II SA/Wa 85/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. W. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 marca 2018 r. zostało przyznane R. M. w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. (k. 24 akt). Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego adw. L. W. (pismo ORA w [...] z dnia [...] marca 2018 r., k-36 akt). Okręgowa Rada Adwokacka w [...], na podstawie art. 253 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczyła adw. [...], a następnie w jego miejsce - adw. T. W. - pełnomocnikiem z urzędu do czynności odbycia widzenia ze skarżącym, przebywającym w Areszcie Śledczym w [...] (k. 46 i 50 akt). Adw. T. W. pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wskazał, że odbył widzenie ze skarżącym i przekazał informacje od skarżącego wyznaczonemu do reprezentowania go przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie adw. L. W. Oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 253 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej P.p.s.a., o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Jeżeli adwokat ustanowiony w ten sposób ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego, właściwa okręgowa rada adwokacka, na wniosek ustanowionego adwokata wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości (§ 3). Zgodnie z art. 250 § 1 wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z treści powołanego przepisu wynika obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna została rzeczywiście stronie udzielona. Sąd bowiem, w tym zakresie, odpowiada za zasadność i legalność wydatkowania środków publicznych (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Warszawa 2007 r., s. 317). Trzeba podkreślić, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/93). Należało więc zbadać, czy w sprawie wystąpiły przesłanki, uzasadniające przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy, adw. T. W. odbył widzenie ze skarżącym w Areszcie Śledczym w [...] i przekazał informacje wyznaczonemu w sprawie adw. L. W., nie podjął jednak w sprawie czynności procesowych. W ocenie referendarza sądowego, brak podjęcia czynności procesowych w imieniu strony przez pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie uprawniania pełnomocnika do skutecznego ubiegania się o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie wypełnia wymaganych przez prawo znamion realnie udzielonej pomocy prawnej. W tych okolicznościach przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowiłoby nieuzasadniony wydatek z budżetu państwa. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 258 § 2 pkt 8 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.