II SA/Wa 642/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.H. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -

A.H. pismem z dnia 1 maja 2014 r. złożył wniosek o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy. Powyższy wniosek uzupełnił, składając wypełniony formularz PPF, w którym wskazał, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał, że od trzech lat pozostaje osobą bezrobotną, utrzymuje się "z pożyczek", posiada 5 akcji [...] S.A. o wartości 5 zł, a w stosunku do mieszkania i garażu, które posiada, toczy się postępowanie sądowe o podział majątku. Ponadto nie ma majątku, ani oszczędności. Oświadczył również, że Sąd zasądził od niego alimenty na rzecz małoletniego syna w wysokości 600 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenie strony okazało się niewystarczające do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony, skarżący - pismem referendarza sądowego z dnia 3 czerwca 2014 r. - został wezwany do nadesłania, w terminie 14 dni: zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego posiadanie statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania (określenia z jakiego tytułu są ponoszone i w jakiej wysokości), kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp.), oświadczenia, czy korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakim zakresie, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, oświadczenia o miesięcznej wysokości pożyczanych kwot, oświadczenia o wysokości posiadanego obecnie zadłużenia. Pismem z dnia 2 lipca 2014 r., strona, ustosunkowując się do otrzymanego wezwania, wniosła zażalenie na "zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie wezwania do nadesłania informacji wrażliwych", zarzucając brak podstaw prawnych do wydania takiego wezwania. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 22 lipca 2014 r. A.H. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia zarzucając referendarzowi sądowemu nierozpoznanie istoty sprawy. Zdaniem skarżącego złożone przez niego oświadczenie o niemożności poniesienia kosztów wpisu sądowego, jest wystarczające dla ustalenia jego możliwości płatniczych. Oświadczył, że nie zamierza wskazywać wysokości ponoszonych wydatków w sprawie administracyjnej, do której prawie każdy ma dostęp. Zdaniem skarżącego WSA nie jest organem powołanym do tak szczegółowego badania stanu finansów strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia " gdy wykaże ", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 i 2 powołanej ustawy (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). W niniejszej sprawie treść oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu jest niewystarczająca do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Wezwanie do uzupełnienia wniosku miało na celu umożliwienie skarżącemu należytego udokumentowania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zakres żądanych dokumentów i informacji miał bowiem istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku. Skarżący konsekwentnie odmawia podania informacji dotyczących sytuacji majątkowej w prowadzonym gospodarstwie domowym. A.H. nie złożył stosownych wyjaśnień i nie przedstawił żądanych dokumentów na wezwanie referendarza sądowego. Nie przedstawił ich również składając sprzeciw od postanowienia referendarza, mimo że miał świadomość, iż ich brak był zasadniczym powodem odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżący uznaje, że informacje zawarte w urzędowym formularzu PPF oraz oświadczenie o niemożności poniesienia kosztów sądowych są wystarczające dla potwierdzenia zasadności złożonego wniosku. Z tych względów Sąd uznał za niecelowe ponawianie wezwania w tym przedmiocie. Uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie sądu administracyjnego, strona powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 267/09). Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawcy, nie jest możliwa Analiza oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu PPF prowadzi do wniosku, iż wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie przedstawił on swojej sytuacji majątkowej w sposób wyczerpujący. A.H. nie nadsyłając żądanych dokumentów, a także nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, uniemożliwił Sądowi ustalenie, jakie są jego realne możliwości finansowe. Z uwagi na powyższe, nie można ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy określone art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.