II SA/Wa 670/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę

Do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wpłynął wniosek z dnia [....] stycznia 2023 r., złożony przez D. C. obejmujący prośbę o udostępnienie informacji publicznej w postaci: "wykazu sygnatur prawomocnie zakończonych spraw Sądu Najwyższego za rok 2018 które dotyczyły postępowań dyscyplinarnych". Pismem z dnia [....] stycznia 2023 r. organ poinformował Stronę, że żądana informacja ma charakter przetworzony i wezwał do wykazania w terminie 7 dni, że jej uzyskanie ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego. Z uwagi na upływ w/zakreślonego terminu Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego decyzją z dnia [....] lutego 2023r. odmówił D. C. udostępnienia żądanej przez niego informacji. W uzasadnieniu wyjaśnił jak rozumie pojęcie informacji przetworzonej. Wskazał także, iż nie znajduje się w posiadaniu rzeczonego wykazu sygnatur i nie jest możliwe wygenerowanie go w sposób automatyczny z systemów wykorzystywanych do obsługi Sądu (nie posiadają one takiej funkcjonalności). Zwrócił też uwagę na to, że wobec niewskazania przez wnioskodawcę grupy zawodowej, której miałyby dotyczyć żądane sprawy, w celu udzielenia żądanych danych koniecznym byłoby przeprowadzenie poszukiwań w różnych Izbach Sądu Najwyższego. Takie działania skutkowałyby koniecznością zaangażowania do pracy co najmniej jednego spośród ośmiu pracowników Referatu dostępu do informacji publicznej na okres przynajmniej dwóch-trzech dni roboczych. W końcowej części uzasadnienia organ wyjaśnił jak rozumie pojęcie szczególnego interesu publicznego i wskazał, ze nie dopatrzył się, by taki interes przyświecał wnioskodawcy inicjującemu przedmiotowe postępowanie. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sądu wywiódł D. Ch.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa polegające m.in. na braku szczegółowego przedstawienia czynności administracyjnych, które według organu decydują o fakcie istnienia informacji przetworzonej. Zwrócił też uwagę na to, że organ nie wskazał z jakiego systemu komputerowego korzysta. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż jest ona poprawna. W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, iż w ocenie tut. Sądu przedmiotowy wniosek został skierowany do podmiotu, który w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej jest co do zasady zobowiązany do udostępniania takiej informacji. Nie budziło także wątpliwości, że przedmiotem wniosku była informacja o charakterze publicznym, gdyż wiązała się z szeroko rozumianą problematyką funkcjonowania organu administracji publicznej. Obydwie w/w okoliczności nie były z resztą nigdy kwestionowane przez strony niniejszego postępowania, a więc uznać je należało za przyznane. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy postępowanie w sprawie było prowadzone przez podmiot zobowiązany w sposób zgodny z regulacjami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.01.112.1198 ze zm.). Generalną zasadą wyrażoną w w/powołanym akcie prawnym jest nieograniczony dostęp do informacji publicznej (art. 2 omawianej ustawy). Osoba żądająca dostępu do informacji publicznej nie musi zaś wykazywać istnienia po jej stronie interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu tej informacji. Pewne odstępstwo od powyższej reguły wprowadził art. 3 ust. 1 pkt 1 przedmiotowej ustawy stanowiąc, że informacja publiczna nosząca znamiona informacji przetworzonej, może być udostępniona w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sformułowanie powyższej normy prawnej prowadzi więc do konkluzji, że w sytuacji gdy przedmiotem wniosku składanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest informacja przetworzona, na stronie wnioskującej ciąży obowiązek wykazania, ze jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ciężar dowodowy w tym zakresie obciążać może jedynie wnioskodawcę, bowiem tylko on posiada wiedzę na temat tego, jak zechce wykorzystać zdobytą informację. Kluczowe zaś znaczenie dla oceny istnienia szczególnie istotnego interesu w udostępnieniu danej informacji ma sposób, w jaki wnioskodawca zamierza spożytkować otrzymaną informację. Wyjaśnić również należało, że ocena żądanej informacji publicznej pod kątem tego, czy posiada ona cechy informacji przetworzonej czy jest informacją prostą, należy zawsze do organu, do którego trafia wniosek. Tak więc to dopiero adresat żądania dokonuje kwalifikacji tej żądanej informacji jako prostej lub przetworzonej. W sytuacji zaś gdy dojdzie do przekonania, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, musi poinformować o tym wnioskodawcę, wzywając jednocześnie do wykazania, że udzielenie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Co zaś się tyczy materii informacji przetworzonej, to słusznie zauważył organ, że sformułowanie to nie zostało doprecyzowane w ustawie. Dla jego identyfikacji koniecznym jest więc odniesienie się do orzecznictwa sądów administracyjnych. W myśl tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.10.2006 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1347/05 "informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na teść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego". W podobnym duchu wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16.12.2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1513/09 stwierdzając, iż "informacja przetworzona to taka, której organ nie posiada, lecz musi ją wytworzyć na podstawie będących w jego posiadaniu informacji źródłowych i nie może to być technicznie proste zestawienie tych informacji, lecz jakościowo nowa informacja wytworzona zazwyczaj w wyniku dokonania stosownej analizy albo syntezy , obliczeń czy nowych zestawień statystycznych, bądź jakościowo nowego wnioskowania". Z wnioskami zawartymi w w/powołanych orzeczeniach tut, Sad w pełni się zgadza i traktuje je jak własne. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że jak wynika z oświadczenia organu, nie posiadał on gotowej - wytworzonej informacji będącej odpowiedzią na wniosek strony ani nie miał technicznych możliwości do prostego jej wytworzenia. Nie posiadając w sposób wyodrębniony informacji będącej przedmiotem wniosku, organ istotnie byłby więc zobligowany do jej wytworzenia. Tak wytworzona informacja byłaby jakościowo nową a więc poprzez to, nosząca już znamiona informacji przetworzonej. Należy także zwrócić uwagę na fakt, że wytworzenie przedmiotowej informacji wiązałoby się z pracochłonnymi działaniami organu. W tym zakresie tut. Sąd podziela stanowisko organu, że zakres przedmiotowy wniosku, jest zakresem na tyle szerokim by usprawiedliwiał tego rodzaju konkluzje. W takim wypadku, działania organu przy przygotowywaniu odpowiedzi na pytanie musiałyby się skupić na odnalezieniu w całości posiadanej dokumentacji, której dotyczył wniosek. Mało tego, jak wynika z oświadczeń organu poszukiwań tych musiałby dokonywać w więcej niż jednej Izbie Sądu Najwyższego, wobec niesprecyzowania grupy zawodowej będącej w zakresie zainteresowania wnioskodawcy. Dopiero więc wykonanie powyższych działań przez organ doprowadzić by mogło do uzyskania odpowiedzi na zadane pytanie. W ocenie tut. Sądu nie sposób także pominąć tego, że jak podniósł to organ zadośćuczynienie żądaniom zawartym we wniosku, dotyczącym udostępnienia informacji w zakresie żądanym we wniosku wymagałoby uwzględnienia kryteriów przetworzenia informacji określonych przez wnioskodawcę, tj.: - kryterium czasu - Strona wskazała na postępowania prowadzone w roku 2018. W ocenie Sądu uzasadnione są więc twierdzenia organu, że przeprowadzenie wskazanych działań celem udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej byłoby połączone z zaangażowaniem na kilka dni środków osobowych, celem udostępnienia żądanej informacji. To zaś w konsekwencji zakłócałoby zwyczajny tok pracy komórki organizacyjnej S.N. zajmującej się materią informacji publicznej. W świetle powyższego, tut. Sąd nie miał więc żadnych wątpliwości, że organ prawidłowo zakwalifikował sporną informację jako informację publiczną przetworzoną. Wniosek taki usprawiedliwia bowiem zarówno znaczny zakres nakładu pracy koniecznej do wykonania przez organ, jak też fakt, ze efektem tych prac będzie informacja nowa jakościowo i nieistniejąca w chwili składania wniosku (nie istnieją żądane zestawienia). Na marginesie dodać należało uwagę o charakterze ogólnym, że w niniejszym postępowaniu kluczowe znaczenia ma sfera faktów. Istotne jest więc jedynie to, czy organ w chwili otrzymania wniosku, posiadał wyodrębnione dane stanowiące odpowiedź na zadane pytania. Badaniu nie podlegała zaś kwestia tego, czy organ poprawnie archiwizuje posiadane dane, przy pomocy jakiego systemu komputerowego to czyni i czy ewentualnie powinien mieć wyszczególnione określone informacje jak też to, czy organ prawidłowo organizuje swą pracę. W świetle powyższego, gdy strona zobowiązana do udzielenia informacji, poprawnie zakwalifikowała żądaną informację jako należącą do kategorii informacji przetworzonej, jako zasadne jawi się działanie organu polegające na wezwaniu wnioskodawcy do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Co się tyczy owej ustawowej istotności dla interesu publicznego, to w świetle poglądów doktryny i judykatury przyjęło się, iż istnieje ona w sytuacji, gdy autor pytań ma realną możliwość wpływu na funkcjonowanie Państwa, i gdy wykaże, iż żądane dane chce i może w sposób realny wykorzystać dla poprawy działania Państwa czy też poszczególnych jego elementów. W ocenie tut. Sądu, w realiach niniejszej sprawy nie sposób było przyjąć, by pytający miał realną możliwość wpłynięcia na działanie Państwa czy jego poszczególnych instytucji a w szczególności by wykazał to, jak zamierza tego dokonać. Przede wszystkim należy mieć na względzie to, że autorem wniosku inicjującego przedmiotowe postępowanie była osoba fizyczna. Powyższe świadczy więc już niezbicie o tym, że po stronie wnioskodawcy będącego osobą fizyczną, nie istnieje żadna realna możliwość wpływania na działanie Państwa. Reasumując, w sytuacji gdy wnioskodawca w sposób skuteczny nie uczynił zadość obowiązkowi wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, organowi nie pozostawała inna możliwość jak tylko wydanie decyzji odmawiającej udzielenia spornej informacji. Strona wnioskująca nie wykazała bowiem dokładnie tego, aby posiadając żądane dane chciała, czy też chociaż mogła podjąć działania mogące realnie wpłynąć na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa. Na marginesie podnieść należało, że nawet przyjmując założenie, iż organ winien jeszcze dokładniej wykazać, że za udostępnieniem żądanej informacji nie przemawia przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego, to w realiach niniejszej sprawy zwrócić należało uwagę na to, że to sama strona pozbawiła organ możliwości dokonania takiej bardziej szczegółowej analizy. Wnioskodawca nie wskazał bowiem tego, w jaki sposób ma się ona w jego ocenie przełożyć na interes publiczny (pytający nie udzielił organowi żadnej odpowiedzi w tym względzie). Nie znając szczegółowych zamierzeń strony co do sposobu spożytkowania uzyskanych informacji (wobec ich nieujawnienia przez stronę) organ nie posiadał materiału dowodowego, który mógłby poddać badaniu. Materiału tego nie dostarczono także na etapie skargi, więc również Sąd, nie mogąc szerzej wypowiedzieć się w spornym zakresie, podzielił wywody organu. Na marginesie podkreślenia wymagała także okoliczność o charakterze ogólnym, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest zgłaszanie dowodów dla wykazania okoliczności pozytywnych, tj. określonych faktów. Stąd więc ewentualny zarzut strony, iż organ nie wykazywał okoliczności negatywnych, czyli nieistniejących faktów, dodatkowo jawiłby się jako zaprzeczający zasadom dowodowym jak również zasadom logicznego rozumowania. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty zawarte w skardze są chybione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).