II SA/Wa 256/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Komisarza Wyborczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu wójta postanawia: odmówić przyznania J. S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

J. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wskazał, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci, na które płaci alimenty w wysokości 2.500 zł, prowadzi gospodarstwo rolne, które przynosi straty - obecnie 7.500 zł, a utrzymanie domu, gospodarstwa oraz domu, w którym mieszka jego ojciec wynosi 2.728 zł. Oświadczył, że posiada dwa domy: o powierzchni 144 m2 i 160 m2, mieszkanie o powierzchni 51 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 42,84 ha oraz jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 14,76 ha. Nadto posiada nieruchomość gruntową o powierzchni 870 m2, 357.000 zł i 1.866 dolarów oszczędności, akcje różnych spółek, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, certyfikat inwestycyjny OPERA, samochód osobowy [...] z 2007 r. oraz maszyny rolnicze ciągniki, kombajn do porzeczek, deszczownię, przyczepę, plug, bronę, zamgławiacz. Wskazał, że na łączny dochód jego gospodarstwa domowego składa się wynagrodzenie w wysokości 8.000 zł oraz dochód z najmu w kwocie 366 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek przekonania Sądu, iż znajduje się w sytuacji określonej w powołanym wyżej przepisie (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jak wynika z orzecznictwa, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżącego nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, z uwagi na brak środków finansowych. Deklarowany dochód skarżącego wynosi około 8.366 zł miesięcznie, a jak wynika ze złożonego przez oświadczenia - posiada on również 357.000 zł i 1.866 dolarów oszczędności oraz papiery wartościowe. Nadto jest właścicielem dwóch domów, mieszkania, gospodarstwa rolnego wraz z maszynami do jego prowadzenia, nieruchomości gruntowej, samochodu osobowego. Powyższe nie pozwala na ustalenie, że strona żyje w ubóstwie i nie posiada środków na ustanowienie adwokata w sprawie. Odnosząc się do argumentów, że gospodarstwo rolne przynosi obecnie straty, a koszty codziennego utrzymania konsumują osiągane dochody, należy stwierdzić, że posiadane oszczędności wielokrotnie przekraczają ewentualne koszty związane z prowadzeniem postępowania w niniejszej sprawie. Należy również wskazać, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa (por. Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05 dostępne w bazie orzeczeń www. nsa.gov.pl). W związku z powyższym trzeba stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.