Sygnatura
II SA/Wa 434/20
Wyrok WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2020 r., II SA/Wa 434/20 – funkcjonariusze Policji
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 13 sierpnia 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...].
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
A. K. wniosła skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 r., nr [...]w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w wyższej wysokości. A. K. pełniła służbę w Policji. Na podstawie rozkazu personalnego nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2012 roku została zwolniona ze służby z dniem [...] lutego 2012 roku. Wobec tego, że w chwili zwolnienia ze służby pozostało A. K. łącznie 59 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, z tego tytułu wypłacono jej ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 10.123,42 zł brutto, tj. za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów, przyjmując, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 roku skarżąca wystąpiła o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy a także wynikające z tego tytułu odsetki ustawowe za opóźnienie, według stanu na dzień zwolnienia ze służby w Policji, z uwzględnieniem treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 roku, sygn. akt K 7/15 (dalej także: "wyrok TK, orzeczenie TK"). Decyzją z dnia [...] września 2019 roku nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił skarżącej wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za rok 2011-2012. Organ Policji wskazał, że utrata mocy części przepisu art. 115a ustawy o Policji, tj. w zakresie wielkości "przelicznika" za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, nie przyznaje samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości. Wyrok TK jest orzeczeniem negatoryjnym, eliminującym normę prawną odnoszącą się do ułamkowej części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym przez niego stanowisku służbowym, będącą podstawą do obliczenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Orzeczenie tworzy lukę w systemie prawnym i dopiero nowelizacja ustawy, konkretyzująca wymiar części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu, stworzy nowy stan prawny, w którym organ będzie upoważniony dokonywać wypłaty uzupełniającej. W dniu [...] października 2019 r. (data stempla pocztowego), w terminie ustawowym, A. K. odwołała się od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] września 2019 r. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że nieuprawnione jest twierdzenie, iż utrata mocy części przepisu art. 115a ustawy o Policji nie przyznaje samo w sobie uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości. Zakwestionowała także twierdzenie organu, że wyrok TK powoduje lukę w systemie prawnym i dopiero nowelizacja ustawy o Policji stworzy nowy stan prawny. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...]o odmowie wypłaty A. K. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata 2011-2012. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał, że art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (w brzmieniu w dniu zwolnienia skarżącej ze służby) stanowił podstawę do otrzymania przez policjanta zwalnianego ze służby ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a ustawy o Policji, który do dnia [...] listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Organ wskazał, że w konsekwencji luki w systemie prawnym, powstałej na skutek ogłoszenia wyroku TK, wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), niemożliwym jest ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego. Organ podniósł, że brak podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego, będzie miał miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczać wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Ponadto istotne znaczenie będzie miało wprowadzenie przez ustawodawcę przepisów przejściowych, rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie, co w konsekwencji może skutkować koniecznością ponownego ustalenia wysokości omawianego ekwiwalentu i wypłaty różnicy w jego wysokości osobom, które taki ekwiwalent otrzymały na podstawie zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji. W tym kontekście nie jest wprawdzie jednoznaczne, czy organ rozpatrując żądanie wypłaty ekwiwalentu powinien wstrzymać się z oceną możliwości jego spełnienia do czasu zakończenia prac legislacyjnych nad daną kwestią i dopiero po wejściu w życie stosownych regulacji dokonać czynność materialno-technicznej wypłaty żądanego ekwiwalentu albo wydać decyzję o odmowie wypłaty żądanej należności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2015 r., sygn. akt IIOSK 2050/13), czy też bez oczekiwania na wprowadzenie rozwiązań prawnych determinowanych wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego orzekać o odmowie wypłaty. Niemniej, wobec aktualnego braku przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę wypłaty przedmiotowego ekwiwalentu w innej niż dotychczas wysokości, organ, decydując się na rozpatrzenie wniosku, nie ma możliwości rozstrzygnięcia w inny sposób niż poprzez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania. Organ zaznaczył, że aktualnie odmowne rozpatrzenie żądania nie wyklucza ponownego zwrócenia się, już po wejściu w życie regulacji określających sposób ustalania wysokości omawianego ekwiwalentu pieniężnego, do właściwego organu o wypłatę tego ekwiwalentu. Jeżeli wprowadzone regulacje będą pozwalały na spełnienie żądania wnioskodawcy, wskazane świadczenie pieniężne zostanie niezwłocznie wypłacone. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 roku (data wpływu [...] stycznia 2020 roku) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu skargi A. K. podniosła, że organy Policji błędnie przyjęły, że nie jest możliwe ponowne wyliczenie przysługującego jej ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy, bowiem z treści uzasadnienia wyroku TK wynika wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu, którym jest ilość dni niewykorzystanego urlopu na dzień zwolnienia ze służby, przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Wskazała, że art. 115a ustawy o Policji nie został wyeliminowany z systemu prawnego w całości, co oznacza, że organ Policji powinien zrekonstruować treść tego przepisu zgodnie z wyrokiem TK. Zdaniem skarżącej sposób wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że wyliczenie to nie wymaga nowelizacji przepisów, skoro przyjmuje się, że świadczeniem ekwiwalentnym za jeden dzień niewykorzystanego urlopu policjanta jest jego wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, ustalone w oparciu o kalendarz na dany rok i w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U.2015.90). "Wymiar czasu pracy" w każdym roku publikowany jest zaś w intrenecie. Ustalenie wysokości jej wygrodzenia będącego postawą ponownego wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop znajduje się w dokumentach posiadanych przez organy Policji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2019 Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2019 Nr [...], jako niezgodnych z prawem, a także o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. W uzasadnieniu odpowiedzi Komendant Główny Policji wskazał, że przepis art. 115 a ustawy o Policji uwzględniający treść w/w orzeczenia TK nie jest możliwy do pozytywnego zastosowania z uwagi na jego konstrukcję, a przez to niemożność wyprowadzenia innego znaczenia przy zastosowaniu jakiejkolwiek metody wykładni. W obecnym kształcie może on stanowić materialnoprawną podstawę do wydania decyzji odmownej. Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, iż w aktualnym stanie prawnym istnieje możliwość wyliczenia kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy ekwiwalentem wypłaconym a zdaniem strony należnym z uwagi na treść wyroku TK. Organ wskazał na zmianowość służby, brak dni wolnych od służby, fakt, że czas wolny od służby nie jest tożsamy z dniem wolnym od pracy, przy czym tylko stałość pewnych pojęć może prowadzić do ogólnych wniosków. Ilość dni roboczych dla policjanta jest inna niż dla pracownika cywilnego. Stąd odniesienie się wprost, w ocenie organu, do treści przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy nie ma niniejszej sprawie uzasadnienia. Wynagrodzenie za pracę nie może być utożsamiane i liczone jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Jak wynika z treści przepisów określających prawo pracownika do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, tj. 171 § 1 kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop przyjęcie przelicznika 1/1 nie jest prawidłowe. W ocenie organu nie można bezpośrednio zastosować art. 66 ust. 2 Konstytucji RP; artykuł ten posługuje się pojęciami ogólnymi, które wymagają doprecyzowania w drodze wydania aktów prawnych niższego rzędu. Stosowanie w tym wypadku analogii legis wydaje się wątpliwe. Tym samym tylko nowelizacja art. 115a ustawy o Policji umożliwi wypełnienie woli Sądu Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna, co skutkowało uchyleniem obu decyzji organów Policji. Na wstępie należy zaznaczyć, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji związane ze stosunkiem służby mogą być dochodzone na drodze sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2001 r. o sygn. akt II SA 2591/01, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne bowiem rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji, w tym zwolnionych ze służby, ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym i do którego to nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed sądem powszechnym (tak też m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. II SAB/Po 137/19). Ustawa o Policji, w zakresie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nakłada na organ obowiązek podjęcia czynności materialno-technicznej (wypłatę świadczenia), natomiast w przypadku odmowy powinna zostać wydana decyzji administracyjnej (m.in wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcony został dominujący pogląd zgodnie, z którym skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata z dniem [...] listopada 2018 r. (data publikacji) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zaś ustawodawca zaniechał wprowadzenia w to miejsce nowej normy ustawowej, tym niemniej nie sposób zgodzić się z poglądem organu, iż brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego. Analiza uzasadnienia wyroku TK, zawiera bowiem dyrektywy umożliwiające odtworzenie metody obliczania przedmiotowego ekwiwalentu w zgodności z Konstytucją. Trybunał wskazał, że "ekwiwalent pieniężny przyznawany jest w sytuacji zwolnienia funkcjonariusza ze służby, zaś celem tej regulacji, w kwestionowanym zakresie, jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych corocznych płatnych urlopów (...). Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 u.p., który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze" (tak m.in. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19 lutego 2020r. sygn. II SAB/Po 137/19). Podobnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 25 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Go 7/20 wskazał, że: Skutkiem wyroku Trybunał Konstytucyjnego jest utrata z dniem 6 listopada 2018 r. mocy obowiązującej art. 115a ustawy z 1990 r. o Policji, ale tylko w zakresie, w jakim ustalał wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako orzeczenie zakresowe nie powoduje utraty mocy obowiązującej całego art. 115a ustawy z 1990 r. o Policji. Przepis ten nadal obowiązuje z tym, że należy traktować go jako pozostający w sprzeczności z Konstytucją RP, ale tylko w granicach określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W pozostałym zakresie przepis należy stosować i interpretować zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi przez Trybunał, co oznacza, że brak jest prawnych przeszkód do rozpoznania wniosku o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Kolejno, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1362/19 wskazał, że: Należy po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby obliczonego w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Stąd przy stosowaniu art.115a ustawy o Policji organy Policji dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinny uwzględnić, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego. Sposób wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że wyliczenie należnego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie tylko nie wymaga nowelizacji przepisów, ale nie powinno nastręczać organom Policji trudności, skoro przyjmuje się, że świadczeniem ekwiwalentnym za jeden dzień niewykorzystanego urlopu policjanta jest jego wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną, możliwą do ustalenia w oparciu o kalendarz na dany rok i w oparciu o przepisy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. 2015.90). Natomiast "wymiar czasu pracy" w każdym roku publikowany jest w intrenecie a ustalenie wysokości wynagrodzenia policjanta w danym roku kalendarzowym wynika z danych posiadanych przez organy Policji. Podobne stanowisko można znaleźć w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2020r. sygn. akt III SA/Kr 1290/19, III SA/Kr 1342/19 oraz III SA/Kr 1297/19. Organy nie dokonały przeliczenia świadczenia wydając decyzje odmowne, upatrując przy tym problem w braku ustawowego zastąpienia "niekonstytucyjnego" ułamka 1/30 innym ułamkiem. Należy podkreślić, że istotnie "niekonstytucyjny" ułamek 1/30 nie został zastąpiony ustawowo innym ułamkiem - np. 1/22 (ew. 1/21), zastosowanym w innych ustawach dotyczących funkcjonariuszy innych służb mundurowych: Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego czy wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. Sposób wyliczenia kwoty należnej wskazuje natomiast wprost uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, przy czym do dnia 1 lipca 2019 r. "okres rozliczeniowy", o którym mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, w zw. z ust. 2 tego artykułu i w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 to 3-miesięczny okres rozliczeniowy (zmiana tego okresu rozliczeniowego nastąpiła z dniem 1 lipca 2019 r. - Dz. U. z 2019 r. poz. 1635) i taki też należy przyjąć do wymienionych wyliczeń należnej kwoty ekwiwalentu w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem [...] lipca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał więc w uzasadnieniu omawianego wyroku: "Ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo przyznaje rekompensatę pieniężną. Nie dotyczy to policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego. (...) Użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia - w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, Lex nr 1798154). Prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Organizacja służby w Policji powinna zatem umożliwiać skorzystanie z niego tak, aby zrealizowany był podstawowy cel prawa do wypoczynku, tj. regeneracja sił funkcjonariuszy potrzebna do dalszego wykonywania służby. Jednakże na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza może niekiedy dojść do sytuacji, że nie zdołał on faktycznie wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wówczas jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze." Uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018r., sygn. akt K 7/15 wskazuje więc wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Z przytoczonej treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby obliczonego - zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego - w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Podobnie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 lutego 2020r. III SA/Kr 1362/19 podkreślając, iż należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem TK) ostatniego 1 dnia roboczego przysługującego skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby. Do dnia [...] lipca 2019 r. "okres rozliczeniowy", o którym mowa w art. 33 ust. 3 ustawy o Policji, w zw. z ust. 2 tego artykułu i w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, to 3-miesięczny okres rozliczeniowy (zmiana tego okresu rozliczeniowego nastąpiła z dniem [...] lipca 2019 r. - Dz. U. z 2019 r. poz. 1635) i taki też należy przyjąć do wymienionych wyliczeń kwoty ekwiwalentu w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem [...] lipca 2019 r. Wypada jeszcze raz podkreślić, iż organ ma możliwość prawną i faktyczną wyliczenia spornego świadczenia poprzez ustalenie ilości dni urlopu przysługującego skarżącemu, którą to ilość urlopu należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby, obliczonego - zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego - w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym (3 miesiące przed dniem zwolnienia ze służby). Organy Policji naruszyły zatem wskazane wyżej i omówione przepisy prawa materialnego, odmawiając skarżącej przeliczenia świadczenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 lutego 2020
- Symbol z opisem
- 6192 Funkcjonariusze Policji
- Skarżony organ
- Komendant Policji
- Sędziowie
- Danuta Kania /przewodniczący/ Karolina Kisielewicz Tomasz Szmydt /sprawozdawca/
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ol 391/20 · 13 sierpnia 2020
Wyrok WSA w Olsztynie z 13 sierpnia 2020 r., II SA/Ol 391/20 – funkcjonariusze Policji
Sygnatura: II SA/Wa 94/20 · 13 sierpnia 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2020 r., II SA/Wa 94/20 – funkcjonariusze Policji
Sygnatura: VIII SA/Wa 128/20 · 13 sierpnia 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2020 r., VIII SA/Wa 128/20 – funkcjonariusze Policji
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny