Sygnatura
II SA/Wa 756/25
Wyrok WSA w Warszawie z 9 stycznia 2026 r., II SA/Wa 756/25 – funkcjonariusze Służby Więziennej
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 9 stycznia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (powoływanej dalej jako CKL) z dnia [...] września 2024 r. nr [...], stwierdzającą, że orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (powoływanej dalej jako [...]RKL) z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby M. P. zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem orzeczenie to wywołało nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister podał, że [...]RKL orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. po zapoznaniu się z dokumentacją, w tym z wynikami badań diagnostycznych obowiązkowych dla kandydatów do służb mundurowych, opiniami lekarzy konsultantów oraz na podstawie badania własnego, stwierdziła brak przeciwskazań medycznych do służby M. P. w Służbie Więziennej. Komisja lekarska stwierdziła, że stan zdrowia kandydata nie odbiega od ogólnie przyjętej normy, a zatem wydano orzeczenie o jego zdolności do tej służby. Następnie wnioskiem z dnia [...] lipca 2024 r. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wystąpił do CKL o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2023 r. Po rozpatrzeniu tego wniosku wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2024 r. CKL, działając m.in. na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2 oraz art. 158 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) stwierdziła, że orzeczenie [...]RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem orzeczenie to wywołało nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). Organ I instancji uznał, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. pozostaje w oczywistej i rażącej sprzeczności z przepisami prawa. Jak zauważyła CKL, na skutek skierowania z dnia [...] marca 2023 r. M. P. wystawiono kartę obiegową, w której zlecono wykonanie konsultacji: kardiologa, ortopedy, neurologa, okulisty, laryngologa z audiogramem i psychiatry. Po wykonaniu badania do [...]RKL została zwrócona karta obiegowa, uzupełniona adnotacjami o wykonanych badaniach. Jedynie adnotacja o badaniu okulistycznym została opatrzona datą ([...] kwietnia 2023 r.), żaden z wpisów nie został opatrzony pieczęcią podmiotu leczniczego, w którym przeprowadzono badanie. [...]RKL nie odnotowała daty zwrotu karty obiegowej - jedynie w karcie podjętych czynności orzeczniczych z datą [...] kwietnia 2023 r. odnotowano analizę dokumentacji medycznej i wydanie orzeczenia o zdolności do służby w SW. W aktach znajdują się również wyniki badań: próby wysiłkowej - pomiar tętna i ciśnienia krwi wraz z raportem, w którego podsumowaniu wskazano cyt. "Próbę wysiłkową przerwano z uwagi na-", wyniki badań laboratoryjnych krwi i moczu, RTG klatki piersiowej, wydruk badania EKG - bez wskazania imienia i nazwiska i daty urodzenia osoby badanej, analizę wyników badania echa serca i wynik badania glukozy. Ponadto w aktach znajduje się datowana na dzień [...] marca 2023 r. opinia psychologiczna dotycząca orzekanego, sporządzona przez specjalistę - psychologa ZOZ Medycyny Pracy [...] w [...] którą dołączono do skierowania. CKL podniosła, że w aktach orzeczniczych [...]RKL nie ma dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie wywiadu chorobowego, tj. wypełnionej przez orzekanego ankiety zdrowotnej, co w myśl art. 33 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310) stanowi obligatoryjny dowód w postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi. Organ podniósł również, że w aktach brak jest badania audiometrycznego słuchu, wymaganego zgodnie ze szczególnymi objaśnieniami do § 21 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2022 r., poz. 772) - w karcie obiegowej odnotowano jedynie konsultacje laryngologiczną i nie przeprowadzono też stereoskopowego badania widzenia przestrzennego. Organ zauważył, że stosownie do wytycznych Przewodniczącego Centralnej Komisji Lekarskiej, dotyczących wykonywania obowiązkowych badań laboratoryjnych, obrazowych oraz konsultacji specjalistycznych, w przypadku kandydatów powyżej 40 roku życia (również w przypadku orzekanego) obowiązkowe jest przeprowadzenie badań RTG kręgosłupa odcinek C i L-S, echo serca i próba wysiłkowa. Organ stwierdził, że w aktach [...]RKL brak jest wydruku badania echa serca oraz szczegółowego opisu wyników tego badania, z wyszczególnieniem poszczególnych parametrów. CKL stwierdziła, że brak jest materiału dowodowego umożliwiającego weryfikację trafności datowanego na dzień [...] marca 2023 r. zwięzłego opisu wyników tego badania, nieopatrzonego danymi osoby badanej. Na podstawie zgromadzonych danych brak jest możliwości zweryfikowania, czy takie badanie rzeczywiście się odbyło, jak również ustalenia podmiotu, w którym je przeprowadzono. Organ nadzoru powołał się również na art. 24 ustawy o komisjach lekarskich, zgodnie z którym kierownik jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 22 ust. 1, w celu realizacji zadań komisji lekarskiej zawiera, z wyłączeniem przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych, umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz o świadczenie usług psychologicznych dla komisji lekarskich, z podmiotami leczniczymi tworzonymi i nadzorowanymi przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Natomiast w przypadku gdy udzielanie określonych świadczeń zdrowotnych lub świadczenie usług psychologicznych w podmiotach, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie jest możliwe, mogą być one zlecane innym podmiotom. W tym kontekście CKL zauważyła, że z akt [...]RKL wynika, iż jedynie próba wysiłkowa została zrealizowana w podmiocie, o którym mowa w powyższym przepisie, to jest w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w [...]. Natomiast badania: RTG klatki piersiowej, holter, glukoza wykonane zostały w Centrum Medycznym [...] Uniwersytetu Medycznego w [...], to jest w podmiocie niewskazanym w art. 24 ustawy o komisjach lekarskich, z którym Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zawarł stosownej umowy. CKL podniosła, że z akt nie wynika, czy w realiach sprawy niemożliwe było uzyskanie powyższych konsultacji w podmiocie określonym w art. 24 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich. Ponadto, dokumentacja obrazująca część z przeprowadzonych badań nie zawierała oznaczenia podmiotu, w którym je wykonano. Z tych przyczyn organ nadzorczy stwierdził, że postępowanie orzecznicze przed [...]RKL, zakończone wydaniem orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2023 r., obarczone było szeregiem uchybień w zakresie prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego, które opisano powyżej. W znacznej części obejmowały one naruszenie spoczywających na organie I instancji obowiązków wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zdaniem CKL, [...]RKL oparła się na niekompletnej dokumentacji z konsultacji lekarskich, z której część zawierała jedynie lakoniczny opis wniosków, bez dołączenia materiału źródłowego w postaci wyników badań, które dały podstawę do sformułowania określonej konkluzji danego lekarza. Uchybienia te mogłyby stanowić podstawę do wydania przez CKL orzeczenia kasatoryjnego w trybie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o komisjach lekarskich w przypadku, gdyby sprawa była rozpatrywana w "zwyczajnym" postępowaniu odwoławczym. Podstawą konkluzji CKL o wydaniu orzeczenia [...]RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r. z rażącym naruszeniem prawa był natomiast brak przeprowadzenia przez organ I instancji dowodów obligatoryjnych, wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, tj. wywiadu chorobowego (art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich) oraz badania audiometrycznego słuchu. Z tych przyczyn, organ uznał, że orzeczenie [...]RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r. obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. CKL wyjaśniła następnie, że w sprawie miał zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zdaniem organu I instancji, orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne, bowiem M. P. został przyjęty do służby w Służbie Więziennej i służbę tę pełnił w okresie od dnia [...] czerwca 2023 r. do dnia [...] lipca 2024 r. Strona pełniła w tym okresie służbę i pobierała uposażenie, ponadto okres ten będzie podlegał uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. Tym samym brak było możliwości stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2023 r. Z tej przyczyny organ nadzorczy ograniczył się do stwierdzenia wydania tego orzeczenia z naruszeniem prawa. Odwołanie od tej decyzji do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł Dyrektor Generalny Służby Więziennej, kwestionując stanowisko CKL, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne. W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia Minister podniósł, że podziela stanowisko CKL, iż postępowanie orzecznicze prowadzone przed [...]RKL, zakończone wydaniem orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2023 r. zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, gdyż brak było przeprowadzenia przez organ I instancji dowodów obligatoryjnych, wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, tj. wywiadu chorobowego, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich oraz badania audiometrycznego słuchu, co wynika ze szczegółowych objaśnień do § 21 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2022 r. Dodatkowo, lekarze którzy wykonali konsultacje (oprócz konsultacji jednego lekarza) nie wykonywali tych konsultacji na potrzeby komisji lekarskich w ramach podmiotu, o którym mowa w art. 24 ustawy o komisjach lekarskich. [...]RKL naruszyła obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. [...]RKL oparła się na niekompletnej dokumentacji z konsultacji lekarskich, z której część zawierała niekompletny opis wniosków, bez dołączenia materiału źródłowego w postaci wyników badań, które dały podstawę do sformułowania określonej konkluzji danego lekarza. Minister zaakceptował zatem w całości stanowisko organu I instancji, że orzeczenie [...]RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r. obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to jest wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 24, art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich oraz § 21 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 marca 2022 r. oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, gdyż komisja lekarska wydała w dniu [...] kwietnia 2023 r. orzeczenie na podstawie niekompletnej dokumentacji i bez przeprowadzenia obowiązkowych badań diagnostycznych. W ocenie Ministra, w niniejszej sprawie orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne. Minister podkreślił, że nie może w trybie przepisów k.p.a. cofnąć skutków, jakie wywołało orzeczenie wydane przez [...]RKL. Minister nie może bowiem cofnąć aktu mianowania M. P.. Wyłącza to dopuszczalność stwierdzenia nieważności orzeczenia i daje podstawy do stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. oraz art. 158 § 2 k.p.a. Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie w całości decyzji I instancji i o stwierdzenie nieważności orzeczenia [...]RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r.; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia CKL. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez bezpodstawne zastosowanie powołanej regulacji art. 156 § 2 k.p.a., w sytuacji, gdy nie było podstaw do jej zastosowania, gdyż wbrew ustaleniom organów obydwu instancji orzeczenie [...]RKL nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych; 2. art. 158 § 2 k.p.a., przez jego bezpodstawne zastosowanie; 3. art. 158 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji pomimo istnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2023 r.; 4. art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., przez błędną ocenę dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj.: aktu mianowania M. P. i jego błędnego znaczenia nieodwracalności skutków dla stwierdzenia nieważności decyzji [...]RKL w postaci pełnienia służby i pobierania uposażenia, nadto uwzględnienia tego okresu do ustalenia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego; orzeczenia Wojskowej Komisji [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. uznającej M. P. za trwale niezdolnego do służby wojskowej; 5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak wskazania, jakie "nieodwracalne skutki prawne" wywołało orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. oraz w czym organ II instancji upatruje źródło owej nieodwracalności. Skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o istotny błąd w ustaleniach, co do tego, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne (w postaci przyjęcia do Służby Więziennej i jej pełnienia, pobierania uposażenia, podniesienia wysokości świadczeń emerytalnych przez ich przeliczenie), w sytuacji gdy orzeczenie to nie wywołało żadnych nieodwracalnych skutków prawnych. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1869 ze zm.), przez błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten powoduje, iż orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie stanowiska, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, pomimo że Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że sąd administracyjny niezależnie od postawionych w skardze zarzutów jest zobowiązany dokonać kontroli zaskarżonej decyzji pod względem kryterium jej legalności, tj. zbadać czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Niezależnie zatem od postawionych w skardze zarzutów, które koncentrowały się na kwestii zasadności przyjęcia przez organy obydwu instancji, że orzeczenie [...]RKL z dnia [...] kwietnia 2023 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne, Sąd zbadał po pierwsze zasadność dokonanej w postępowaniu nieważnościowym przez organy nadzoru oceny, że ww. orzeczenie jest obarczone kwalifikowana wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. że zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznaje wnioski organów obydwu instancji w tym zakresie za nieprawidłowe. Co istotne, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zasada trwałości decyzji administracyjnej określona w art. 16 k.p.a., która ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych i służy realizacji m.in. takich wartości jak ochrona i niezmienialność praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, skutkuje tym, że wszelkie ewentualne wątpliwości co do ustaleń, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji. Wobec tego brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych powinien skutkować odmową stwierdzenia nieważności decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 602/16, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Jak wynika z treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie każde naruszenie prawa przy wydaniu decyzji stanowić będzie podstawę do stwierdzenia jej nieważności, a jedynie takie naruszenie, które określić można jako rażące. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok NSA z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt II OSK 2068/18). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2668/16). W konsekwencji, stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarczy samo tylko stwierdzenie o tym, iż doszło do takiego naruszenia prawa. Organ zobowiązany jest do wykazania, że uchybienie, którym dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i stanowi rażące naruszenie prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji możliwe jest wtedy, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu przez dany przepis. Przy czym, co należy podkreślić, nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny. Tylko wówczas treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią zaprzeczenie stanu prawnego. Dla stwierdzenia nieważności decyzji niezbędna jest ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącej w świetle całokształtu okoliczności sprawy. Wada rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy właściwy organ wydaje orzeczenie z oczywistym naruszeniem przepisu, którego treść nie budzi zasadniczych wątpliwości interpretacyjnych i który ma istotne znaczenie w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2019 r. sygn. akt II OSK 803/17). W rozpoznawanej sprawie organy nadzorcze powołały następujące uchybienia w postępowaniu orzeczniczym zakończonym wydaniem orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2023 r.: na znajdującej się w aktach postępowania karcie obiegowej jedynie adnotacja o badaniu okulistycznym została opatrzona datą; żaden z wpisów na tej karcie nie został opatrzony pieczęcią; nie odnotowano zwrotu karty obiegowej; na wydruku EKG nie wskazano imienia i nazwiska oraz zaznaczono płeć – kobieta; brak jest dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie wywiadu chorobowego; nie przeprowadzono badania audiometrycznego słuchu; nie przeprowadzono stereoskopowego badania widzenia przestrzennego; w aktach brak jest wydruku badania echa serca i szczegółowego opisu badania – nie można więc zweryfikować trafności zwięzłego opisu tego badania; większość badań została wykonana w podmiocie, z którym Dyrektor ZER MSWiA nie zawarł stosownej umowy. Minister podał, że zasadniczymi przesłankami skutkującymi stwierdzeniem wydania orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa był: brak wywiadu chorobowego i nieprzeprowadzenie badania audiometrycznego słuchu, a ponadto lekarze którzy wykonali konsultacje (z wyjątkiem jednego lekarza) nie wykonywali tych konsultacji na potrzeby komisji lekarskich w ramach podmiotu, o którym mowa w art. 24 ustawy o komisjach lekarskich. Zdaniem Sądu, wszystkie przedstawione przez organ uchybienia nie mają charakteru rażącego naruszenie prawa w wyżej przedstawionym rozumieniu. Należy podkreślić, że stwierdzone przez organy ewentualne błędy i uchybienia w postępowaniu orzeczniczym mogły stanowić podstawę uchylenia orzeczenia w przypadku jego zaskarżenia w postępowaniu odwoławczym w trybie zwykłym. Jednak ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej korzysta z domniemania jego prawidłowości i nie może zostać w sposób dowolny eliminowane z obrotu prawnego, bowiem takie działanie narusza wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Tylko najpoważniejsze wady decyzji skutkować mogą jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego na podstawie at. 156 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że z tego rodzaju wadami nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przedstawione przez organ naruszenia mają charakter proceduralny, dotyczą w istocie technicznych aspektów procesu orzeczniczego, które mogą, lecz nie muszą mieć istotnego wpływu na prawidłowość dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania. Wymienione przez organy nadzoru naruszenia mogłyby skutkować wydaniem orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2023 r. z rażącym naruszeniem prawa jedynie w sytuacji, gdyby ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, że orzekany nie spełnia przesłanek do uznania go za zdolnego do służby, a pomimo tego orzeczenie stwierdzające zdolność do służby zostałoby wydane. Skutki takiego orzeczenia mogłoby wówczas zostać uznane za niedające się pogodzić z podstawowymi zasadami państwa prawa. Jednak organy nadzorcze w toku postępowania nie powołały się na tego rodzaju okoliczności, co oznacza, że w niniejszej sprawie nie możemy mówić o rażącym naruszeniu prawa w wyżej zaprezentowanym rozumieniu. Zarówno Centralna Komisja Lekarska, jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji błędnie zatem uznały, że orzeczenie [...]RKL z dnia [...] września 2023 r. jest obarczone wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji nieprawidłowo przyjęły na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a., że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Sąd, doszedłszy do powyższego wniosku, nie mógł jednak wyeliminować zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, bowiem takie działanie stanowiłoby naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść wnoszącego skargę. Jak już bowiem wskazano art. 134 § 2 p.p.s.a. stanowi, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenie prawa skutkującego nieważnością zaskarżonej decyzji, wobec czego nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Skargę w niniejszej sprawie złożył jedynie Dyrektor Generalny Służby Więziennej, który nie kwestionował dokonanej przez organy oceny, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, lecz domagał się od organu wydania decyzji stwierdzającej nieważność tego orzeczenia w miejsce decyzji stwierdzającej wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji w związku ze stwierdzeniem przez sąd, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie jest obarczone wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkowałoby pogorszeniem sytuacji prawnej strony wnoszącej skargę, która tego elementu zaskarżonej decyzji w toku postępowania nie kwestionowała. Z tych przyczyn należało uznać, że uchylenie zaskarżonej decyzji w związku z treścią przywołanego art. 134 § 2 p.p.s.a. jest w realiach tej sprawy niedopuszczalne. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 maja 2025
- Symbol z opisem
- 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
- Hasła tematyczne
- Służba więzienna
- Skarżony organ
- Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
- Sędziowie
- Joanna Kruszewska-Grońska Łukasz Krzycki /przewodniczący/ Mateusz Rogala. /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 151 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ol 607/25 · 8 stycznia 2026
Wyrok WSA w Olsztynie z 8 stycznia 2026 r., II SA/Ol 607/25 – funkcjonariusze Służby Więziennej
Sygnatura: III SA/Lu 537/25 · 8 stycznia 2026
Wyrok WSA w Lublinie z 8 stycznia 2026 r., III SA/Lu 537/25 – funkcjonariusze Służby Więziennej
Sygnatura: II SA/Bd 786/25 · 22 grudnia 2025
Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 22 grudnia 2025 r., II SA/Bd 786/25 – funkcjonariusze Służby Więziennej
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny