II SA/Wa 398/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w [...] z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] Szef Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji w W. (dalej "Szef CWCR" lub "organ") stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w N. (dalej organ I instancji), z dnia[...]grudnia 2022 r. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 172 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022r., poz. 655), organ I instancji odmówił powołania G. P. (dalej "skarżący") do terytorialnej służby wojskowej. Powyższa decyzja została przesłana na adres M. [...], [...] J.. Przesyłka zawierająca tę decyzję po dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do organu I instancji jako niepodjęta w terminie. W dniu [...] lutego 2023 r. skarżący złożył osobiście odwołanie od przedmiotowej decyzji. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Szef CWCR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Szef CWCR wskazał, że zgodnie z art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi operator pocztowy pozostawia zawiadomienie o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w swojej placówce pocztowej. W przypadku niepodjęcia przesyłki, pozostawia się powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Jeżeli przesyłka nie zostanie podjęta doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni przechowywania w placówce pocztowej. Organ podniósł, że pierwsza próba doręczenia skarżącemu wskazanej wyżej decyzji miała miejsce w dniu [...] grudnia 2022 r, kolejna zaś w dniu [...] grudnia 2022r. W ocenie organu w związku z niepodjęciem przesyłki w terminie należy uznać, że decyzja została doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2022 r. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skoro bowiem decyzja administracyjna została doręczona w dniu [...] grudnia 2022 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2023 r. Natomiast doręczenie decyzji, które miało miejsce w dniu [...] stycznia 2023 r. było jedynie przekazaniem informacji o treści decyzji ostatecznej wydanej przez organ. Organ uznał, że w opisanym stanie faktycznym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest konieczne. Skarżący wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie jego odwołania oraz o powołanie go do terytorialnej służby wojskowej. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2022 r. wyjechał do Świnoujścia, do sanatorium, gdzie przebywał do [...] grudnia 2022 r. Na dowód tego skarżący załączył kserokopię Karty informacyjnej z pobytu w Centrum Rehabilitacji Rolników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego "[...]" w [...] od dnia [...] grudnia 2022 r. do dnia [...] grudnia 2022 r. Skarżący podniósł, że z tego powodu nie mógł odebrać decyzji z dnia [...] grudnia 2022 r. i w związku z tym nie ponosi za to żadnej winy i odpowiedzialności. Następnie, zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, szukał pracy w [...] [...] Brygadzie Zmechanizowanej. Do domu wrócił w dniu [...] stycznia 2023 r. Skarżący wskazał również, że w dniu [...] stycznia 2023 r. osobiście odebrał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., a następnie w dniu 2 lutego 2023 r. osobiście złożył odwołanie. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r., sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 15/24, oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z powołaną regulacją, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Szefa CWCR z dnia [...] marca 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I z dnia [...] grudnia 2022 r. odmawiającej powołania skarżącego do terytorialnej służby wojskowej. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wyjaśnić należy, że postępowanie odwoławcze sensu stricto, tj. postępowanie przed organem odwoławczym, składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego oraz fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Stosownie do treści art. 129 § 2 i § 3 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została przesłana na prawidłowy adres skarżącego, tj. M. [...], [...] J.. Adres ten został wskazany przez skarżącego we wniosku inicjującym postepowanie w sprawie. Stwierdzić też należy, że decyzja ta została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie tzw. doręczenia zastępczego określonego z art. 44 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie natomiast z art. 44 § 2-4 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3); zaś doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Z danych widniejących na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki oraz kopercie pocztowej zawierającej decyzję organu I instancji, wynika, że przesyłka była awizowana w dniach 12 i 20 grudnia 2022 r. Następnie w dniu 28 grudnia 2022 r. została zwrócona do nadawcy. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika również, że zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki zostało umieszczone na drzwiach skarżącego. Wyczerpane zostały zatem wymogi do uznania, że doszło do skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji w trybie doręczenia zastępczego wynikające z art. 44 § 4 k.p.a. Doręczenie to nastąpiło jednak w dniu [...] grudnia 2022 r., a nie jak błędnie wskazuje organ w dniu [...] grudnia 2022 r. Przekazanie skarżącemu decyzji organu I instancji w dniu [...] stycznia 2023 r. nie mogło natomiast wywołać skutku doręczenia i nie otwierało na nowo terminu do wniesienia odwołania. W treści skargi skarżący wyjaśnia, że w okresie, w którym nastąpiło mu doręczenie decyzji organu I instancji, czasowo nie przebywał w miejscu zamieszkania. Podnieść jednak należy, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 k.p.a.). Skarżący obowiązku tego nie dopełnił. W konsekwencji przyjąć należało, że w niniejszej sprawie bieg czternastodniowego terminu do złożenia odwołania upłynął z dniem [...] stycznia 2023 r. Odwołanie skarżący wniósł natomiast w dniu [...] lutego 2023 r., a zatem po terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Obligowało to organ do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi, przewidzianego w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Jednocześnie należy podkreślić, że wraz z odwołaniem skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.