II SA/Wa 811/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy, Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odmówić przyznania S. F. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

S. F. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowenie radcy prawnego. Wskazał, że jest osobą bezrobotną, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada majątku ani oszczędności. Z uwagi na okoliczność, że powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., pismem referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2018 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia złożonego formularza PPF, poprzez złożenie oświadczenia o faktycznych źródłach utrzymania, stałych niezbędnych kosztach utrzymania, korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej, ewentualnie pomocy osób trzecich. Na wykonanie wezwania zakreślono termin 7 dni. Powyższe wezwanie zostało doręczone dorosłemu domownikowi strony w dniu 14 czerwca 2018 r., zatem termin do nadesłania żądanych informacji upływał z dniem 21 czerwca 2018 r. Skarżący do dnia rozpoznania wniosku nie odpowiedział na wezwanie i nie nadesłał żądanych oświadczeń. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ocena, czy spełniona została przesłanka, warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. W przedmiotowej sprawie, wniosek nie zawierał wyczerpujących informacji, dlatego wezwano wnioskodawcę do nadesłania określonych oświadczeń dotyczących źródeł utrzymania, niezbędnych kosztów utrzymania, pomocy społecznej ewentualnie pomocy osób trzecich. Skarżący nałożonego obowiązku nie wypełnił i nie przedstawił żądanych informacji. Zdaniem referendarza sądowego, brak nadesłania powyższych informacji uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek, warunkujących przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. W związku z tym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego należało uznać, że nie wykazał w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 255, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. b i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.