Sygnatura
II SA/Wa 849/25
Wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2025 r., II SA/Wa 849/25 – żołnierze zawodowi
Wynik
Oddalono skargę w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 25 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi P. R. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz określenia inwalidztwa 1. oddala skargę w zakresie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej "CWKL" lub "organ") orzeczeniem z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] uchyliła orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej "RWKL") z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] wydane w stosunku do P.R. (dalej "skarżący") i orzekła na nowo uznając skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Powyższe orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] w dniu [...] maja 2023 r., działając na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 2305), skierował skarżącego do RWKL w celu ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. RWKL w orzeczeniu z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 190 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 6 pkt 1 oraz ust. 7 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, § 2 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 10 oraz § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1243 ze zm.) stwierdziła m.in., że skarżący cierpi na nerwicę neurasteniczną u osoby nadużywającej alkoholu i odwołując się do § 66 pkt 2, § 72 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. i z uwagi na kilkunastoletni przebieg schorzenia, bez widocznej poprawy mimo leczenia, jest on niezdolny do zawodowej służby wojskowej. RWKL rozpoznała ponadto u badanego schorzenia współistniejące tj. guz prawego gruczołu łzowego leczony operacyjnie (§ 82 pkt 1), krótkowzroczność obu oczu (§ 13 pkt 2), skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające jego drożności (§ 26 pkt 3) oraz braki w uzębieniu (§ 24 pkt 1) i stwierdziła, że zarówno schorzenie powodujące jego niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, jak i schorzenia współistniejące, nie pozostają w związku ze służbą wojskową (pkt 10 orzeczenia). W pkt 11 orzeczenia RWKL zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Skarżący w odwołaniu od tego orzeczenia podniósł, że zaświadczenie lekarskie lekarza M.R. z dnia [...] lipca 2023 r., z którego wynika, że od kilkunastu lat jest leczony z powodu nerwicy neurastenicznej, "było pomyłką lekarską", o czym świadczy załączone do odwołania zaświadczenie wystawione przez tego lekarza w dniu [...] sierpnia 2023 r. Skarżący dołączył do odwołania zaświadczenie lekarskie wystawione przez lek. med. A.S. w dniu [...] sierpnia 2023 r. stwierdzające znaczną poprawę w jego stanie zdrowia. CWKL orzeczeniem z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775.), dalej: "k.p.a.", uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie RWKL i rozpoznała u badanego anankastyczne zaburzenia osobowości upośledzające zdolności adaptacyjne oraz powołując się na § 68 pkt 2 (grupa IV) załącznika do rozporządzenia stwierdziła, że schorzenie to czyni go trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. CWKL rozpoznała ponadto u skarżącego schorzenia współistniejące: (nadużywanie alkoholu bez cech uzależnienia - § 71 pkt 1; guz prawego gruczołu łzowego leczony operacyjnie - § 82 pkt 1; krótkowzroczność obu oczu - § 13 pkt 2; skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające jego drożności - § 26 pkt 3; braki uzębienia - § 24 pkt 1 załącznika do rozporządzenia), zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i określiła, że inwalidztwo istnieje od [...] lipca 2023 r. W uzasadnieniu orzeczenia CWKL wyjaśniła, że w toku postępowania odwoławczego wystąpiła do Konsultanta krajowego do spraw obronności w dziedzinie psychiatrii o wydanie opinii dotyczącej schorzeń psychiatrycznych występujących u skarżącego i jego zdolności do pełnienia dalszej służby wojskowej, a następnie przytoczyła treść tej opinii. CWKL podała, że konsultant krajowy do spraw obronności w dziedzinie psychiatrii w opinii z dnia [...] października 2023 r. przywołał dokumentację medyczną skarżącego i stwierdził, że wbrew stanowisku lekarza psychiatry, który badał orzekanego w dniu [...] czerwca 2023 r. (w toku postępowania orzeczniczego), skarżący nie cierpi na zaburzenia nerwicowe (§ 66 pkt 2), lecz na anankastyczne zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, tj. schorzenie wymienione w § 68 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r., a ponadto nadużywa alkoholu (bez cech uzależnienia) oraz, że badany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Konsultant podał, że stwierdzone rozpoznanie znajduje oparcie w pominiętej przez lekarzy psychiatrów dokumentacji medycznej badanego z Kliniki [...] w [...], gdzie był hospitalizowany z powodu osobowości anankastycznej oraz zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania spowodowanych użyciem alkoholu, a jej pominięcie przez lekarzy psychiatrów i oparcie rozpoznania wyłącznie o jednorazowe ambulatoryjne badanie orzekanego było nieprofesjonalne. Skarżący wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 118/24, Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz odrzucił skargę w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wyroku Sąd na wstępie wyjaśnił, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa. Skarga skarżącego w zakresie obejmującym punkty 11 a i d orzeczenia CWKL z dnia [...] listopada 2023 r., jako że dotyczą one określenia inwalidztwa, a dokładnie zaliczenia skarżącego do III inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia od dnia [...] lipca 2023 r. oraz ustalenia, że inwalidztwo istnieje od dnia [...] lipca 2023 r., jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu. Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego. Dalej Sąd podniósł, że zgodnie z treścią "Wykazu chorób i ułomności uwzględnianego przy ocenie zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa (...)" stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r., do § 68 pkt 2 kwalifikuje się zaburzenia osobowości upośledzające lub znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne poddające się korekcji, którym w przypadku grupy IV (żołnierze zawodowi) odpowiada kategoria Z/N (zdolny/niezdolny do zawodowej służby wojskowej). Według objaśnień szczegółowych, które mają charakter normatywny § 68 pkt 2 dotyczy osób, u których na tle długotrwałej dezadaptacji stwierdza się okresy zadowalającego funkcjonowania. Sąd zaznaczył, że nie posiadając specjalistycznej wiedzy medycznej, nie ma podstaw do kwestionowania rozpoznanego przez CWKL schorzenia skarżącego zwłaszcza, że diagnozę w postaci "osobowości anankastycznej" postawiono wobec skarżącego w następstwie jego pobytu w Klinice [...] w [...]. Sąd zarzucił jednak, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika z jakich powodów CWKL uznała, że wobec skarżącego należy zastosować kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. CWKL nie wyjaśniła również z jakich powodów stwierdziła, że w przypadku skarżącego niezdolność do służby ma charakter trwały. Zgodnie z art. 190 ust. 10 pkt 3 ustawy o obronie Ojczyzny kategoria N oznacza zarówno trwałą jak i czasową niezdolność fizyczną i psychiczną żołnierza do zawodowej służby wojskowej. Zatem obowiązkiem CWKL było nie tylko wyjaśnienie z jakich względów zakwalifikowała skarżącego na podstawie § 68 pkt 2 jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N a nie kategoria Z), ale również z jakich względów przyjęła, że niezdolność ta ma charakter trwały. Sąd dostrzegł wprawdzie, że Konsultant Krajowy w opinii z dnia [...] października 2023 r. podał, iż "orzekanego należy uznać za niedolnego do zawodowej służby wojskowej", jednak również nie uzasadnił swego stanowiska w tym zakresie. Skoro natomiast schorzenie zakwalifikowane do § 68 pkt 2 wykazu chorób i ułomności może skutkować przyznaniem kategorii Z lub N, to kwestia uzasadnienia dla przyznania określonej kategorii ma kluczowe znaczenie w sprawie. Rozpatrując sprawę ponownie CWKL orzeczeniem z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] ponownie uchyliła orzeczenie RWKL z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] i w jego miejsce wydała nowe orzeczenie uznające skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Jako rozpoznanie CWKL wskazała anankastyczne zaburzenia osobowości upośledzające znacznie zdolności adaptacyjne - § 68 pkt 3. Jako schorzenia współistniejące wymieniła nadużywanie alkoholu bez cech uzależnienia - § 71 pkt 1; guz prawego gruczołu łzowego leczony operacyjnie - § 82 pkt 1; krótkowzroczność obu oczu Vot=0,l cc-1,5 SF, Vos=3/50 cc-2,5 SF - § 13 pkt 2; skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające jego drożności - § 26 pkt 3; braki uzębienia- § 24 pkt 1. W pkt 11 orzeczenia CWKL zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. W uzasadnieniu CWKL opisała przebieg postępowania w sprawie w tym ponownie przytoczyła treść opinii Konsultanta Krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii. CWKL podniosła, że u badanego Konsultant Krajowy ds. obronności w dziedzinie psychiatrii w wydanej opinii na wniosek CWKL po analizie dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej ustalił rozpoznanie: osobowość anankastyczna upośledzająca zdolności adaptacyjne i zaproponował zastosowanie do tego rozpoznania § 68 pkt 2 i uznał orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W objaśnieniach szczegółowych do § 68 pkt 3 wynika, że dotyczy on "osób z ciężkimi zaburzeniami struktury osobowości i zachowania, wyczerpującymi kryteria rozpoznania: osobowości dyssocjalnej, osobowości chwiejnej emocjonalnie (impulsywnej), osobowości paranoicznej, osobowości lękowej, osobowości schizoidalnej, osobowości anankastycznej. CWKL wyjaśniła, że dla rozpoznanej u orzekanego osobowości anankastycznej, przypisanej do § 68 pkt 3, dla osób orzekanych w Grupie IV, przewidziano tylko i wyłącznie kategorie N co czyni skarżącego