II SA/Wa 504/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Przemysław Szustakiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] uznał B. T. z dniem [...] listopada 2016 r. za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku z dniem rejestracji, tj. z dniem [...] listopada 2016 r. w wysokości 831,10 zł miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku, a następnie w wysokości 652,60 zł miesięcznie przez pozostały okres posiadania prawa do świadczenia. Okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni. Organ wskazał, że zasiłek podlegać będzie waloryzacji na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja doręczona została B. T. w dniu 30 listopada 2016 r. Pismem z dnia 4 stycznia 2017 r., które wpłynęło do Starosty [...] w dniu 10 stycznia 2017 r., B. T. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji wskazując, że wnosi jednocześnie odwołanie od tej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że w tym roku kończy 56 lat, jest osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Podniosła, że w 2010 r. uległa wypadkowi przy pracy, w konsekwencji którego utraciła zdrowie i nie najlepiej funkcjonuje. Podała, że ZUS ustalił jej inny staż i nie jest możliwe, aby nie posiadała 20 lat stażu. Zwróciła się o weryfikację decyzji w tym zakresie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], na podstawie art. 58 § 1, 2, 3 i art. 59 § 2 k.p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2016 r. W uzasadnieniu organ podał, że B. T. zwracając się z prośbą o przywrócenie terminu, jako przyczynę uchybienia wskazała że jest osobą niepełnosprawną i ma problemy zdrowotne. Nie przedstawiła jednak żadnych dowodów, którymi uprawdopodobniłaby brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ograniczając się do złożenia formalnego wniosku w tej sprawie. O braku winy strony w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże wniesienie odwołania w terminie było niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. W tej sytuacji organ nie miał możliwości oceny, czy niedopełnienie tej czynności było niemożliwe z powodu istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia przy dołożeniu staranności, jakiej można oczekiwać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Organ nie jest w stanie ustalić też, czy strona wniosła prośbę w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia. Z tych względów organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Wojewody [...]z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi B. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi. Podniosła, że ma 56 lat i od [...] sierpnia 2015 r. ma orzeczony stopień niepełnosprawności. Podała, że ubiega się o rentę, a po wypadku ma problemy z koncentracją, pamięcią, równowagą. Wskazała, że odwołanie złożyła po terminie, ale nie z powodu lekkomyślności. Podniosła, że zasiłek powinien zostać jej przyznany na rok. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż w skardze strona nie przedstawiła nowych okoliczności merytorycznych i formalnych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzuty, dotyczące nie zaliczenia przez organ pierwszej instancji okresu zatrudnienia w firmie [...] Spółka z o.o. w Warszawie do okresu uprawniającego do zasiłku odnoszą się do rozstrzygnięcia decyzji, nie stanowią zaś przesłanek uprawdopodobniających, że złożenie odwołania po terminie nastąpiło bez winy strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W sprawie tej naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego, tj. przepis art. 58 § 1 w zw. z art. 64 § 2 oraz art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przede wszystkim jednak organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Poza tym na organie ciąży powinność należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). W niniejszej sprawie organ naruszył powołane zasady, albowiem wynikające z nich obowiązki procesowe nie zostały dochowane. W sprawie niniejszej jest niekwestionowane, że wnioskująca o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania wskazała we wniosku jedynie, że jest osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, przywołała fakt wypadku przy pracy w 2010 r. i okoliczność, że obecnie "nie najlepiej funkcjonuje". Przepis art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Wojewoda [...] wskazał natomiast, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów, którymi uprawdopodobniłaby brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie stwierdził, że nie miał w tej sytuacji możliwości oceny, czy niedopełnienie tej czynności było niemożliwe z powodu istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia przy dołożeniu staranności, jakiej można oczekiwać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Z postanowienia nie wynika, aby organ odmawiając przywrócenia terminu poddał ocenie okoliczności powołane przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu pod kątem, czy stanowią one okoliczności uprawdopodabniające bądź nie brak winy strony w uchybieniu terminowi. W sytuacji, gdy w ocenie organu nie miał on możliwości oceny, czy niezachowanie terminu do złożenia odwołania było przez stronę zawinione czy też nie, miał możliwość zwrócić się do strony o przybliżenie okoliczności powołanych we wniosku o przywrócenie terminu. Organ mógł przy tym pouczyć stronę, że do niej należy uprawdopodobnienie tych okoliczności, które jej zdaniem wskazują na brak winy w złożeniu odwołania po terminie. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. Jeżeli zatem wniosek nie spełniał w ocenie organu wymogów z art. 58 § 1 k.p.a., a to wynika z treści postanowienia organu, Wojewoda miał – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. – możliwość wezwania strony do uzupełnienia tego braku formalnego, czego w tej sprawie nie dokonano. Wobec tego, że organ w ogóle nie dokonał oceny okoliczności powołanych przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu, zaszła podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powołane wyżej wskazania, co do postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w wyroku.