II SA/Wa 76/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę postanawia - odrzucić skargę -

R. W. został skierowany przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej ds. Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego w W. (RWKL) w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej RWKL orzeczeniem z [...] września 2023 r. nr [...] uznała R. W. za niezdolnego do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (SKW) ustalając kategorię N/SKW - zał. 2, grupa III. Schorzenie powodujące niezdolność do służby wymieniono w punkach 1-3 rozpoznań: 1. Nadciśnienie tętnicze leczone farmakologicznie u osoby z retinopatią nadciśnieniową I - § 39 pkt 2; 2. Zniekształcenie lewej bocznej powierzchni klatki piersiowej po przebytym złamaniu VIII i XI żebra po stronie lewej z okresowym ograniczaniem wydolności oddechowej i przewlekłym zespołem bólowym - § 33 pkt 2; 3. Stan po przebytej irydotomii obu oczu z towarzyszącym nadciśnieniem - § 14 pkt 7. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia z dnia 24 czerwca 2017 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego, orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz emerytów i rencistów Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz orzekania o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1345); zwanego dalej rozporządzeniem do rozpoznań schorzeń kwalifikowanych do § 39 pkt 2 - Nadciśnienie tętnicze II stopnia (umiarkowane), do § 33 pkt 2 - Zniekształcenia lub ubytki kostne klatki piersiowej upośledzające lub znacznie upośledzające sprawność ustroju, oraz do § 14 pkt 7 - Jaskra - zastosowano w grupie III kwalifikację Z/N. Ustalono, że nasilenie objawów wymienionych schorzeń kwalifikuje funkcjonariusza do ustalenia kategorii N - niezdolny do służby w SKW. W związku z tym zaliczono R. W. do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą w SKW (schorzenie pkt 1) oraz do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą w SKW, powstałego wskutek wypadku lub choroby z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (schorzenie pkt 2 oraz pkt 10-12) z datą powstania inwalidztwa na dzień [...] sierpnia 2020 r. W treści rozpoznań wpisano również schorzenia współistniejące, nie mające wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby: 4. Stan po ablacji podłoża arytmii FA (2017 r.) - § 38 pkt 1; 5. Przerost gruczołu krokowego - § 51 pkt 7; 6. Obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich po przebytym urazie akustycznym (2011 r.) z towarzyszącymi szumami usznymi - § 21 pkt 1; 7. Hiperbilirubinemia - § 44 pkt 10; 8. Hiperlipidemia mieszana - § 60 pkt 1; 9. Zmiany zwyrodnieniowo-zniekształcające w odcinku piersiowym kręgosłupa - § 34 pkt 5; 10. Niewielkiego stopnia przebarwienia powieki dolnej oka lewego - § 2 pkt 1; 11. Przebyty uraz twarzoczaszki bez trwałych następstw; 12. Przebyte stłuczenie lewego przedramienia bez trwałych następstw; 13. Nieprawidłowa glikemia na czczo; 14. Okresowe bóle głowy w wywiadzie – (od pkt 11-14 bez § bez pkt). Od powyższego orzeczenia R. W. złożył odwołanie zarzucając brak zakwalifikowania jako pozostającego w związku ze służbą w SKW schorzenia wskazanego w pkt 6 rozpoznań - obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich po przebytym urazie akustycznym (2011 r.) z towarzyszącymi szumami usznymi. Wyjaśnił, że do urazu akustycznego doszło w wyniku wypadku, który miał miejsce podczas służby, a konsekwencje doznanego urazu są odczuwalne od dnia wypadku do chwili obecnej, objawiają się bólem prawego ucha i odczuwaniem wrażenia szumu, nasilającego się w ciszy, co utrudnia koncentrację czy zasypianie. W związku z tym wniósł o zakwalifikowanie doznanego urazu do schorzenia pozostającego w związku ze służbą wojskowa. Po rozpoznaniu odwołania Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (CWKL w W.) orzeczeniem z [...] listopada 2023 r. nr [...] uchyliła zaskarżone orzeczenie RWKL i wydała nowe, w którym powtarzając w znacznej części treść rozpoznań oraz kwalifikacji grup inwalidztwa, dokonała zmiany w zakresie rozpoznania wymienionego w pkt 6 poprzez korektę daty wypadku oraz ustalenia schorzenia jako pozostającego w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. W. zakwestionował powyższe orzeczenie CWKL w W. wskazując, że organ uznając uszczerbek na zdrowiu w związku ze służbą w SKW w zakresie obustronnego upośledzenia słuchu po przebytym urazie akustycznym nie wskazała obecnego procentowego uszczerbku na zdrowiu pomimo podania w uzasadnieniu, że słuch pogarsza się od czasu wypadku. W związku z tym wniósł o wskazanie obecnego procentowego uszczerbku na zdrowiu mającego związek z wypadkiem akustycznym w 2012 r. W odpowiedzi na skargę CWKL w W. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na to, że sprawy dotyczące ustalenia kwalifikacji schorzeń, ich związku ze służbą oraz grupy inwalidztwa nie należą do kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniesioną przez R. W. skargę należy uznać za niedopuszczalną. Podkreślić należy, że zarówno uchylone orzeczenie RWKL, jak i orzeczenie odwoławcze zostało wydane zgodnie z celem skierowania, który dotyczył ustalenia inwalidztwa funkcjonariusza zwolnionego ze służby, nie było więc przedmiotem postępowania, jak podniesiono w skardze, ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu, czy jego pogorszenie w związku z doznanym przez skarżącego urazem akustycznym. Do postępowań odszkodowawczych, w tym ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu czy jego zwiększenia, zastosowanie znajdują odrębne reguły postępowania orzeczniczego, w wyniku zastosowania których wydawane są odrębne rozstrzygnięcia orzecznicze. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013, z późn. zm.), wojskowe komisje lekarskie orzekają o: 1) zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej; 2) zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz rodzajach wojsk i służb, a także na poszczególnych stanowiskach służbowych i poza granicami państwa oraz o zdolności do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami; 3) uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku lub choroby; 4) związku choroby i ułomności ze szczególnymi właściwościami lub warunkami czynnej służby wojskowej, służby w SKW i SWW lub zasadniczej służby wojskowej w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny, a także z zatrudnieniem w miejscach, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych; 5) związku śmierci z czynną służbą wojskową, ze służbą w SKW i SWW albo z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny; 6) inwalidztwie, niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji; 7) związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową albo ze służbą w SKW i SWW; 8) potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, mi.in. ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1626, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emertytalnym funkcjonariuszy (...) . Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji, nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości i co do zasady są poddawane kontroli sądów powszechnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. SA 1/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 220/10). Będące przedmiotem skargi orzeczenie CWKL w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. wydano na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2017 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego, orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz emerytów i rencistów Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz orzekania o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1345) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości. Dotyczy ono określenia grupy inwalidzkiej funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania wystosowanego do RWKL przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. w zakresie ustalenia uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę. Orzeczenie to nie jest związane z ustaleniem kategorii zdolności do służby kandydata, czy też funkcjonariusza. Skarżący służby nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (został zwolniony z dniem [...] sierpnia 2020 r.). Zaskarżone orzeczenie nie rozstrzyga w przedmiocie zdolności do służby w SKW, lecz w przedmiocie inwalidztwa, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, o czym była już mowa wyżej. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. W sytuacji, gdy Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, nie mógł zostać uwzględniony wniosek o umorzenie postępowania wskutek cofnięcia skargi. Wskazać bowiem należy, że związanie Sądu cofnięciem skargi dotyczy jedynie skargi skutecznie wniesionej. Natomiast skarga, która nie podlega kognicji sądu administracyjnego, nie może zostać skutecznie wniesiona, bowiem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.