określone okoliczności faktyczne lub dowody, który sprawia, że odnosząc się do przedmiotu sprawy załatwionej decyzją, dane okoliczności faktyczne lub dowody mają wpływ na sposób konkretyzacji normy administracyjnego prawa materialnego. Jej rozumienie powinno mieć za podstawę stwierdzenie, że tylko te okoliczności faktyczne lub dowody są istotne, gdy zakładać należy, iż w sytuacji ich wyjścia na jaw i zapoznania się z nimi przez organ, w oparciu o nie same lub zestawiając je z innymi znanymi okolicznościami faktycznymi, organ, przeprowadzając postępowanie dowodowe, w sposób odmienny mógłby określić podstawę faktyczną wydawanej decyzji, a w konsekwencji inaczej rozstrzygnąć merytorycznie sprawę. Co istotne pojęcie "nowej okoliczności" faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu". Okoliczność faktyczna to fakt podlegający stwierdzeniu, natomiast dowód to środek dowodowy służący dokonaniu ustaleń faktycznych. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byle by tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji. W rezultacie wznowić postępowanie należy także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody powstaną po wydaniu decyzji, ale ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział (wyroki NSA z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1347/16, z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2970/19, z 30 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 1912/25). Do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy zaliczyć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznane organowi, który wydał decyzję. Za taką nową okoliczność w niniejszej sprawie skarżący sygnalizujący podstawy do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę, uznali okoliczność braku aktualności mapy przyjętej do celów projektowych. I to właśnie względem tejże okoliczności organy obu instancji winny przeprowadzić niniejsze postępowanie nadzwyczajne. Niewątpliwie ujawniona przez skarżących okoliczność w powiązaniu z poczynionymi ustaleniami stanu faktycznego może prowadzić do konkluzji, że zbliżenie budynku posadowionego na dz. nr. [...] względem granicy z dz.nr [...] mogło być powodowe właśnie m.in. nieaktualną mapą do celów projektowych. Co istotne - organ wydając pozwolenie na budowę nie miał możliwości zweryfikowania takiego stanu rzeczy, gdyż zamieszczenie klauzuli urzędowej o przyjęciu mapy zasadniczej do zasobu geodezyjnego potwierdza jej aktualność. Zatem w sytuacji, gdy – tak jak w rozpoznawanej sprawie - projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na tego rodzaju mapie aktualnej na dzień złożenia wniosku przez inwestora, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie miały podstaw aby skutecznie kwestionować złożoną dokumentację i przedstawiony na niej stanu zagospodarowania terenu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1130/23). W sytuacji jednak, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności, które dot. prawidłowości takiej mapy, rzeczą organu jest zweryfikowanie tejże okoliczności w kontekście przywoływanej podstawy wznowienia postępowania. W ocenie Sądu niewątpliwie w realiach badanej sprawy rzeczą organów było właśnie dokonanie takiej oceny w granicach wszczętego przez organ postępowania nadzwyczajnego. Tymczasem organy zasadniczo zaniechały odniesienia się do tejże okoliczności, wskazując na de facto wadliwość samego etapu realizacji budynku jednorodzinnego zatwierdzonego decyzją nr 103/2020, co zaś pozostaje poza kontrolą organów administracji architektoniczno-budowlanej, a stanowi właściwość organów nadzoru budowlanego. Tymczasem przyjęte w tym zakresie ustalenia budzą w ocenie Sądu istotne wątpliwości. W kontekście powyższego trzeba przede wszystkim zauważyć, że de facto bezspornym jest już w sprawie to, że dom jednorodzinny, zrealizowany w oparciu o decyzję nr 103/2020, został posadowiony w odległości 1,60 i 1,55 m od działki nr [...], należącej do skarżących. Niniejsza okoliczność nie jest już w zasadzie kwestionowana, wynika z protokołu granicznego i została przyznana także przez organy. Bezspornym jest także to, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, budynek na działce nr [...], miał zostać zlokalizowany w odległości 4,00 i 4,51 m od granicy z działką skarżących. Z przedłożonej dokumentacji prawnobudowlanej wynika też, że w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę na działce nr [...] i [...] istniała zabudowa, która została ujawniona na projekcie zagospodarowania terenu i względem, której możliwe jest obliczenie odległości od projektowanego budynku. Wynosiła ona odpowiednio ok. 31,0 m i 29,5 m. Nadto, w aktach sprawy znajduje się też pozyskana w dniu 14 października 2022 r. przez organ I instancji mapa zasadnicza z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na której widnieje budynek na działce nr [...] oraz budynki na działce nr [...] i [...], przez co możliwe jest ustalenie ich wzajemnej odległości. Dokonane przez organ I instancji pomiary wskazują, iż objęty spornym pozwoleniem na budowę budynek, został zrealizowany w odległościach tożsamych od tych wskazanych w projekcie zagospodarowania terenu. Przywołane okoliczności poddają zaś pod wątpliwość twierdzenie organów obu instancji, iż "w toku realizacji robót budowlanych doszło do nieprawidłowego wyznaczenia punktów, na które należało nanieść budynek na gruncie, w celu prawidłowego odtworzenia projektowanego usytuowania zgodnego z projektem budowlanym". Skoro bowiem przywołane odległości między wskazanymi budynkami na mapie zasadniczej z 2022 r. są zbliżone do tych wynikających z projektu zagospodarowania terenu, to w ocenie Sądu niezrozumiałym i wątpliwym jest czynienie uwagi co do wadliwości realizacji inwestycji względem zatwierdzonego projektu budowlanego. Nadto, na niniejszą okoliczność uwagę zwrócił Starosta wydając swoją pierwszą decyzję w sprawie, tj. decyzję z dnia 23 grudnia 2022 r. (nr 311/2022). Z kolei zaniechał już uwzględnienia tejże okoliczności w decyzji z dnia 21 maja 2025 r., jak też nie przedstawił powodów zmiany w tym względzie swojego stanowiska. Odpowiednio też Wojewoda nie odniósł się do tejże okoliczności w zaskarżonej decyzji aprobując twierdzenie, iż zbliżenie do granicy z działką skarżących powodowane było nieprawidłowym usytuowaniem obiektu na gruncie. Stosownych w tym przedmiocie wyjaśnień zabrakło również w udzielonej odpowiedzi na skargę, chociaż skarżący sformułowali w tym zakresie zarzut. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w realiach badanej sprawy zaskarżona decyzja odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Lwóweckiego nr 103/2020 z dnia 13 maja 2020 r., z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane bez uwzględnienia i przeanalizowania w sposób kompleksowy całości zebranego materiału dowodowego. W tym kontekście trzeba przede wszystkim dostrzec, iż analizując wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście zasygnalizowanych przez skarżących okoliczności zbliżenia budynku względem ich granicy, przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, wskazanych w projekcie zagospodarowania terenu odległości, wreszcie aktualności przyjętej do celów projektowych mapy, rzeczą organu było przeprowadzenie analizy całości zgromadzonej dokumentacji. W sytuacji bowiem uznania, iż usytuowanie budynku w terenie niezgodnie z odległościami wynikającymi z projektu zagospodarowania terenu było podyktowane nie tyle wadliwościami na etapie realizacji inwestycji, a ewentualnym np. wektorowym przesunięciem o ok. 3m wszystkich działek na mapie do celów projektowych, rzeczą organów było przeprowadzenie postępowania, w kontekście wyłącznie tak sformułowanej podstawy wznowienia. Tymczasem w realiach badanej sprawy organy z jednej strony wskazują, iż w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę organy nie są uprawione do kwestionowania mapy opatrzonej urzędową klauzulą o przyjęciu do zasobu geodezyjnego, co potwierdza jej aktualność, a z drugiej wskazują na wadliwość samej realizacji inwestycji w kontekście zachowania spornych odległości, co też jak już wskazano budzi istotne wątpliwości. Dostrzeżone braki analizy materiału dowodowego, w opinii Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, naruszają przepisy procedury administracyjnej w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako całkowicie zasadne w tym względzie należało ocenić podniesione także w części przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1, a przede wszystkim art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przywołana regulacja prawna nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu zobligowane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Z powyższych powodów, wobec braku rzetelnej oceny materiału dowodowego, Sąd stwierdził naruszenie przepisów procesowych w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wypełniało przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie powołanego na wstępie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji, uwzględni okoliczności i uwagi wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 12 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Marta Pawłowska Władysław Kulon /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 par. 1 pkt 1cm, art. 200 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VII SA/Wa 883/26 · 23 czerwca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 23 czerwca 2026 r., VII SA/Wa 883/26 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: VII SA/Wa 53/26 · 23 czerwca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 23 czerwca 2026 r., VII SA/Wa 53/26 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II SA/Łd 1/26 · 23 czerwca 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 23 czerwca 2026 r., II SA/Łd 1/26 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny