II SA/Wa 4127/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej oddala skargę

1. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Minister Obrony Narodowej (zwany dalej "Ministerem") decyzją z [...] października 2021r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. L. (zwany dalej "Skarżącym"), utrzymał w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej (zwany dalej "Dyrektorem") z [...], sierpnia 2021r. nr [...],, odmawiający powołania Skarżącego do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych. W podstawie prawnej powołano art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z 14 czerwca 2021r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r.. poz. 735, zwany dalej "k.p.a.") w związku z art. 12 ust. 2 ustawy z 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2021r., poz. 1131, zwana dalej "u.s.w.ż.z."). W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący – oficer rezerwy, pozostający w ewidencji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] [...] maja 2021r. do ww. Dyrektora z wnioskiem o powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych. Do wniosku dołączył m.in. zaświadczenie o możliwości wyznaczenia, po uprzednim powołaniu do zawodowej służby wojskowej, na stanowisko oficera w [...] [...]. Dyrektor wyraził zgodę na wydanie ww. zaświadczenia [...] kwietnia 2021r., zgodnie z aktualnymi wówczas potrzebami Sił Zbrojnych RP. Dyrektor rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2021r. nr [...] ponadto, na podstawie art. 9 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a, art. 9 ust. 3 pkt 2 oraz art. 10 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 u.s.w.ż.z., § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 9 marca 2010r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2015r., poz. 1299 ze zm., zwane dalej "Rozporządzeniem") odmówił powołania Skarżącego do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych. Skarżący nie zgodził się z ww. rozkazem personalnym Dyrektora i [...] września 2021r. złożył odwołanie, w którym przedstawił swoje argumenty i wyraził gotowość powołania do innej wybranej przez resort jednostki wojskowej, bez względu na odległość docelowego miejsca jej pełnienia, zgodnie z potrzebą resortu. Minister, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zauważył, że zgodnie z art. 12 ust. 1 u.s.w.ż.z., stanowiącym podstawę prawną ww. rozkazu personalnego Dyrektora, do służby kontraktowej powołuje się w korpusie oficerów zawodowych – żołnierza służby kandydackiej, posiadającego tytuł zawodowy magistra lub równorzędny oraz stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony, a w przypadku, gdy stanowisko etatowe jest określone dwoma stopniami wojskowymi, posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia wojskowego, do którego ma być zaszeregowany po powołaniu do zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku właściwemu organowi luz decyzyjny, o czym świadczy sformułowanie - "można powołać", natomiast uprawniony organ wojskowy ma możliwość doboru odpowiednich kandydatów na wakujące w Siłach Zbrojnych stanowiska służbowe. W myśl art. 9 ust. 2 u.s.w.ż.z., powołanie do zawodowej służby wojskowej może nastąpić jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.s.w.ż.z., przez potrzeby Sił Zbrojnych należy rozumieć celowość powołania do zawodowej służby wojskowej. Natomiast zgodnie stanem faktycznym na dzień wydania rozkazu ustały potrzeby Sił Zbrojnych w zakresie powołania Skarżącego na wskazane w zaświadczeniu stanowisko służbowe. Minister podkreślił, że odmiennie kształtuje się sytuacja w przypadku służby kandydackiej, gdzie ustawodawca przewidział obowiązek powołania absolwenta uczelni wojskowej do zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała. Zgodnie z art. 11ust. 1 u.s.w.ż.z. do służby stałej w korpusie oficerów zawodowych powołuje się żołnierza służby kandydackiej po ukończeniu studiów w uczelni wojskowej oraz osobę, o której mowa w art. 124a ust. 1 pkt 2 u.s.w.ż.z., mianowanych na stopień wojskowy podporucznika (podporucznika marynarki), po uzyskaniu przez niego tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego. Zdaniem Ministra "podjęcie decyzji w sprawie sytuacji kadrowej żołnierza zawodowego leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej, zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych. Uprawnione organy wojskowe są więc autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową i mają możliwość powołania do zawodowej służby wojskowej osoby, która posiada kwalifikacje pod warunkiem, że powołanie takiej osoby ma uzasadnienie w potrzebach Sił Zbrojnych, co potwierdza orzecznictwo (por. wyroki WSA w Warszawie z 19 marca 2008r. sygn. akt SA/Wa 25/08, 9 grudnia 2013r. sygn. akt II SA/Wa 1407/13). W konsekwencji organ, dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, może rozstrzygnąć daną sprawę, uznając za istotne określone fakty i podniesione przez stronę argumenty, inne zaś, uznać za nieistotne dla rozstrzygnięcia. W trakcie dokonywania wspomnianej oceny, organ administracji publicznej winien mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, który jest definiowany m.in. w art. 9 ust. 2 u.s.w.ż.z. Minister wyjaśnił, że rokrocznie zwiększa się limit naboru do służby kandydackiej w uczelniach wojskowych i to w pierwszej kolejności dla żołnierzy kończących te uczelnie należy zabezpieczyć stanowiska służbowe. O możliwościach powoływania do zawodowej służby wojskowej decydują również możliwości budżetu resortu obrony narodowej (przyznane kwoty na uposażenia żołnierzy zawodowych). W Siłach Zbrojnych prowadzona jest świadoma polityka kadrowa, której celem jest skuteczne zaspokajanie potrzeb osobowych Sił Zbrojnych, z uwzględnieniem obowiązujących i jakościowych, w tym utrzymanie stanu osobowego niezbędnego dla obsady stanowisk w warunkach pokoju i wojny. 2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący nie zgodził się z ww. decyzją Ministra z [...] października 2021r. nr [...], podkreślając, że we wnioskowanej jednostce pozostają wolne miejsca, a Skarżący od wielu lat przygotowywał się do podjęcia zawodowej służby wojskowej, pozyskał kwalifikacje i umiejętności językowe, pozwalające w sposób wzorowy wypełniać powierzone role w korpusie oficerów zawodowych służby czynnej w rezerwie, uzyskiwał wzorowe opinie i listy gratulacyjne od dowódców na przestrzeni szeregu lat, komisje lekarskie w stopniu bardzo dobrym oceniły Jego przygotowanie do podjęcia zawodowej służby wojskowej. Niezrozumiała jest więc ww. decyzja Ministra, skoro w tej, czy innych jednostkach, w których poszukiwał z powodzeniem możliwości spełnienia zawodowych pragnień "jest taka możliwość". Skarżący zwrócił się Sądu z prośbą "o uczciwość, obiektywność o którą tak aktualnie ciężko stając wobec odpowiedzi krzywdzących w dodatku podpartych na niesprawiedliwych i nieprawdziwych przesłankach nieznajdujących poparcia w rzeczywistości życia wojskowego oraz aktualnych możliwości resortu, które są mi doskonale znane. Miejsca jest bardzo dużo i cały czas przyjmowane są nowe osoby." 3. MON w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329, zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.). Sąd, stosownie do art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części oddala skargę, odpowiednio w całości albo w części. 3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję Ministra w świetle ww. kryteriów, uznał, że nie naruszała ona wskazanych w skardze przepisów, ani w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ani w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, ani reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji, a wcześniej utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego ww. Dyrektora z [...] sierpnia 2021r. nr [...] stanowił m.in. art. 12 ust. 2 u.s.w.ż.z., zgodnie z którym do służby kontraktowej można powołać w korpusie oficerów zawodowych - oficera rezerwy, który posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny oraz stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia etatowego stanowiska służbowego, na jakie ma być wyznaczony, a w przypadku, gdy stanowisko etatowe jest określone dwoma stopniami wojskowymi posiada stopień wojskowy równy lub bezpośrednio niższy od stopnia wojskowego, do którego ma być zaszeregowany po powołaniu do zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku właściwemu organowi luz decyzyjny, o czym świadczy sformułowanie - "można powołać" natomiast uprawniony organ wojskowy ma możliwość doboru odpowiednich kandydatów na wakujące stanowiska służbowe w Siłach Zbrojnych. W myśl art. 9 ust. 2 u.s.w.ż.z. powołanie do zawodowej służby wojskowej (w tym również pełnionej jako służba kontraktowa) może nastąpić, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. a u.s.w.ż.z. przez potrzeby Sił Zbrojnych należy rozumieć ceIowość powołania do zawodowej służby wojskowej. Odmiennie kształtuje się sytuacja w przypadku służby kandydackiej, gdzie ustawodawca przewidział obowiązek powołania absolwenta uczelni wojskowej do zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała. Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.s.w.ż.z. do służby stałej w korpusie oficerów zawodowych powołuje się żołnierza służby kandydackiej po ukończeniu studiów w uczelni wojskowej oraz osobę, o której mowa w art. 124a ust. 1 pkt 2, mianowanych na stopień wojskowy podporucznika (podporucznika marynarki), po uzyskaniu przez niego tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego. W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że organy wojskowe są autonomiczne, jeśli chodzi o politykę kadrową (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 19 marca 2008r. sygn. akt II SA/Wa 25/08; 9 grudnia 2013r. sygn. akt II SA/Wa 1407/13 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym podjęcie decyzji kadrowej w sprawie żołnierza zawodowego leży w gestii właściwego organu wojskowego, który w ramach przyznanych mu kompetencji posiada wyłączne prawo do kształtowania polityki kadrowej. Sąd podziela to stanowisko i w związku z tym wskazuje, że skoro ustawodawca przyznał organom wojskowym możliwość powołania osoby do zawodowej służby wojskowej, to organ ma możliwość rozstrzygnąć sprawę danej osoby, według własnego uznania, pod warunkiem, że osoba ta posiada kwalifikacje oraz, gdy powołanie takiej osoby ma uzasadnienie w potrzebach Sił Zbrojnych. Sąd stwierdza więc, że pełnienie służby na określonym stanowisku – po uprzednim powołaniu do zawodowej służby wojskowej - nie jest uzależnione – wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze - od istnienia wolnego stanowiska, lecz od potrzeb Sił Zbrojnych. O tym, czy istnieje potrzeba wyznaczenia określonej osoby na stanowisko służbowe decyduje nie kandydat, czy też wolne stanowisko służbowe, lecz właściwy organ wojskowy, który ma możliwość pełnej oceny konkretnej sytuacji, a ponadto to na organie wojskowym spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich działań wynikających z takiej oceny, również działań w sferze kadrowej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy ustalono w zgodzie zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) istotne w sprawie fakty i na ich podstawie dokonano oceny zgromadzonego materiału, stosownie do art. 80 k.p.a., przy uwzględnieniu interesu społecznego, który jest definiowany m.in. w art. 9 ust. 2 u.s.w.ż.z. (potrzeby Sił Zbrojnych) i słusznego interesu Skarżącego. Skoro organ wskazał, że ustały potrzeby Sił Zbrojnych w zakresie powołania Skarżącego do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych, to nie sposób za zasadne uznać podniesione w skardze zarzutów. Możliwe i prawidłowe było także odwołanie się przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do budżetu resortu obrony narodowej - przyznanych kwot na uposażenia żołnierzy zawodowych, gdyż one również wpływają na potrzeby Sił Zbrojnych w rozumieniu art. 9 ust. 2 u.s.w.ż.z. Argumentem przemawiającym za prawidłowością stanowiska Ministra, jest również okoliczność podniesiona w odpowiedzi na skargę, że skoro rokrocznie zwiększa się limit naboru do służby kandydackiej w uczelniach wojskowych, to możliwe jest zabezpieczenie w pierwszej kolejności stanowisk służbowych żołnierzom kończącym te uczelnie. Jakkolwiek ten argument nie był wprost wyartykułowany przez Ministra w zaskarżonej decyzji i nie mógł mieć decydującego znaczenia w sprawie, tym niemniej wskazuje również na przesłankę, która uzasadniała wydanie zaskarżonej decyzji. Sąd wskazuje ponadto, nie jest władny wkraczać w politykę kadrową Ministerstwa Obrony Narodowej, tym bardziej, gdy organ ten uznaje, że efektywnie zarządza zasobami kadrowymi oraz skutecznie zaspokaja potrzeby osobowe Sił Zbrojnych, z uwzględnieniem obowiązujących kryteriów ilościowych i jakościowych, w tym utrzymanie stanu osobowego niezbędnego przy obsadzie stanowisk w warunkach pokoju i wojny. 5. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.