Sygnatura
II SA/Wa 713/22
II SA/Wa 713/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-20
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 20 czerwca 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (zwany dalej Prezesem URE/organem) decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) (zwaną decyzją z dnia (...) stycznia 2018 r.) po rozpatrzeniu wniosku Pani M. D. (zwanej dalej skarżącą) z dnia (...) listopada 2017 r. oraz wniosku z dnia (...) grudnia 2017 r. odmówił udostępnienia informacji publicznej. Pismem z (...) listopada 2017 r. skarżąca zwróciła się do Prezesa URE z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: 1. Czy poniżej wymienione Świadectwa Pochodzenia dotyczące energii wytworzonej w odnawialnym źródle energii przez wytwórcę [...] S.A., al. (...), (...), wydane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, zostały przedstawione do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki? 2. Jeżeli poniżej wymienione Świadectwa Pochodzenia zostały przedstawione do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, wnoszę o udostępnienie decyzji o umorzeniu tych Świadectw Pochodzenia. 3. Czy jeżeli wymienione poniżej Świadectwa Pochodzenia zostały przedstawione do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, czy zostały one przedstawione do umorzenia przez Energa Obrót S.A.? 4. Czy jeżeli poniżej wymienione Świadectwa Pochodzenia nie zostały przedstawione do umorzenia przez Energa Obrót S.A., to przez kogo?". We wniosku przedstawiła listę 98 świadectw pochodzenia wydanych wytwórcy [...] S.A. z siedzibą w (...), zawierającą numery i daty ich wydania. Pismem z 11 grudnia 2017 r. Prezes URE uznał powyższe informacje za informacje przetworzone i wezwał skarżącą do wykazania, że są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżąca pismem z (...) grudnia 2017 r. wniosła o udostępnienie żądanej informacji publicznej argumentując, że nie jest to informacja przetworzona. Jej zdaniem organ nie wykazał w wezwaniu, że ma ona charakter informacji przetworzonej. Jednocześnie wniosła o udostępnienie decyzji Prezesa URE o umorzeniu świadectw pochodzenia wydanych na rzecz Energa Obrót S. A. w latach 2011 – 2017. Decyzją z (...) stycznia 2018 r., nr (...), działając na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.; zwanej dalej u.d.i.p.) organ odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie wskazanym w ww. wniosku. W uzasadnieniu podał, że żądane informacje nie podlegają udostępnieniu, z uwagi na konieczność przetworzenia informacji publicznej oraz zachowania tajemnicy przedsiębiorcy, a także tajemnicy zawodowej dotyczącej giełdowego obrotu towarami giełdowymi. Jego zdaniem informacje te stanowią tajemnicę ustawowo chronioną, w rozumieniu art. 5 ust. 1 u.d.i.p., jak również stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 tej ustawy. Wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uzyskanie informacji przetworzonej, jednak tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zaskarżając ją w części dotyczącej odmowy udzielenia informacji publicznej w postaci decyzji Prezesa URE o umorzeniu świadectw pochodzenia przez Energa Obrót w latach 2011 – 2017. W odpowiedzi na skargę Prezes URE wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wyrokiem z 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 320/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Martyny D. na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia (...) stycznia 2018 r., nr (...), w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej: 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. zasądził od organu na rzecz skarżącej 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA w Warszawie doszedł do wniosku, że wadliwie w niniejszej sprawie Prezes URE odmówił skarżącej udostępnienia informacji publicznej, powołując się na okoliczność, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy oraz, że stanowią one informację przetworzoną. W jego ocenie uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie wykazania, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji publicznej przetworzonej zostało wadliwie skonstruowane, bowiem Prezes URE nie zawarł w uzasadnieniu informacji o ilości decyzji umorzonych świadectw pochodzenia w poszczególnych latach, która to informacja musi być znana organowi z urzędu. Zdaniem WSA w Warszawie jest to informacja kluczowa dla oceny czy żądana informacja może mieć cechy informacji przetworzonej. Dodatkowo zakres wniosku nie dotyczy wszystkich decyzji, lecz tylko decyzji URE o umorzeniu świadectw pochodzenia przez Energa Obrót w latach 2011 – 2017. Jednakże takiej informacji uzasadnienie zaskarżonej decyzji też nie zawiera. Dopiero tak wyodrębniony zbiór będzie wymagał głębszej analizy z uwzględnieniem kryteriów wskazanych przez skarżącą. Jeśli chodzi o odmowę udostępnienia żądanych informacji w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to WSA w Warszawie stwierdził, że z uzasadnienia decyzji nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierował się organ odmawiając udostępnienia żądanych przez skarżącą danych. W ocenie WSA w Warszawie, w sprawie nie budzi wątpliwości, że nie została spełniona formalna przesłanka pozwalająca uznać, że żądane dane stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, bowiem Prezes URE, rozważając tę kwestię, przyjął m. in. na podstawie pisma Energa – Obrót S. A. z (...) października 2017 r., iż udostępnienie przedmiotowych danych innym podmiotom naruszyłoby interes przedsiębiorstw energetycznych. W ocenie WSA w Warszawie organ ustalił, że przedsiębiorca podjął szereg czynności i działań mających na celu uniemożliwienie publicznego udostępniania tych danych jednak żądane informacje - lista kontrahentów Energa – Obrót S.A. były już wcześniej publikowana w prasie. Zdaniem WSA w Warszawie, jeżeli dane objęte formalnie tajemnicą przedsiębiorcy zostaną następnie upublicznione, to nie sposób przyjąć, iż występuje nadal element materialny tajemnicy, zaś w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja wystąpiła. Już chociażby – w prasie – w zakresie tam wykazanym, nie można przyjąć, iż nadal występuje element materialny WSA w Warszawie stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez ograniczenie dostępu do informacji publicznej w stosunku danych, co do których brak jest stanowiska o zachowaniu ich w poufności, a które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Doszło też do naruszenia przepisów postępowania art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważy ponownie jaki charakter mają żądane przez skarżącą informacje i w zależności od tego stwierdzenia rozpozna sprawę z uwzględnieniem stanowiska Sądu zawartego w ww. wyroku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ. Wskazał, że WSA w Warszawie praktycznie nie dokonał oceny zaskarżonej decyzji w aspekcie spełnienia przesłanek dla uznania żądanych danych za informację przetworzoną. Jego zdaniem zadośćuczynienie żądaniu skarżącej w pełnym zakresie wymagałoby sprawdzenia informacji zawartych w co najmniej 3606 decyzjach Prezesa URE, tj. ponad 100 000 zapisów dotyczących umorzenia, w części lub w całości, praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia. Nawet przekazanie informacji jedynie w ograniczonym zakresie, tj. w odniesieniu do decyzji umorzeniowych wydanych na rzecz Energa Obrót S.A. wymagałoby sprawdzenia 13 981 tego rodzaju informacji. Organ podniósł, że nie jest prawidłowe ustalenie WSA, że: "jak bowiem trafnie skarżąca zwróciła uwagę w skardze z (...) lutego 2018 r., lista kontrahentów Energa - Obrót S. A. już wcześniej była publikowana w prasie". Jedynie bowiem lista 22 kontrahentów, wobec których spółka wniosła pozwy do sądów, została upubliczniona. W zdecydowanej natomiast większości tych kontrahentów informacja na ich temat nie jest publicznie dostępna. Nadto organ wskazał, że każda decyzja umorzeniowa obejmuje informacje, o których mowa w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1127 z zm. zwanej dalej ustawą o giełdach towarowych), zawierające informacje objęte tajemnicą zawodową. Prezes URE, po weryfikacji tego dokumentu, przenosi jego treść do rozstrzygnięcia decyzji umorzeniowej. Jego zdaniem nie sposób zgodzić się z twierdzeniem WSA w Warszawie, że informacja dotycząca decyzji administracyjnych w zakresie umorzenia przez Prezesa URE praw majątkowych przedstawionych przez Energa Obrót w ogóle nie podlega tajemnicy zawodowej w rozumieniu ww. ustawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej NSA) wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 805/21 po rozpoznaniu w skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 320/18 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia (...) stycznia 2018 r., nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądził od M. D. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 240 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA stwierdził, że WSA w Warszawie naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż nie rozstrzygnął sprawy w jej granicach materialnoprawnych, a następnie uchybił obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia zgodnie z wymogami przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie NSA należy zgodzić się z WSA w Warszawie co do sposobu rozumienia pojęcia informacji przetworzonej, jak również jego oceny stanu rozpoznawanej sprawy związanej m.in. z brakiem możliwości zweryfikowania przez Sąd prawidłowości stanowiska Prezesa URE co do charakteru prawnego tych informacji związanych z niepodaniem przez organ liczb, które mogłyby świadczyć o ilości decyzji, których analiza umożliwiłaby udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącej, czy konkretnej ilości osób niezbędnych do przeprowadzenia czynności analitycznych, jak również przypuszczalnego czasu ich realizacji oraz zaangażowania środków finansowych. Część z tych danych została podana przez organ dopiero w skardze kasacyjnej, co pozostaje bez wpływu na ewentualną ocenę legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie podstawy odmowy, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zdaniem NSA uznać należało, że WSA w Warszawie nie rozpoznał sprawy w pełnych jej granicach normatywnych, gdyż z pola kontroli zaskarżonej decyzji wyeliminował element tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 2 pkt 10 i art. 54 ust. 1 pkt 9 ustawy o giełdach towarowych dotyczący działalności Towarowej Giełdy Energii S.A., mimo iż był on podstawą prawną odmowy udostępnienia części informacji publicznej. NSA uznał, że WSA w Warszawie sporządził także uzasadnienie z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż mimo że formalnie dostrzegł w pisemnym uzasadnieniu kwestię tajemnicy zawodowej oraz zarzutu strony skarżącej w tym zakresie, to nie odniósł się merytorycznie do tego zagadnienia prawnego i nie wskazał, czy podniesiony przez stronę zarzut jest uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, którego obowiązkiem będzie rozpoznanie sprawy w jej granicach, przy uwzględnieniu odmowy udostępnienia informacji publicznej także tajemnicy zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem ponownego rozpoznania jest skarga Pani M. D. na decyzję organu z dnia (...) stycznia 2018 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca we wnioskach z (...) listopada 2017 r. i z dnia (...) grudnia 2017 r. szczegółowo opisanych wyżej zwróciła się o udzielenie informacji publicznej w zakresie określonym w w/w pytaniach. Podstawą wydania decyzji odmownej było uznanie wnioskowanej informacji publicznej za informację przetworzoną i oparcie podstawy materialnoprawnej decyzji na przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.. Ponadto organ stanął na stanowisku, iż jej udzielenie jest prawnie niedopuszczalne za względu na konieczność ochrony tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 2 pkt 10 ustawy o giełdach towarowych oraz konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Podstawą prawną odmowy udzielenia informacji publicznej, obok tych przepisów, stał się więc odpowiednio - przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p. oraz przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. NSA uchylając zaskarżony wyrok podzielił stanowisko WSA w Warszawie, że w przedstawionym w decyzji stanowisku organu brak było możliwości zweryfikowania przez Sąd prawidłowości stanowiska Prezesa URE co do charakteru prawnego tych informacji związanych z niepodaniem przez organ liczb, które mogłyby świadczyć o ilość decyzji. Wskazał, że analiza ilości dokumentacji wymaganej do sporządzenia informacji publicznej umożliwiłaby udzielenie odpowiedzi na wniosek skarżącej, czy w konkretnej sytuacji jest to informacja publiczna prosta czy też złożona. Wskazał, że część z tych danych została podana przez organ dopiero w skardze kasacyjnej, co pozostaje bez wpływu na ewentualną ocenę legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie podstawy odmowy, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W ocenie NSA, WSA w Warszawie naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., gdyż nie rozstrzygnął sprawy w jej granicach materialnoprawnych, a następnie uchybił obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia zgodnie z wymogami przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem NSA uznać należało, że WSA w Warszawie nie rozpoznał sprawy w pełnych jej granicach normatywnych, gdyż z pola kontroli zaskarżonej decyzji wyeliminował element tajemnicy zawodowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 2 pkt 10 i art. 54 ust. 1 pkt 9 ustawy o giełdach towarowych dotyczący działalności Towarowej Giełdy Energii S.A., mimo iż był on podstawą prawną odmowy udostępnienia części informacji publicznej. NSA uznał, że WSA w Warszawie sporządził także uzasadnienie z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż mimo że formalnie dostrzegł w pisemnym uzasadnieniu kwestię tajemnicy zawodowej oraz zarzutu strony skarżącej w tym zakresie, to nie odniósł się merytorycznie do tego zagadnienia prawnego i nie wskazał, czy podniesiony przez stronę zarzut jest uzasadniony. W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zgodnie z przepisem art. 190 P.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć na co wskazał, już WSA w Warszawie w uchylonym orzeczeniu z dnia 12 września 2018r. sygn.akt II SA/Wa 320/18, że Prezes URE bez wątpienia jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co wynika wprost z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Żądana informacja posiada walor informacji publicznej. Sporną pozostaje natomiast kwestia, czy powyższa informacja publiczna, stanowi informację prostą czy też przetworzoną, podlegającą udostępnieniu, na warunkach określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, oraz czy stanowi ona tajemnicę przedsiębiorcy, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie należy zgodzić się ze stanowiskami już prezentowanymi przez Sądy co do sposobu rozumienia pojęcia informacji przetworzonej. Sądy orzekające w tej sprawie stwierdziły, że nie jest możliwa ocena stanu rozpoznawanej sprawy związanej m.in. z brakiem możliwości zweryfikowania przez prawidłowości stanowiska Prezesa URE co do charakteru prawnego tych informacji związanych z niepodaniem przez organ liczb, które mogłyby świadczyć o przetworzonym charakterze żądanej informacji. Jak wskazał NSA wyroku z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 805/21 stanowisko WSA w Warszawie było zasadne, w zakresie stwierdzenia, że treść decyzji uniemożliwiała Sądowi zweryfikowanie prawidłowości stanowiska Prezesa URE, co do charakteru prawnego tych informacji. W związku z niepodaniem przez organ liczby czynności, które należałoby wykonać, aby udzielić odpowiedzi na wniosek skarżącej, czy wykazania konkretnej ilości osób niezbędnych do przeprowadzenia czynności analitycznych, jak również przypuszczalnego czasu ich realizacji oraz zaangażowania środków finansowych nie było możliwe dokonanie przez Sąd oceny zasadności twierdzeń organu co do charakteru tej informacji. NSA wskazał, że część z tych danych została podana przez organ dopiero w skardze kasacyjnej, co pozostaje bez wpływu na ewentualną ocenę legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie podstawy odmowy, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd zobowiązany był wziąć pod uwagę cały materiał dowodowy zarówno ten zawarty w aktach administracyjnych jak i ten zawarty w aktach sądowych. W ocenie Sądu po dokonaniu analizy zaskarżonej decyzji, skargi kasacyjnej, zaleceń zawartych w cytowanym wyżej wyroku NSA należy uznać, że informacja, której udostępnienia żądała Skarżąca, ma charakter informacji przetworzonej. Sąd podziela stanowisko organu wskazującego, że dla przedmiotowej sprawy niezbędne jest uwzględnienie szczegółowych okoliczności dotyczących zarówno przebiegu procesu umarzania przez Prezesa URE świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej ze źródeł odnawialnych, jak i obrotu prawami majątkowymi wynikającymi z tych świadectw. Jak wskazał organ każde świadectwo pochodzenia uosabia prawa majątkowe, przy czym jedno prawo majątkowe odpowiada wolumenowi 1 kWh energii elektrycznej. W konsekwencji ustawowy obowiązek nabycia i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia de facto oznacza obowiązek nabycia, celem realizacji obowiązku, określonej ilości praw majątkowych, które wygasają po dokonaniu umorzenia świadectwa pochodzenia. Organ wykazał, że w przypadku uzyskania świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnego źródła energii w ilości 700 MWh, w rejestrze praw majątkowych prowadzonym obecnie przez Towarową Giełdę Energii S.A. (zwaną także TGE S.A.) wygenerowane zostaje 700 000 praw majątkowych, które mogą w dowolnej ilości/proporcji służyć do realizacji obowiązku. Świadectwa pochodzenia są umarzane w całości lub w części. Jak wskazano teoretycznie powoduje to, że wskazane wyżej świadectwo pochodzenia mogłoby być przedstawione do umorzenia 700 000 razy (maksymalnie 699 999 razy częściowo i raz całkowicie), przez maksymalnie 700 000 właścicieli praw majątkowych wynikających z tego świadectwa, którzy podjęliby decyzję o przeznaczeniu praw na poczet realizacji obowiązku. W