II SA/Wa 580/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego postanawia: 1. przyznać I. Z. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić I. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

I. Z. złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z dwoma małoletnimi synami (ur. w 2010 r.). Wskazała, że na dochód gospodarstwa domowego składa się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 1.406 zł, świadczenie pielęgnacyjny w kwocie 306 zł, alimenty po 1.000 zł na każdego z synów, zasiłek rodzinny w kwocie 468 zł oraz świadczenie z rządowego programu 500+ na każdego z chłopców - łącznie 5.180 zł. Do stałych kosztów utrzymania zaliczyła czynsz w wysokości 456 zł, opłaty za gaz - 30 zł, energię elektryczną - 60 zł, opłaty za TV i internet - 78 zł, koszt leczenia synów - 1.500 - 1.600 zł, stałe wydatki szkolne - 340 zł, ubezpieczenie osobowe - 30 zł, zajęcia basenowe dla synów - 400 zł. Oświadczyła, że oprócz udziału 1/6 w nieruchomości rolnej, która nie jest uprawiana, o powierzchni ok. 700 m2, nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Należy stwierdzić, że stosownie do art. 199 powołanej ustawy, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy (szczególnie w zakresie całkowitym) jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy). Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że wnioskodawczyni jest samotną matką, wychowującą dwóch małoletnich synów (bliźniaków), wobec których została orzeczona niepełnosprawność, którzy wymagają stałego leczenia. Na dochód gospodarstwa domowego wnioskodawczyni składają się alimenty oraz świadczenia rodzinne - łącznie ponad 5.100 zł. Oznacza to, że średnio na osobę w rodzinie przypada po około 1.720 zł. Z otrzymywanych środków, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, wnioskodawczyni przeznacza na utrzymanie mieszkania około 680 zł, na leczenie dzieci - około 1.500 - 1.600 zł, na zajęcia szkolne - 340 zł, na zajęcia na basenie - 400 zł. Łącznie ponad 3.000 zł. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednocześnie jednak, biorąc pod uwagę wiek i stan zdrowia dzieci oraz związane z tym wydatki na naukę i leczenie, strona - w ocenie referendarza sądowego - nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.