Sygnatura
II SA/Wa 919/25
Wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2025 r., II SA/Wa 919/25 – przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 2 grudnia 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego K. H. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zw. dalej "Ministrem", decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na mocy której przydzielono K. H.i, zw. dalej "skarżącym", lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...], składający się z 4 pokoi z kuchnią, o powierzchni użytkowej 83,23 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 53,68 m2 oraz określono osoby uprawnione do wspólnego zamieszkiwania w przydzielonym lokalu. Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Skarżący - ówczesny Zastępca Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2020 r., otrzymał kwaterę tymczasową nr [...] usytuowaną przy ul. [...] w [...]. Wnioskiem z dnia [...] marca 2022 r. skarżący wystąpił do Ministra o przydział lokalu mieszkalnego lub poprawę warunków mieszkaniowych. Kwatera ta została skarżącemu przydzielona na podstawie decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], uchyloną za zgodą stron, decyzją Ministra z dnia [...] kwietnia 2022 r.. która stała się ostateczna w dniu [...] maja 2022 r. W toku postępowania Minister ustalił, że skarżący w poprzednim miejscu pełnienia służby otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego bądź domu, o którym mowa w art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1443 ze zm.), zw. dalej "upsp", w kwocie 8 940.00 zł na podstawie decyzji z dnia [...] października 2006 r. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Zgodnie z art. 82 ust. 1 upsp przydzielenie skarżącemu lokalu mieszkalnego wymagało zwrotu pomocy finansowej przez niego wcześniej otrzymanej na podstawie powyżej powołanej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Minister wskazał, że stosownie do § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych i kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz.U. Nr 241, poz. 2035) - dokumentem potwierdzającym zwrot udzielonej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jest zaświadczenie o zwrocie pomocy finansowej, które należy przedłożyć organowi wydającemu decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego. Pomimo nieprzedłożenia przez skarżącego zaświadczenia o zwrocie przyznanej pomocy finansowej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r. Minister w pkt 1 przydzielił skarżącemu lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], składający się z 4 pokoi z kuchnią, o powierzchni użytkowej 83.23 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 53.68 m2, zaś w pkt 2 określił osoby uprawnione do wspólnego zamieszkiwania w przydzielonym lokalu. Przydział lokalu mieszkalnego nastąpił w oparciu o art. 82 ust. 1 upsp, w myśl którego strażakowi przeniesionemu do pełnienia służby w innej miejscowości, któremu w poprzednim miejscu pełnienia służby przydzielono na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny albo przyznano pomoc finansową, przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli: 1) zwolni zajmowany lokal mieszkalny, 2) zwróci pomoc finansową. Decyzja o przydziale lokalu skarżącemu stała się ostateczna w dniu [...] maja 2022 r. W dniu [...] czerwca 2022 r. czyli już po wydaniu przez Ministra decyzji o przydziale lokalu skarżący zwrócił pomoc finansową, czego potwierdzeniem jest zaświadczenie z dnia [...] lipca 2022 r. wydane przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej o zwrocie pomocy finansowej. Po dokonaniu ponownej analizy i oceny stanu faktycznego i prawnego podstaw wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r., Minister uznał za zasadne wszczęcie z urzędu, w trybie art. 156 § 1 k.p.a. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przydzielającej skarżącemu lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzwyczajnego Minister decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r stwierdził nieważność decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2022 r. Skarżący nie zgodził się z ww. rozstrzygnięciem i z zachowaniem ustawowego terminu złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] grudnia 2024 r. domagając się jej uchylenia. Ponownie rozpoznając sprawę Minister przywołał treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z którego wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa nastąpi wtedy, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie prawnym. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zob. zaświadczenie wydane przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2022 r. o zwrocie pomocy finansowej) bezspornie wynika, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. o przydziale lokalu mieszkalnego skarżący nie zwrócił pomocy finansowej przeznaczonej na cele mieszkaniowe, przyznanej na mocy decyzji z dnia [...] października 2006 r. przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Zwrot pomocy nastąpił dopiero w dniu [...] czerwca 2022 r. Obrazuje to, że zarówno w momencie wszczęcia postępowania o przydział lokalu, jak i wydania decyzji administracyjnej, skarżący nie spełniał przesłanek do przydzielenia mu prawa do lokalu mieszkalnego. W związku z tym Minister stwierdził, że niedokonanie zwrotu pomocy finansowej przed wydaniem przez Ministra decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego stanowi negatywną przesłankę dla uzyskania takiego przydziału i musi skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o przydziale lokalu, albowiem taka negatywna przesłanka, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powinna być kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa. Zdaniem Ministra nie miał znaczenia fakt dokonania przez skarżącego zwrotu przyznanej pomocy finansowej w dniu [...] czerwca 2022 r. albowiem w dacie wydania przez Ministra decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. ten ustawowy wymóg nie został spełniony. Minister podkreślił, że badanie przesłanki rażącego naruszenia prawa następuje zawsze na datę wydania kwestionowanej decyzji. Natomiast przydział lokalu następuje pod warunkiem zwrotu pomocy finansowej, z której skarżący skorzystał w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Zaś dokumentem potwierdzającym zwrot udzielonej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jest zaświadczenie o zwrocie pomocy finansowej (§ 6 pkt 4 rozporządzenia) które należy przedłożyć organowi wydającemu decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego. Mając to na uwadze, Minister stwierdził, że przepisy upsp jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy, wydane na podstawie art. 83 ust. 6. upsp nie przewidują w przypadku zaistnienia przestanki do zwrotu pomocy finansowej "3 miesięcznego terminu" na dokonanie przez strażaka takiego zwrotu. Określają natomiast, że przydział lokalu mieszkalnego strażakowi następuje w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli zwróci on uzyskaną na cele mieszkaniowe pomoc finansową (vide: art. 82 ust. 1 upsp). Dodatkowo Minister zauważył, że wskazanie w decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r., że przydział lokalu mieszkalnego następuje "pod warunkiem zwrotu pomocy finansowej (...) w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji o zwrocie pomocy finansowej, budzi wątpliwości co do nieuprawnionego zamieszczania dodatkowych składników decyzji. Z kolei, uwzględniając podniesiony zarzut pominięcia przez organ I instancji żony skarżącego oraz jego małoletnich dzieci podczas wydawania decyzji, Minister wyjaśnił, że w świetle art. 28 k.p.a. stroną jest każda osoba, której interes prawny lub obowiązek są bezpośrednio dotknięte postępowaniem albo kto zgłasza żądanie na podstawie swojego interesu prawnego lub obowiązku. Należy podkreślić, iż treść tego przepisu nie stanowi samodzielnej normy prawnej pozwalającej na wyprowadzenie statusu strony postępowania. Ustalenie istnienia interesu lub obowiązku prawnego może mieć miejsce wyłącznie w odniesieniu do konkretnych norm prawa, które to normy wyznaczają podstawy do takiego interesu lub obowiązku. Minister zaznaczył, że interes prawny musi mieć charakter osobisty, czyli być własny, indywidualny, konkretny i aktualny. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który choć również jest indywidualny, odnosi się do stanu, w którym obywatel jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można go poprzeć obowiązującymi normami prawa, stanowiącymi podstawę skutecznego żądania podjęcia czynności przez organ administracji publicznej. Ponadto Minister przypomniał, że skarżący złożył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego i to on był stroną postępowania w tej sprawie. Żona skarżącego oraz jego małoletnie dzieci mają jedynie prawo do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Z tego względu, w postępowaniu przed organem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale tego lokalu, stroną jest wyłącznie skarżący. Minister zwrócił również uwagę na poglądy prezentowane w doktrynie i judykaturze, zgodnie z którymi uwzględnienie w decyzji o przydziale lokalu członków rodziny strażaka na podstawie art. 75 ustawy o ochotniczej straży pożarnej nie oznacza, iż mają oni samodzielne prawo do lokalu (tytuł prawny do lokalu). Przysługuje im wyłącznie prawo do zamieszkiwania w przydzielonym funkcjonariuszowi lokalu, będące pochodną uprawnień tego ostatniego. W orzecznictwie NSA podkreślono, że wymienienie w decyzji członków rodziny strażaka ma charakter jedynie ewidencyjny, określa zaś, kto może zamieszkiwać wspólnie z funkcjonariuszem w przydzielonym lokalu oraz dlaczego przypisano mu określoną powierzchnię mieszkalną. Osoby te legitymują się jedynie interesem faktycznym, a nie interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Rozstrzygnięcie w ich sprawie jest co prawda istotne, jednak nie mogą one samodzielnie żądać czynności organu celem ochrony swoich uprawnień, ponieważ ich interesy wywodzą się z prawa należnego innej osobie. Ustosunkowując się do kolejnych podniesionych zarzutów Minister wyjaśnił, że art. 82 ust. 1 upsp uzależnia przydział lokalu mieszkalnego strażakowi przeniesionemu do pełnienia służby w innej miejscowości, któremu w poprzednim miejscu pełnienia służby przyznano pomoc finansową, od zwrotu tej pomocy. Przepisy nie przewidują (tak jak ma to miejsce w przypadku zwolnienia lokalu mieszkalnego - por. § 5 ust. 1 tego rozporządzenia), regulacji umożliwiającej zwrot pomocy finansowej po przydziale lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby. Oznacza to, że niedokonanie zwrotu przyznanej wcześniej pomocy stanowi negatywną przesłankę przydzielenia lokalu mieszkalnego takiemu funkcjonariuszowi. Tym samym zwrot przyznanej pomocy finansowej nie może stanowi warunku w rozumieniu art. 107 § 2 k.p.a., tj. innego składnika, jaki zawierać mogłaby decyzja administracyjna na mocy przepisów szczególnych. W świetle zatem twierdzeń skarżącego, iż art. 82 upsp nie określa formy i procedury dokonywania zwrotu pomocy, "nie wprowadza warunków i terminu tego zwrotu" przypomnieć należy, iż zgodnie zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.), organy administracji publicznej mogą działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Brak zatem w przepisach powszechnie obowiązującego prawa regulacji umożliwiającej zwrot pomocy finansowej po przydziale lokalu mieszkalnego w nowym miejscu pełnienia służby, może być interpretowany przez organ wyłącznie jako obowiązek dokonania zwrotu pomocy przed dokonaniem przydziału lokalu, a niedopełnienie tego obowiązku powinno skutkować wydaniem przez organ decyzji o odmowie przydziału. Skarżący złożył skargę na decyzję Ministra z dnia [...] lutego 2025 r. i w całości zakwestionował jej treść, podnosząc następujące zarzuty: 1. Naruszenie prawa materialnego, mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy nie zachodzi okoliczność, która czyniłaby dalsze utrzymywanie tej decyzji w obrocie gospodarczym niemożliwym lub nie do zaakceptowania z powodu skutków społeczno-ekonomiczno-gospodarczych wynikających z naruszenia prawa. 2. Naruszenie przepisów postępowania, konkretnie art. 8 § 2 k.p.a., polegające na przyjęciu, iż decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego strażakowi jest nieważna z powodu zwrotu pomocy mieszkaniowej po wydaniu decyzji o przydziale lokalu, podczas gdy w praktyce funkcjonującej w straży pożarnej oraz w resorcie spraw wewnętrznych przyjęto, że organ administracji wydaje decyzję o zwrocie pomocy dopiero po wydaniu decyzji o przydziale lokalu. Składający wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według obowiązujących przepisów. W odpowiedzi na skargę Minister, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe unormowania, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca narusza przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu koniecznym było ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra z dnia [...] lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję własną [...] grudnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności - na podstawie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 82 ust 1 upsp - decyzji Ministra z dnia [...] kwietnia 2022 r. przydzielającej skarżącemu lokal mieszkalny w nowym miejscu pełnienia służby. Minister uruchomił postępowanie nadzwyczajne z urzędu, bowiem analizując sprawę uznał, że zachodzi jedna z przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. przesłanka rażącego naruszenia prawa. Oceny tej treści przez organ wyższego stopnia wyrażonej w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2025 r. jak i w decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] grudnia 2024 r. nie podziela Sąd w składzie niniejszym. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji aktów ostatecznych. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja ostateczne dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przy czym, co istotne, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości naprawy ewentualnych wad popełnionych przy wydawaniu weryfikowanego orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione winno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Dodać także należy, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, które są przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Jednocześnie wskazać należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać naruszenia. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie przyjmuje się także, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nadaje się do zastosowania w tzw. bezpośrednim rozumieniu, to jest takim, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki zaś, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1444/17). Nie ma sporu co do tego, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2022 r. narusza prawo. Jednak samo przyjęcie, iż doszło do naruszenia przepisu jednoznacznego w swej treści nie może stanowić jedynej i wystarczającej przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, aby rodzaj naruszenia i jego skutki powodowały, że decyzja, lub postanowienie nie mogłyby być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa (tak: K. Glibowski w: R. Hauser, M. Wierzbowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2020 r., s. 1264). O rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki tego stanu, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Tej ostatniej przesłance należy przy tym nadać decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji w obrocie niemożliwym do zaakceptowania. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w świetle art. 82 ust. 1 upsp, strażakowi przeniesionemu do pełnienia służby w innej miejscowości, któremu w poprzednim miejscu pełnienia służby przydzielono na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny albo przyznano pomoc finansową, przydziela się lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej w nowym miejscu pełnienia służby, jeżeli: 1) zwolni zajmowany lokal mieszkalny; 2) zwróci pomoc finansową. Stosownie zaś do ust. 2 strażakowi, który skorzystał z pomocy finansowej, może być przydzielony lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej, na zasadach określonych w ust. 1. Z powyższej regulacji wynika, że strażak może zrealizować swoje prawo do lokalu mieszkalnego na dwa alternatywne sposoby: poprzez przydział lokalu bądź poprzez otrzymanie pomocy finansowej. Przy czym ustawodawca nie wykluczył przydziału lokalu mieszkalnego strażakowi z tego tylko powodu, iż otrzymał wcześniej pomoc mieszkaniową. Ustawodawca wymaga jedynie, by strażak, który ma otrzymać przydział lokalu mieszkalnego pomoc ową zwrócił tak, by nie doszło do skumulowania pomocy. Zaznaczyć należy również, że z treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. wynika, iż przydział lokalu mieszkalnego odbywa się pod warunkiem zwrotu pomocy finansowej, z której skarżący skorzystał w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w [...], w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania decyzji o zwrocie tej pomocy. Jednakże wątpliwości mogą budzić dopuszczalność stosowania takiego sformułowania w kontekście treści art. 82 ust. 1 ustawy o postępowaniu administracyjnym (upsa). Zarazem nie można jednak dostrzec regulacji proceduralnej dotyczącej zwrotu pomocy mieszkaniowej przez strażaka, wynikającej z przepisu art. 82 ust. 1 upsa. Ważne jest przy tym, że skarżący dokonał zwrotu pomocy mieszkaniowej. Uczynił to na podstawie decyzji tego samego organu administracji, który pierwotnie przyznał mu prawo do lokalu mieszkalnego, a obecnie twierdzi, że decyzja ta jest wadliwa i podlega unieważnieniu. W takich okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można przyjąć, iż utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2022 r. prowadzi do sytuacji, w której dalsze jej obowiązywanie byłoby nie do zaakceptowania ze społeczno-ekonomicznego i gospodarczego punktu widzenia, szczególnie biorąc pod uwagę potencjalne skutki naruszenia prawa w obrocie prawnym. Przesłanki wymagane przez ustawę zaistniały (zwrot pomocy mieszkaniowej, przyznanie lokalu mieszkalnego) jedynie odwrotna byłą ich kolejność. Minister zakwalifikował wady, które mogły stanowić zwykłe naruszenie prawa ale nie jako rażące naruszenia prawa. Błędnie więc zastosował w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych względów Sąd uznał, że decyzją z [...] lutego 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzją z [...] grudnia 2024 r., Minister błędnie stwierdził nieważność ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2022 r., poprzez uznanie, że decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym w punkcie pierwszym wyroku Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] grudnia 2024 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 maja 2025
- Symbol z opisem
- 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
- Skarżony organ
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Sędziowie
- Anna Pośpiech-Kłak. /sprawozdawca/ Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/ Łukasz Krzycki
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 629/25 · 2 grudnia 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2025 r., II SA/Wa 629/25 – przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Sygnatura: II SA/Wa 480/25 · 25 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2025 r., II SA/Wa 480/25 – przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Sygnatura: II SA/Wa 478/25 · 18 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2025 r., II SA/Wa 478/25 – przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny