II SA/Wa 502/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi D.R. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny, 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz D.R. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Rozkazem personalnym z [...] listopada 2013 r. Komendant [...] Policji w B. zwolnił [...] D. R. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2013 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. W uzasadnieniu podniósł, że przeciwko policjantowi toczy się śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Apelacyjną w B. pod sygnaturą akt [...], w toku którego przedstawiono D. R. zarzuty popełnienia przestępstw określonych w art. 286 § 1 i 158 § 1 K.k. Wskazał również na okoliczność licznych wypadków, którym policjant ulegał podczas służby, a w konsekwencji na długotrwałe absencje chorobowe. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożył skarżący. Zakwestionował w nim m.in. istnienie podstaw faktycznych, uzasadniających zwolnienie ze służby. Zwrócił także uwagę na to, że przebywanie funkcjonariusza na zwolnieniach lekarskich było konsekwencją wypadków jakim policjant ulegał podczas pełnienia obowiązków służbowych. Rozpoznając sprawę, wskutek odwołania strony, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu zwrócił uwagę na fakt, że pozostawanie w służbie policjanta, któremu postawiono tak poważne zarzuty popełnienia przestępstw, narusza ważny interes służby. Policjant taki utracił bowiem przymiot nieskazitelności charakteru. Jego pozostawanie w służbie narusza więc jej dobre imię. Organ podniósł także, iż strona przebywała na zwolnieniach lekarskich w 2012 r. około 150 dni, oraz w 2013 r. niemal 200 dni. Długotrwałe okresy nieobecności policjanta rzutują zaś na funkcjonowanie jego macierzystej jednostki. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tutejszego Sądu wywiódł skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Skarżonemu rozkazowi zarzucił naruszenie: - art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji pomijającej zasadę domniemania niewinności, - art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie przesłanki słusznego interesu obywatela. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że materiał dowodowy nie jest wystarczający dla uznania winy funkcjonariusza, a także, że nie wyjaśniono powodów absencji chorobowej policjanta i nie wzięto pod uwagę tego, że spowodowana ona była obrażeniami doznanymi podczas służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w skarżonym rozkazie personalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego jako wadliwy. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ drugiej instancji uzasadnił w sposób prawidłowy skarżone rozstrzygnięcie. Zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zestawiając treść wyżej powołanej normy prawnej z sytuacją faktyczną, z jaką organ zetknął się na poziomie postępowania odwoławczego, pojawia się konkluzja, iż organ drugiej instancji winien przede wszystkim odnieść się do zarzutów i argumentów strony, sformułowanych w odwołaniu. Na tym etapie postępowania administracyjnego nie wystarczy bowiem samo przedstawienie przez organ motywów, jakimi kierował się wydając decyzję. Koniecznym jest również wykazanie swych racji przez pryzmat zarzutów przedstawionych przez stronę w odwołaniu. Inaczej rzecz ujmując, na organie spoczywa ciężar zbicia argumentacji odwołania. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną jest, że strona w odwołaniu zarzuciła m.in. organowi to, że nie wziął pod uwagę powodów absencji chorobowej policjanta i tego, że nieobecności te związane były z leczeniem urazów nabytych podczas pełnienia służby. Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż organ w skarżonej decyzji nie wypowiedział się co do trafności powyższego poglądu strony, ani nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego. Podał jedynie długość okresów nieobecności strony w służbie i wpływ tej absencji na funkcjonowanie jednostki, do której przypisany był skarżący. Nie zbadał jednak tego, jakie były powody absencji strony w służbie, mimo iż absencję tę wskazywał jako jeden z powodów zwolnienia policjanta ze służby. Odnosząc się do powyższej kwestii nie sposób pominąć tego, że przyczyny zwolnień lekarskich funkcjonariusza pozostają w związku z pojęciem ważnego interesu służby, o jakim mowa w przepisie wskazanym przez organ jako podstawa wydania skarżonego rozstrzygnięcia. Inny bowiem wydźwięk ma sytuacja, gdy funkcjonariusz jest słabego zdrowia, często choruje i przez to nie może pełnić służby. Inna jest zaś sytuacja wtedy, gdy funkcjonariusz korzysta ze zwolnień lekarskich, w związku z urazami jakich doznawał podczas pełnienia służby. W takiej bowiem sytuacji trudno czynić policjantowi skuteczny zarzut, że wykonuje służbę z poświęceniem i oddaniem, nie zważając na własne bezpieczeństwo i zdrowie. Skoro więc organ kwestię absencji chorobowej policjanta uczynił jako jedną z podstaw uzasadniających zwolnienie ze służby, nie powinien abstrahować od wyjaśnienia przyczyn tych nieobecności w służbie i poprzez ten pryzmat oceniać dopiero kwestę istnienia ważnego interesu służby. Powyższe zaniechanie organu świadczy więc w ocenie tutejszego Sądu o tym, iż uzasadnienie skarżonej decyzji jest niepełne i nie spełnia kryteriów przewidzianych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. To zaś sprawia, iż strona została pozbawiona możliwości polemiki w zakresie pominiętego zarzutu odwołania na etapie wnoszenia skargi, zaś Sąd administracyjny został pozbawiony możliwości weryfikacji poglądu organu i jego stanowiska, odnośnie zarzutów odwołania. W związku z powyższym, uznając że skarżony rozkaz personalny narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględniając powyższą argumentację, w uzasadnieniu decyzji odnieść się do wszystkich zarzutów i argumentów strony, zawartych w odwołaniu od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.