tym kontekście informacją wyjaśniająca tę kwestię jest informacja zawarta w skardze kasacyjnej, która ze względów ekonomii procesowej musi być przez WSA w Warszawie uwzględniona. Wskazanie, że zadośćuczynienie żądaniu skarżącej w pełnym zakresie wymagałoby sprawdzenia informacji zawartych w co najmniej 3606 decyzjach Prezesa URE, tj. ponad 100 000 zapisów dotyczących umorzenia, w części lub w całości, praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia. Nawet przekazanie informacji jedynie w ograniczonym zakresie, tj. w odniesieniu do decyzji umorzeniowych wydanych na rzecz Energa Obrót S.A. wymagałoby sprawdzenia 13 981 tego rodzaju informacji. W ocenie Sądu organ zasadnie twierdzi, że ustalenie, czy dane świadectwo pochodzenia zostało przedstawione do umorzenia, nie jest udzieleniem informacji prostej, gdyż wymagałoby dokonania wyliczenia, ile praw majątkowych wynikających z tego świadectwa umorzono, ile przedstawiono do umorzenia ale nie umorzono (ponieważ może zaistnieć również taka sytuacja), a ile nadal pozostaje nie umorzonych. Istotne jest, że jedną decyzją Prezesa URE umorzonych może zostać kilkanaście, kilkadziesiąt, kilkaset a nawet kilka tysięcy świadectw pochodzenia, a w okresie objętym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej zostało wydanych co najmniej kilka tysięcy decyzji umarzających świadectwa pochodzenia Organ wskazał , że tylko w pierwszym półroczu 2017 r. wydanych zostało 764 decyzji obejmujących łączny wolumen umorzonych 10 462 415,323 MWh. W tym kontekście należy zauważyć, że ustalenie czy i w jakim zakresie dane świadectwo pochodzenia zostało przedstawione do umorzenia wymagałoby przejrzenia każdej (z kilku do kilku tysięcy) pozycji w każdej z kilku tysięcy decyzji umorzeniowych w okresie, w którym dane świadectwo mogło być przedstawione do umorzenia, a także wniosków jeszcze nierozpatrzonych. Sąd podziela stanowisko organu wykazującego, że zakres ustawowych zadań Prezesa URE w omawianym obszarze nie wymaga gromadzenia przez organ danych dotyczących będących w obrocie praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia, a także uczestników obrotu tymi prawami. Świadectwa pochodzenia są de facto jedynie nośnikiem praw majątkowych, które są przedmiotem obrotu oraz które podlegają obowiązkowi przedstawienia do umorzenia. W rezultacie zasadne jest twierdzenie, że Prezes URE nie ma również obowiązku gromadzenia danych w taki sposób, który umożliwiłby przekazanie żądanych przez skarżącą danych jako informacji publicznej stanowiącej informację prostą. W wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 777/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż "Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu." Z kolei, w wyroku z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1048/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż "W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej, wtedy wytworzenie dokumentu żądanej treści wskazywać będzie na proces jej przetworzenia. Wówczas żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stanowczych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskaniu określonych środków osobowych i finansowych." Podsumowując, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym "informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów." W tym stanie rzeczy Sąd uznaje, że organ zasadnie twierdzi, że żądane informacje są informacjami publicznymi przetworzonymi a wobec tego skarżąca winna wykazać zaistnienie przesłanki, o której mowa w art 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. tj. szczególnej istotności dla interesu publicznego. Organ wykazał, że żądane informacje są informacjami rozproszonymi i ich przygotowanie wiąże się z koniecznością ich przetworzenia na potrzeby wniosku. Konsekwencją tego stanu faktycznego jest brak możliwości automatycznego pobrania danych według zadanych kryteriów. Wobec czego zasadne jest twierdzenie, że w przypadku każdej z tych informacji, ich uzyskanie wymaga czasochłonnego i pracochłonnego odwołania się do dokumentacji źródłowej. W dacie złożenia wniosku Prezes URE nie dysponował gotową informacją, która zadośćuczyniłaby żądaniom wniosku. Skarżąca odpowiadając na wezwanie organu nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego - nie wykazała przesłanki, o której mowa w art 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. wobec tego w ocenie Sądu decyzja w tym zakresie jest prawidłowa i organ zasadnie odmówił skarżącej sporządzenia informacji publicznej przetworzonej, czyniącej zadość żądaniu wniosku. Kwestią wymagająca analizy w tej sprawie jest konieczność odniesienia się przez Sąd do podnoszonej przez organ niemożności udzielenia żądanej informacji w świetle zapisów art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 2 pkt 10 i art. 54 ust. 1 pkt 9 ustawy o giełdach towarowych dotyczący działalności TGE S.A. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., treść i postać dokumentów urzędowych, w tym w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, stanowi informację publiczną podlegającą upublicznieniu. W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega jednak ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Ponadto, w myśl art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wskazuje, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Przechodząc do analizy zagadnienia związanego z występowaniem w przedmiotowej sprawie tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy uznać, że tajemnica przedsiębiorcy jest pojęciem zawierającym w sobie pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa lub nawet szersze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2932/16). Art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wskazuje, że ograniczenie dostępu do informacji publicznej następuje w przypadku tajemnicy przedsiębiorcy. W ocenie Sądu u.d.i.p. nie nakazuje inaczej rozumieć pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa niż to co zostało zdefiniowane w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W tym stanie rzeczy udostępnienie informacji wskazanych we wniosku umożliwiłoby dokonanie identyfikacji stron przedmiotowych umów, z uwagi na zakodowanie w numerze indywidualnych, umarzanych świadectw pochodzenia tzw. identyfikacyjnego numeru DKN przedsiębiorcy, dla którego dane świadectwo zostało wydane. Zgodnie z dyspozycją art. 43b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 220 z późn. zm., zwanej dalej ustawą - Prawo energetyczne), Prezes URE prowadzi rejestr przedsiębiorstw energetycznych posiadających koncesję, który jest jawny i udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej URE, który umożliwia identyfikację koncesjonariuszy również poprzez wykorzystanie numeru DKN. Wobec powyższego zasadne jest twierdzenie, że udzielenie żądanych we wniosku informacji naruszyłoby określoną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. tajemnicę przedsiębiorcy. Organ wykazał, że na podstawie posiadanych przez Prezesa URE danych nie jest możliwym ustalenie, które z umorzonych przez przedsiębiorcę świadectw pochodzenia w latach 2010-2017 zostały nabyte na podstawie objętych klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa kontraktów, a które na podstawie transakcji sesyjnych realizowanych za pośrednictwem TGE S.A., organizującej obrót prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia. TGE S.A. na pytanie skierowane do spółki w trybie roboczym (wiadomość e-mail z dnia 23 października br.) wyjaśniła, że "dane dotyczące ilości transakcji zawieranych przez (...) są objęte tajemnicą zawodową w rozumieniu art. 2 pkt 10 ustawy o giełdach towarowych; na postawie art. 54 ust. 1 pkt 9 ustawy o giełdach towarowych TGE S.A. może przekazać powyższe informacje Prezesowi URE, jednakże tylko w zakresie niezbędnym do kontroli wykonywania przez przedsiębiorstwa energetyczne oraz inne podmioty obowiązków określonych w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne. Prezes URE jest również zobowiązany do zachowania powyższych informacji w poufności zgodnie z art. 55 c ustawy o giełdach towarowych.". Wobec powyższego stanowiska podmiotu prowadzącego obrót prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia, tj. istnienia obiektywnej przeszkody w postaci tajemnicy zawodowej, Prezes URE słusznie twierdzi, że nie jest w stanie uzyskać informacji czy, oraz ewentualnie które z umorzonych przez przedsiębiorcę w latach 2010-2017 świadectw pochodzenia zostały nabyte na podstawie transakcji sesyjnych. W tym stanie rzeczy zasadne jest twierdzenie, że brak jest możliwości identyfikacji danych dotyczących świadectw pochodzenia objętych transakcjami, co do których przedsiębiorca nie zastrzegł tajemnicy przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1127 z późn. zm., zwanej dalej: "ustawą o giełdach towarowych"), pod pojęciem tajemnicy zawodowej rozumie się "informację uzyskaną przez osobę wymienioną w art. 53 ust 1 w związku z czynnościami służbowymi, zatrudnieniem, stosunkiem zlecenia lub innym stosunkiem prawnym o podobnym charakterze, dotyczącą giełdowego obrotu towarami giełdowymi lub czynności wynikających z uczestnictwa w tym obrocie, albo działalności podmiotów podlegających nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, zwanej dalej "Komisją", jeżeli nieuprawnione ujawnienie takiej informacji mogłoby narazić na szkodę interes państwa, interes publiczny lub prawnie chroniony interes osoby fizycznej lub prawnej, bądź jednostki organizacyjnej, której ta informacja dotyczy, a w szczególności informację zawierającą: a) dane osobowe klienta, inwestora, strony umowy, czynności lub transakcji, b) treść umowy i przedmiot czynności lub transakcji, c) dane o sytuacji majątkowej osób, o których mowa w lit. a, w tym oznaczenie rachunku lub rejestru towarów giełdowych lub rachunku pieniężnego oraz stany tych rachunków". W związku z powyższym, dane dotyczące organizowanego przez TGE S.A. obrotu prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia oraz informacje dotyczące czynności wynikających z uczestnictwa w tym obrocie chronione są tajemnicą zawodową w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych. Zgodnie z art. 54 ust. 1 pkt 9 ustawy o giełdach towarowych, z zastrzeżeniem art. 55-55b, informacje stanowiące tajemnicę zawodową mogą być ujawniane wyłącznie na żądanie Prezesa URE - w zakresie niezbędnym do kontroli wykonywania przez przedsiębiorstwa energetyczne oraz inne podmioty obowiązków określonych w ustawie - Prawo energetyczne. Prezes URE nie jest zatem upoważniony do udostępniania informacji na temat stron transakcji zawieranych na TGE S.A., które nabyły wskazane we wniosku świadectwa pochodzenia i następnie ewentualnie przedstawiły je Prezesowi URE do umorzenia. Organ wskazał, że z będących w dyspozycji Prezesa URE informacji wynika, iż przedsiębiorca nabywał świadectwa pochodzenia przede wszystkim w oparciu o kontrakty dwustronne, obejmujące prawa majątkowe nabywane za pośrednictwem TGE S.A. w ramach tzw. transakcji pozasesyjnych. W tym stanie rzeczy mając na uwadze wyżej opisany ustawowy obowiązek zachowania tajemnicy giełdowej oraz biorąc pod uwagę stanowisko podmiotu prowadzącego obrót prawami majątkowymi (opinia przekazana przez TGE S.A. na pytanie skierowane do spółki w trybie roboczym wiadomość e-mail z dnia 23 października br.) wynikającymi ze świadectw pochodzenia tj. istnienia obiektywnej przeszkody w postaci tajemnicy zawodowej, Prezes URE nie jest uprawniony do udostępnienia skarżącej informacji objętych zakresem wniosku z uwagi na tajemnicę dotyczącą giełdowego obrotu towarami giełdowymi. Należy zauważyć, że Konstytucyjne prawo do informacji publicznej opisane w przepisie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP nie jest absolutne i doznaje ograniczenia chociażby na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zakresie uzyskania informacji publicznej przetworzonej oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w związku z czym nie podlegają upublicznieniu. Jak wskazała skarżąca lista kontrahentów Energa - Obrót S. A. już wcześniej była publikowana w prasie. Niemniej jednak należy zauważyć, że jedynie lista 22 kontrahentów, wobec których spółka wniosła pozwy do sądów, została upubliczniona i w tym zakresie jest znana skarżącej. W tym stanie rzeczy co do żądań w pozostałym zakresie aktualne są rozważania WSA w Warszawie przedstawione wyżej. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu należy uznać, iż pomimo opisanych w orzeczeniu NSA niedoskonałości decyzji jest ona prawidłowa a biorąc pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy należy uznać, że organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 28 kwietnia 2022
- Symbol z opisem
- 6480
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
- Sędziowie
- Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/ Izabela Głowacka-Klimas Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. art. 3 ust. 1 pkt 1, 4 ust. 1 pkt 1, 5 ust. 2 · Dz.U. 2022 poz. 902
- Ustawa z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych - tekst jednolity
art. art. 2 pkt 10, 54 ust. 1 pkt 9 · Dz.U. 2010 nr 48 poz. 284
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity
art. 43b · Dz.U. 2017 poz. 220
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 3610/21 · 20 czerwca 2022
II SA/Wa 3610/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-20
Sygnatura: II SA/Rz 532/22 · 20 czerwca 2022
II SA/Rz 532/22 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2022-06-20
Sygnatura: II SA/Wa 3020/21 · 20 czerwca 2022
II SA/Wa 3020/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-20
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny