Sygnatura
II SA/Wa 410/19
Wyrok WSA w Warszawie z 31 lipca 2019 r., II SA/Wa 410/19 – żołnierze zawodowi
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 31 lipca 2019
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 105 w zw. z art. 156 k.p.a. i art. 22 ust. 4 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2017 r. poz. 1950) umorzył w całości postępowanie w sprawie nieważności decyzji nr [...]Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2012 r. odmawiającej przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego R. D. z powodu śmierci, w dniu [...] czerwca 2012 r., jej męża plut. J. D., ze względu na jego bezprzedmiotowość. Po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika Skarżącej z dnia [...].08.2018r. o ponowne rozpoznanie sprawy, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego decyzją z dnia [...] grudnia 2018r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Dnia [...].07.2017 r. wpłynął do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wniosek R. D. o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o nr [...]z dnia [...].10.2012 r., mocą której odmówiono przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu śmierci jej męża plut. J. D., jako niepozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Skarżąca podniosła, że wyżej wymieniona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego. Dnia [...].07.2017 r. wydano postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie oraz zwrócono się o doręczenie dokumentacji do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] (akta sprawy odszkodowawczej Nr [...]), Dowódcy [...]. Pułku Inżynieryjnego w [...], Prokuratury Rejonowej [...]oraz Kancelarii Radcy Prawnego A. K. jako pełnomocnika R. D.. Zgromadzoną dokumentację uzupełniono o informację Prokuratorii Generalnej na temat postępowania przed sądem powszechnym o odszkodowanie. Na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że w sprawie śmierci plut. J. D. Prokuratura Rejonowa w [...]prowadziła śledztwo (sygn. akt [...] Ds. [...]), poprzedzone poszukiwaniem żołnierza, na skutek zgłoszenia jego zaginięcia po uprzednim konflikcie rodzinnym, związanym z zabraniem przez żonę osobistych środków finansowych (wynagrodzenia za pracę) z konta J. D.. Postanowieniem z dnia [...].07.2012 r. umorzono śledztwo (k. [...]), ponieważ ustalono, że śmierć [...] plut. J. D. była wynikiem świadomego działania mężczyzny, bez karygodnego udziału osób trzecich w formie zmuszania, nakłaniania, jak i pomocy do [...] . Dnia [...].10.2012 r. Jednostka Wojskowa Nr [...] w [...] - [...] przesłała do Szefa WSzW w [...] dokumentację powypadkową w celu podjęcia stosownych czynności prawnych. Dnia [...].10.2012 r. Szef WSzW w [...] wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego R. D. z tytułu śmierci jej męża plut. J. D., jako nie pozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...][...]skierował sprawę do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] która wydała orzeczenie Nr [...]z dnia [...].07.2013 r. stwierdzające, że śmierć J. D. nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Od powyższej decyzji R. D. wniosła odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Sąd [...] w [...] I Wydział [...] dnia [...] [...] .07.2017 r. wydał wyrok oddalający odwołanie (sygn. akt [...] ), od którego wniesiono apelację do Sądu Apelacyjnego w Warszawie I Wydział Cywilny (również oddaloną). Po przeprowadzeniu analizy wszystkich okoliczności sprawy, Szef Sztabu Generalnego WP stwierdził, że nie można prowadzić postępowania administracyjnego w trybie postępowania nadzwyczajnego w sytuacji toczącego się postępowania sądowego. W czasie wydawania decyzji nr [...]z dnia [...].10.2012 r., Szef WSzW dysponował prawomocnym postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...] z dnia [...].07.2012 r., sygn. akr [...]Ds. [...] ([...],[...]), umarzającym śledztwo w przedmiocie udzielenia pomocy J.D. do targnięcia się na własne życie. Postanowienia tego nie zaskarżono, nie przedłożono Prokuraturze dokumentacji medycznej, którą ujawniono w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności oraz przed Sądem, co mogłoby zwrócić uwagę Prokuratury na inny aspekt śmierci żołnierza. Postanowienie Szefa WSzW zostało zaskarżone do sądu powszechnego, a zatem zostało zatem poddane kontroli. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego uzasadnił swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 roku tym, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i stoi w opozycji do zasady trwałości rozstrzygnięć administracyjnych. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji w razie zaistnienia przesłanek, określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, do którego dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Decyzja jest wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem prawa. Weryfikowanie decyzji odbywa się w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że w sprawie śmierci plut. J. D. organy administracji nie mogą wkraczać w kompetencje oddane przez ustawodawcę sądom powszechnym. Organ przywołał brzmienie art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", który wyłącza możliwość kontroli decyzji Szefa WSzW w trybie postępowania administracyjnego przez organ wyższego stopnia w trybie zwykłego, dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a tym bardziej w trybie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Organ podkreślił, że decyzja Szefa WSzW, na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach, może być kontrolowana i wzruszana w ramach odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminie określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Wskazał także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.01.1990 r. (sygn. akt II SA 1240/89; publ. ONSA 1990, nr 1, poz. 16), w którym NSA stwierdził, że "jeżeli żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem". Organ powołał również wyrok WSA sygn. akt SA/Wa 1253/15, wyroki NSA z 18.06.2015 r., sygn. akt I OSK 2466 i z 11.05.2018 r., sygn. akt I OSK 1472/16. Organ podkreślił, że ponieważ plut. J. D. poniósł śmierć wskutek [...] , dokonanego przez [...] (w czasie wolnym od pracy), wypadek ten nie pozostawał w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. R. D. nie przysługują zatem świadczenia, gdyż art. 7 pkt 3 ustawy o świadczeniach stanowi, że "Świadczenia określone w ustawie nie przysługują: (...) 3) jeżeli uszczerbek na zdrowiu lub śmierć żołnierza zostały spowodowane przez niego umyślnie". Dnia [...].08.2018 r. decyzją nr [...] Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, zwanego dalej "Szefem SG WP". umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w całości na podstawie art. 105 w zw. z art. 156 k.p.a. i art. 22 ust. 4 w zw. z ust. 1 ustawy o świadczeniach. Pełnomocnik Strony wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i orzeczenie zgodnie z wnioskiem z dnia [...].06.2017 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Szef SG WP w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].08.2018 r. umarzającą postępowanie - w całości - w sprawie nieważności decyzji Nr [...]Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...].10.2012 r. Organ stwierdził, że co do zasady nie może prowadzić postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, oraz że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje również przywołanie w decyzji Szefa SG WP nr [...]sprawy zawisłej przez sądem cywilnym. Sprawa dotycząca jednorazowego odszkodowania w razie śmierci żołnierza w pierwszej kolejności jest bowiem rozpoznawana w postępowaniu administracyjnym na podstawie przepisów prawa, regulujących kwestię postępowania powypadkowego (/ex speciafis). Ustawodawca uregulował postępowanie w sprawach powypadkowych żołnierzy, podobnie jak w przypadku osób i pracowników, w formie pierwszoinstancyjnego postępowania administracyjnego, od którego służy jednak odwołanie - co do zasady - do sądu powszechnego. W sprawach żołnierzy znajduje zastosowanie art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach stanowiący, że od decyzji i postanowień organów w sprawach odszkodowań odwołanie przysługuje do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych na zasadach i w terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym w pierwszej instancji prowadzone jest postępowanie administracyjne, które następnie może stać się przedmiotem sprawy o roszczenie odszkodowawcze przed sądem powszechnym. Zatem po zakończeniu sprawy wydaniem "decyzji odszkodowawczej" przez Szefa WSzW, przysługuje odwołanie do sądu powszechnego. Organ administracji zaznaczył, że z ogólnego stwierdzenia w art. 9 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych: "W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego", nie można wprost wywodzić, że drogą właściwą wzruszenia prawomocnej decyzji organu, od której nie złożono odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, może być ponowny powrót sprawy na drogę postępowania administracyjnego. W szczególności takie twierdzenie nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, która nie wprowadziła regulacji analogicznej, jak art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z póżn. zm.) Powołany przepis wskazuje, że "Decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego". Organ wskazał, że wyroku z dnia [...].10.2003 r. (K [...]), dotyczącym oceny konstytucyjności art. 20 ustawy z dnia 16.12.1972 r. o świadczeniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 53, poz. 342, z 1985 r. Nr 20, poz. 85, z 1989 r. Nr 35, poz. 192 i z 1998 r. Nr 162, poz. 1118), Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę na brzmienie art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych z 2003 r., który przewiduje, iż w sprawach odszkodowań przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do sądu na zasadach kodeksu postępowania cywilnego. Organ przypomniał, że jeszcze przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca wprowadził, obowiązujący w czasie śmierci plut. J. D., art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach, w którym zrezygnował z ograniczenia dochodzenia na drodze postępowania sądowego odszkodowań z tytułu wypadków i chorób, pozostających w związku ze służbą wojskową. Takie stanowisko prezentują również w analogicznych sprawach sądy administracyjne, np. w wyroku z 11.05.2018 r., I OSK 1472/16, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko, wyrażone w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia [...].03.2011 r. (I UZP [...]), mającej moc zasady prawnej, a wyrażony także w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.06.2013 r. (I OPS 1/13), iż odwołanie od decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego przysługuje do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. NSA podkreślił, że "uchwałę tę należy stosować również do postępowań prowadzonych na gruncie ustawy wypadkowej z uwagi na podobieństwo rozwiązań proceduralnych". Ze względu na wyżej przedstawione przyczyny utrzymania w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] .08.2018 r., umarzającej postępowanie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Szefa WSzW w [...], Szef SG WP uznał za zbędne szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając decyzję organu w całości, skarżąca zarzuciła Szefowi Sztabu Generalnego Wojska Polskiego: naruszenie art. 22 ust. 4 w zw. z art. 9 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową poprzez błędne przyjęcie, iż wyłącza on możliwość badania prawidłowości decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP w drodze nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, w szczególności w sytuacji, w której decyzja ta nie była przedmiotem kontroli sądu powszechnego; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez brak dogłębnej i całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także aktualnego orzecznictwa i obowiązujących przepisów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż nie może on prowadzić postępowania w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, iż ustawodawca rzekomo wyłączył badanie prawidłowości decyzji administracyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w drodze postępowania administracyjnego. Skarżąca podniosła, że decyzja administracyjna Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2012 r. nigdy nie była przedmiotem kontroli sądu powszechnego, natomiast z przepisu art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach w żadnym razie nie wynika wyłączenie nadzwyczajnych trybów administracyjnych, w szczególności biorąc pod uwagę treść art. 9 tej ustawy, który stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego od strony skarżącej na rzecz organu. Odpowiadając na zarzuty podniesione przez Skarżącą, organ stwierdził, iż skarżąca opacznie podaje, że chodzi w niniejszej sprawie o badanie decyzji Szefa SG WP w trybie nadzwyczajnego postępowania nieważnościowego. Skarżąca bowiem próbowała wzruszyć prawomocną i ostateczną decyzję Szefa WSzW w [...] przez złożenie wniosku o stwierdzenie jej nieważności przez Szefa SG WP. Organ zaznaczył, że Skarżąca zupełnie jednak pomija wskazane i cytowane w uzasadnieniu decyzji Szefa SG WP z dnia [...].12.2018 r. – wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...].10.2003 r. (K [...]), Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.05.2018 r. (I OSK 1472/16) oraz uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23.03.2011 r. (I UZP 3/10), której nadano moc zasady prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 11.06.2013 r. (I OPS 1/13) potwierdził, że "uchwałę tę należy stosować również do postępowań prowadzonych na gruncie ustawy wypadkowej z uwagi na podobieństwo rozwiązań proceduralnych", Organ zauważył, że co do zasady kontrola decyzji organów pierwszej instancji w sprawach odszkodowawczych, pozostających w związku z pełnieniem służby wojskowej, oddana została sądom powszechnym - pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach). Zdaniem organu skarga powinna zostać oddalona w całości, gdyż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2018 roku została wydana na podstawie art. 105 w zw. z art. 156 k.p.a. i art. 22 ust. 4 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 11.04.2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz.U z 2017r. poz. 1950). Umorzono nią w całości postępowanie w sprawie nieważności decyzji nr [...]Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...].10.2012r. odmawiającej przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego R. D. z powodu śmierci jej męża plut. J. D., ze względu na jego bezprzedmiotowość postępowania. Opisana decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2018 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zadaniem Sądu, orzekającego w sprawie, była ocena prawidłowości zastosowania przez orzekające w sprawie organy, przepisów prawa procesowego i materialnego, które były prawnymi podstawami wydania zaskarżonych decyzji. Orzekający w sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja są prawidłowe i zostały wydane po prawidłowej i wyczerpującej analizie stanu faktycznego i prawnego sprawy. W czasie wydawania decyzji Nr [...]z dnia [...].10.2012 r. Szef WSzW dysponował prawomocnym postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...] z dnia [...].07.2012 r., sygn. akr [...]Ds. [...] ([...],[...]), umarzającym śledztwo w przedmiocie udzielenia pomocy J. D. do targnięcia się na własne życie. Postanowienia tego nie zaskarżono. Postanowienie Szefa WSzW zaskarżono do sądu powszechnego, ale odwołanie zostało prawomocnie oddalone. Rozstrzygnięcie Szefa WSzW zostało zatem poddane kontroli. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że rację mają organy podkreślając, że nie mogą wkraczać w kompetencje oddane przez ustawodawcę sądom powszechnym. Art. 22 ust. 4 ustawy o świadczeniach wyłącza możliwość kontroli decyzji Szefa WSzW w trybie postępowania administracyjnego. Tym bardziej nie jest możliwe zaskarżenie jej w trybie postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 22 ust. 4 w.w. ustawy, "od decyzji (orzeczeń) organów, o których mowa w ust. 1 i 2, w sprawach odszkodowawczych przysługuje osobie zainteresowanej odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego". Tego rodzaju orzeczenia, podobnie jak i orzeczenia ustalające stan zdrowia badanej osoby dla celów rentowych i zaopatrzenia emerytalnego, zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, a tym bardziej organów administracji państwowej, skoro zostały spod ich kontroli wyjęte. Zatem niedopuszczalna jest również kontrola administracyjna w trybie postępowania nadzwyczajnego, tj. o stwierdzenie nieważności decyzji. Na temat możliwości zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji administracyjnych do spraw administracyjnych- ubezpieczeniowych, podlegających kognicji sądów powszechnych, wypowiedział się SN w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. I UZP 3/10. Stwierdził on, że "od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu rentowego) wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie nieważności decyzji przysługuje odwołanie do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych". Uchwale tej nadano moc zasady prawnej. Jej konsekwencją było wydanie przez NSA w dniu 11 czerwca 2013 r. uchwały w sprawie I OPS 1/13, o brzmieniu: "Od decyzji ostatecznej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydanej na podstawie art. 83a ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w przedmiocie nieważności decyzji, w tym odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego". W następstwie zastosowania powyższych poglądów, sądy administracyjne konsekwentnie przyjmują, że orzeczenia wydane na podstawie art. 22 ust. 4 ww. ustawy odszkodowawczej, nie podlegają kontroli sądów administracyjnych. W wyroku II SA/Wa 1253/15 WSA w Warszawie, wypowiadając się na temat możliwości zastosowania nadzwyczajnego trybu postepowania do decyzji wydanej na podstawie powołanego wyżej przepisu stwierdził: "w związku z tym, że orzeczenia organu rentowego ustalającego uszczerbek na zdrowiu dla celów odszkodowawczych nie zostało poddane kontroli sądu administracyjnego stwierdzić należy, że niedopuszczalna jest również skarga na decyzję o odmowie wznowienia postępowania Przedmiot sprawy pozostaje bowiem ten sam. Odmienna interpretacja prowadziłaby do kontroli przez sąd administracyjny kwestii wynikających z toku postępowania przed organem rentowym, w tym dotyczącym trybu wznowienia postępowania mimo, że same orzeczenia organu w zakresie dotyczącym świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, kontroli sądu administracyjnego nie zostały poddane. Ustawa zwana "odszkodowawczą" z dnia [...] kwietnia 2003 r., w przypadku zakończenia postępowania odszkodowawczego wydaniem decyzji przez organ odszkodowawczy, w swej treści nie przewiduje możliwości wznowienia postępowania odszkodowawczego po uprawomocnieniu się decyzji, na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wprost wynika z art. 22 ust. 4 ww. ustawy." Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela te poglądy i przyjmuje je za własne. Organ prawidłowo zastosował analizowany przepis, a zatem właściwie- w konsekwencji- umorzył w całości postępowanie w sprawie nieważności decyzji nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...].10.2012 r. Podstawami prawnymi umorzenia postępowania były art. 105 w zw. z art. 156 k.p.a. i art. 22 ust. 4 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 11.04.2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2017 poz. 1950). Nie można bowiem uruchomić nadzwyczajnego trybu zaskarżania decyzji administracyjnych wydanych w sprawach, podległych kognicji sądów powszechnych, nawet gdyby strona nie skorzystała z możliwości złożenia odwołania od tych decyzji do sądu powszechnego. Ustawodawca nie przewidział bowiem w tym zakresie przemienności postępowania ani nie pozostawił stronie wyboru co do tego, czy będzie składać odwołanie do sądu powszechnego, czy też skorzysta z zaskarżenia decyzji za pomocą środków prawnych, przewidzianych w k.p.a. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy nie naruszyły art. 7 k.p.a. Z urzędu podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, zebrano materiał dowodowy. Skoro jednak okazało się, że sprawa nie powinna być wszczęta z powodu wyżej wskazanych okoliczności, dotyczących zarówno odwołania, jak i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, konieczne było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Prawidłowo też organy zastosowały art. 105 § 1 k.p.a. uznając, że jest on obligatoryjną podstawą umorzenia postępowania z urzędu i podstawą prawną zakończenia sprawy w sposób formalny w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania okaże się, że nie może być prowadzone i zakończone decyzją merytoryczną. Podsumowując, zarzuty skargi okazały się całkowicie nieuzasadnione, a wydane decyzje- prawidłowe. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 marca 2019
- Symbol z opisem
- 6191 Żołnierze zawodowi
- Hasła tematyczne
- Żołnierze zawodowi
- Skarżony organ
- Minister Obrony Narodowej
- Sędziowie
- Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/ Karolina Kisielewicz Sławomir Fularski /przewodniczący/
Powołane przepisy
- ART. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 400/19 · 31 lipca 2019
Wyrok WSA w Warszawie z 31 lipca 2019 r., II SA/Wa 400/19 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: III SA/Gd 277/19 · 25 lipca 2019
Wyrok WSA w Gdańsku z 25 lipca 2019 r., III SA/Gd 277/19 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: I OZ 683/19 · 19 lipca 2019
Postanowienie NSA z 19 lipca 2019 r., I OZ 683/19 – żołnierze zawodowi
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny