II SA/Wa 855/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Maryla Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. Z. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie, 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz A. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (RWKL) działając na skierowanie Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...], przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...].12.2022 r. wydała orzeczenie w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej [...] A. Z., rozpoznając w pkt. 8 orzeczenia: 1. Pozytywny wynik badania laboratoryjnego próbki moczu na obecność substancji psychoaktywnych (morfina/opiaty) - § 72 pkt 1, 2. Tatuaż okolicy lewego biodra - § 2 pkt 8. Rozpoznając odwołanie od powyższego orzeczenia, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] lutego 2023 r. utrzymała je w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że RWKL dokonała właściwego rozpoznania. Kluczowym w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej okazał się stwierdzony u orzekanej jednorazowy pozytywny wynik próbki z dnia [...].12.2022 r. na obecność morfiny/opiatów w moczu, co RWKL zakwalifikowała prawidłowo wg § 72 pkt 1. Wyjaśniono dodatkowo, że pozytywny wynik na obecność substancji psychoaktywnych stanowi wg aktualnych przepisów orzeczniczych o kategorii N - Zał. 1, Grupa III - niezdolna do zawodowej służby wojskowej. Dodano także, iż badanie laboratoryjne przedłożone przez orzekaną z dnia [...].12.2022 r. nie zmienia faktu ustalonego podczas badania wykonanego przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia. Od powyższego orzeczenia skargę do tut. Sądu wywiodła A. Z. wnosząc o jej uchylenie. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 72 pkt 1 zał. nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. poprzez wskazanie, iż skarżąca jest niezdolna do zawodowej służby wojskowej z uwagi na pozytywny wynik badania laboratoryjnego próbki moczu na obecność substancji psychoaktywnych podczas gdy § 72 pkt 1 cytowanego rozporządzenia dotyczy "dawno przebytego incydentalnego użycia substancji psychoaktywnych bez cech uzależnienia"; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 72 pkt 1 zał. nr I do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r., który wskazuje, że za osobę niezdolną do zawodowej służby wojskowej uznaje się jedynie kandydatów do służby w Żandarmerii Wojskowej, a pozostali Kandydaci, są uznawane za osoby zdolne do zawodowej służby wojskowej; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to §11 ust 3 oraz §12 ust 2 cytowanego powyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. poprzez wydanie orzeczenia wbrew całokształtowi przekazanej dokumentacji, w tym dokumentacji dotyczącej przebiegu służby, badań laboratoryjnych toksykologicznych, które wskazują, iż wynik badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez RWKL był zakłamany i nie odpowiadał prawdzie; - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to §72 pkt 2 zał. nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r., który wskazuje, iż w przypadku pozytywnego wyniku badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych kwalifikacji co do zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej dokonuje się na podstawie konsultacji psychiatryczno-psychologicznej; - obrazę przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy to art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji pomimo zaistnienia takich przesłanek; - obrazę przepisów postępowania mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie, rzutującego na wydanie decyzji nieodpowiadającej rzeczywistemu stanowi faktycznemu. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że z załącznika nr 1 do cytowanego powyżej rozporządzenia, (wyjaśnień do § 72 pkt 1 czy 2) wynika, że za osobę niezdolną do pełnienia służby wojskowej uznaje się osoby, które kandydują do służby w Żandarmerii Wojskowej (vide: § 72 pkt 1 rozporządzenia) - natomiast w przypadku pozytywnego wyniku laboratoryjnego badania próbki moczu 1 (vide: § 72 pkt 2 rozporządzenia) kwalifikacji dokonuje się po przeprowadzeniu konsultacji psychologiczno-psychiatrycznej. Wyjaśniła ponadto, że z pola widzenia nie można tracić faktu, iż sama ustalała termin badań i wypełniła ankietę nie znając składu leków powszechnie dostępnych w aptekach czy sklepach z suplementami i nie zdając sobie z tego sprawy, w okresie zwiększonego odsetku zachorowań na grypę, zażyła tabletki zawierające kodeinę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na fakt, że zarzuty skargi zostały wywiedzione z treści przepisów obowiązujących przed nowelizacją rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. natomiast od dnia 23 listopada 2022 r. "pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych" skutkuje - zgodnie z aktualną dyspozycją § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. - obligatoryjną niezdolnością do pełnienia zawodowej służby wojskowej dla osób orzekanych w rupie III (kolumnie szóstej wykazu), obejmującej, między innymi, kandydatów do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisów regulujących tryb postępowania w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej (rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 7 czerwca 2022r. w sprawie orzekania o zdolności do służby...), jak i stosowanych odpowiednio przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego orzeczenie wydane przez komisję lekarską powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Winno ono w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać zarówno sposób dokonania rozpoznania jak też to, w jaki sposób stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby. Powinno więc wyjaśniać medyczne powody postawionej diagnozy i ustalonego rozpoznania, a nie ograniczać się wyłącznie do przywołania dokumentacji medycznej i wyników badań. Zarówno przecież strona skarżąca, jak i Sąd nie dysponują wiedzą medyczną i nie mają możliwości samodzielnej interpretacji owej dokumentacji czy wyników badań. Uzasadnienie orzeczenie komisji winno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, wymykać się ono będzie spod jakiejkolwiek kontroli. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Centralna Komisja Lekarska uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, nie odniosła się do wszystkich elementów o jakich mowa w objaśnieniach szczegółowych § 72 zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby (...). Pomimo tego, że w w/przywołanych objaśnieniach, prawodawca wyraźnie wskazał, że "osoby u których stwierdzono w badaniu laboratoryjnym obecność innych substancji psychoaktywnych należy kwalifikować na podstawie konsultacji psychiatryczno-psychologicznej" ograniczyła się do przywołania wyniku badania laboratoryjnego. Nie wyjaśniła natomiast powodów, dla których uznała za zbędne dokonanie owych konsultacji specjalistycznych. W ocenie tut. Sądu braku wyjaśnienia powyższej kwestii nie usprawiedliwia dalsza treść cytowanych objaśnień: "decydujący jest wynik badania laboratoryjnego zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego". Nie zmienia to bowiem faktu związania komisji lekarskich przez prawodawcę obowiązkiem przeprowadzenia rzeczonych konsultacji w wypadku stwierdzenia w badaniu laboratoryjnym obecności innych substancji psychoaktywnych. Prawodawca tworząc omawiane objaśnienia posłużył się bowiem zwrotem "należy" co świadczy w sposób oczywisty o istnieniu bezwzględnej konieczności przeprowadzenia wspomnianych konsultacji. Jeśli zaś w realiach konkretnej sprawy komisja lekarska doszła do przekonania, że omawiane konsultacje są zbędne dla dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia, winna w sposób szczegółowy wyjaśnić motywy takich konkluzji. Zdaniem tut. Sądu – w/w uchybienie w postaci braku należytego sporządzenia uzasadnienia skarżonego orzeczenia w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i w konsekwencji powodujące konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz zobowiązanie organu do wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rozważań Sądu w zakresie koniecznych elementów orzeczenia, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę legalności wydanego orzeczenia. Brak bowiem wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zatem rozpoznając na nowo sprawę, organ będzie miał na względzie jako wskazania, opisane powyżej rozważania Sądu. W realiach faktycznych niniejszej sprawy sąd administracyjny nie znalazł zaś podstaw do podzielenia zasadności pozostałych zarzutów skargi. Pozostają one bowiem w oderwaniu od treści rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, aktualnej na dzień orzekania przez organy obydwu instancji. Stronie skarżącej umknęło, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 listopada 2022 r. (które weszło w życie w dniu 24 listopada 2022r) zmieniło rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Stąd skoro zarzuty skargi wywodzone były z nieobowiązującej w chwili orzekania przez komisje treści § 72 pkt. 1 cytowanego rozporządzenia, nie mogły zostać uwzględnione przez skład orzekający. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.