niezdolnym do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że CWKL zmieniła mu rozpoznanie choroby na zaburzenia anakastyczne i ustaliła trwałą niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. CWKL oparła się głównie na opinii prof. [...], który ani go nie widział, ani nie zlecił obserwacji szpitalnej, a oparł się jedynie na dokumentacji medycznej z [...], która zakończyła się 5 tygodni przed jego stawiennictwem do RWKL (nie uwzględniono poprawy stanu zdrowia). Skarżący podniósł, że odwołał się od orzeczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił orzeczenie w części dotyczącej ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ale CWKL nie uznała tego wyroku . Skarżący stwierdził, że czuję się zdrowy i chcę nadal służyć w wojsku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zaskarżone orzeczenie rozstrzyga o zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej oraz o inwalidztwie skarżącego. Wyjaśnić należy, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego oraz inwalidztwo. Podstawę takich orzeczeń stanowią m.in. przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r . o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, z późn. zm.), ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1100 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 305). Orzeczenia te poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167; postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, publ. ONSA 2001/2/47; wyroki NSA: z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04; z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący zaskarżył orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2025 r. w całości. Skarga ta w zakresie, w jakim dotyczy zawarte w zaskarżonym orzeczeniu rozstrzygnięcia o inwalidztwie (pkt 11 "określenie inwalidztwa") jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.". Sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy bowiem do właściwości sądu administracyjnego. Dalej zaznaczyć należy, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd administracyjny nie jest władny aby rozważać kwestie medyczne (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Stosownie do treści art. 190 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska. Zgodnie zaś z art. 190 ust. 10 cytowanej ustawy ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: 1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4; 2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych; 3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Wskazać należy, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie dokonanego rozpoznania i z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. Przydatność do służby wojskowej oceniana jest według stanu ustalonego na datę orzekania. Oznacza to, że orzekany nie może skutecznie powoływać się na własne przekonanie co do swojej zdolności psychofizycznej, bądź dodatkowe wyniki badań przeprowadzone po zakończeniu postępowania. Warunkiem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie wydane zostało z zachowaniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Istotne jest to, że CWKL orzekała po uchyleniu przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 118/24, wcześniej wydanego w stosunku do skarżącego orzeczenia z dnia [...] listopada 2023 r. Organ był zatem związany zawartą w tym wyroku oceną prawną oraz wskazaniami do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku. Stosownie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 55/13, wynikający z powyższego przepisu obowiązek może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Zdaniem Sądu organ w aktualnie wydanym orzeczeniu wyeliminował błędy, których dopuścił się poprzednio rozpatrując odwołanie skarżącego od orzeczenia RWKL z dnia [...] lipca 2023 r. Na wstępie należy jednak zauważyć, że CWKL błędnie zastosowała w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2024 r. poz. 466). Rozporządzenie to zastąpiło wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1243, z późn. zm.). Rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2022 r. było podstawą orzekania o zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej przez RWKL w orzeczeniu z dnia [...] lipca 2023 r. Zgodnie z § 14 rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia prowadzi się według przepisów dotychczasowych. Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie CWKL wydane zostało w sprawie wszczętej po rządami rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. i postępowanie to nie zostało zakończone. Stąd CWKL wydając zaskarżone orzeczenie zobowiązana była stosować rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2022 r. a nie z 25 marca 2024 r. Niemniej jednak należy zauważyć, że treść § 68 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 25 marca 2024 r., będącego podstawą uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, pozostała niezmieniona w porównaniu do § 68 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. Tak samo niezmienione zostały objaśnienia to tego przepisu. Wobec tego należy uznać, że opisane wyżej uchybienie organu nie miało wpływu na wynik sprawy. Dalej zauważyć należy, że aktualnym powodem uznania skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej było rozpoznanie u niego anankastycznych zaburzeń osobowości upośledzających znacznie zdolności adaptacyjne. Rozpoznanie takie zostało ustalone na podstawie opinii Konsultanta Krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii z dnia [...] października 2023 r. Opinia ta została sporządzona na podstawie akt orzeczniczo-lekarskich. Konsultant Krajowy sporządzając opinie m.in. na karcie informacyjnej hospitalizacji w Klinice [...] w [...], gdzie skarżący był hospitalizowany w dniach [...] kwietnia 2023 r. – [...] maja 2023 r. Karta ta jest dołączona do akt sprawy (karta nr 43). W dokumencie tym jako rozpoznanie wskazano "Osobowość anankastyczna". Zdaniem Sądu ustalenie tego rozpoznania u skarżącego w świetle zebranych w sprawie dowodów nie budzi wątpliwości. Prawidłowo w tej sytuacji CWKL zakwalifikowała ustalone u skarżącego schorzenie do § 68 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., tj. "Zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne utrwalone". Zgodnie bowiem z objaśnieniami do tego przepisu: "Dotyczy osób z ciężkimi zaburzeniami struktury osobowości i zachowania, wyczerpującymi kryteria rozpoznania: osobowości dyssocjalnej, osobowości chwiejnej emocjonalnie (impulsywnej), osobowości paranoicznej, osobowości lękowej, osobowości schizoidalnej, osobowości anankastycznej." Dla tego typu schorzenia w przypadku żołnierzy zawodowej służby wojskowej przewidziana została wyłącznie kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Odnotować należy, że wynikające ze wyroku tutejszego Sądu z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 118/24, wskazania do dalszego postępowania pozostały częściowo nieaktualne. Doszło bowiem do istotnej zmiany stany faktycznego sprawy. CWKL aktualnie rozpoznała u skarżącego, tak jak już wskazano wyżej, anankastyczne zaburzenia osobowości upośledzające znacznie zdolności adaptacyjne i zakwalifikowała je do § 68 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Z kolei w uchylonym powyższym wyrokiem orzeczeniu z dnia [...] listopada 2023 r. CWKL zakwalifikowała to schorzenie do § 68 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zmiana tej kwalifikacji z § 68 pkt 3 na § 68 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia w świetle objaśnień do tego przepisu była jednak uzasadniona. Jak już podniesiono wyżej Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń czy ułomności prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest też uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u skarżącego konsultacji specjalistycznych oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonej ułomności. Sąd nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej niż uczyniła to komisja na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Jedynie do specjalistycznej wiedzy medycznej lekarzy orzeczników należy ocena, czy badany jest do służby wojskowej zdolny, a wiedza medyczna w tym przypadku służy do kwalifikacji stanu zdrowia do jednej z kategorii zdolności w ramach określonej grupy. Reasumując należy stwierdzić, iż organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze, nie dopuściły się naruszeń przepisów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe przeprowadziły w zakresie wystarczającym do wyjaśnienia istoty sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozważyły cały materiał dowodowy. Zauważyć należy, iż o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ocena ustaleń faktycznych i wynikających z nich wniosków oraz podstawa prawna i jej wyjaśnienie prowadzące do określonego rozstrzygnięcia są wyczerpujące, logiczne i przekonujące. Zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 maja 2025
- Symbol z opisem
- 6191 Żołnierze zawodowi
- Hasła tematyczne
- Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
- Sędziowie
- Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/ Iwona Maciejuk /przewodniczący/ Łukasz Krzycki
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 151, art. 58 § 1 pkt 1, art. 153 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
art. 1 § 1 i § 2 · Dz.U. 2024 poz. 1267
- Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
art. 190 ust. 1, art. 190 ust. 10 · Dz.U. 2025 poz. 825
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, art. 77 § 1, art. 80 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 910/25 · 25 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2025 r., II SA/Wa 910/25 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: III OZ 639/25 · 18 listopada 2025
Postanowienie NSA z 18 listopada 2025 r., III OZ 639/25 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: II SA/Wa 615/25 · 13 listopada 2025
Wyrok WSA w Warszawie z 13 listopada 2025 r., II SA/Wa 615/25 – żołnierze zawodowi
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny