Sygnatura
II SA/Wa 2426/20
Wyrok WSA w Warszawie z 26 maja 2021 r., II SA/Wa 2426/20 – zasiłek dla bezrobotnych
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 26 maja 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2021 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
E. K. wniosła skargę na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W dniu [...] stycznia 2020 r. skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] (PUP). Dnia [...] stycznia 2020 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] (WUP) wpłynął, przekazany przez PUP, wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w [...] ([...]) do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Rzeczypospolitej Polskiej (Polsce), na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej (UE). Do ww. wniosku dołączyła skarżąca dokumenty finansowe w celu uzyskania przez WUP urzędowego potwierdzenia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek spełnionych na terytorium [...]. W dniu [...] stycznia 2020 r. WUP wezwał skarżącą do uzupełnienia we wniosku danych dotyczących dokładnych dat zatrudnienia w [...]. Dnia [...] lutego 2020 r. do WUP wpłynął skorygowany przez wniosek, w którym poinformowała, że "wycofuje się z podania części danych". W związku z powyższym, WUP [...] lutego 2020 r. wystąpił do [...] instytucji właściwej o wystawienie dokumentu urzędowego, potwierdzającego pracę w [...] oraz wezwał do złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia dotyczącego swojej sytuacji życiowej podczas pobytu za granicą. Żądane oświadczenie wpłynęło do WUP [...] lutego 2020 r. Dnia [...] marca 2020 r. WUP wysłał do [...] instytucji właściwej ponaglenie. W odpowiedzi [...] kwietnia 2020 r. do WUP wpłynął [...] dokument urzędowy [...], potwierdzający okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia spełniony w [...] od [...] kwietnia 2011 r. do [...]grudnia 2019 r., okres zatrudnienia, który nie był okresem ubezpieczenia, od [...] kwietnia 2009 r. do [...] kwietnia 2011 r. oraz okres nieubezpieczonej pracy na własny rachunek od [...] maja 2010 r. do [...] marca 2012 r. W konsekwencji, [...] czerwca 2020 r. WUP poinformował skarżącą o treści ww. dokumentu urzędowego oraz zawiadomił, na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji administracyjnej, a także o możliwości wydania decyzji niezgodnej żądaniem. W dniu [...] czerwca 2020 r. do WUP wpłynęły dokumenty z PUP niezbędne do wydania decyzji administracyjnej. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Marszałek Województwa [...] wydał [...] lipca 2020 r. decyzję odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że ww. nie spełniła wymogu ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski, a także nie może zostać uznana za osobę, która podczas pracy za granicą miała miejsce zwykłego zamieszkania w Polsce. Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej wniósł w przewidzianym terminie odwołanie, w treści którego wyraża niezadowolenie z decyzji organu I instancji. Pełnomocnik zarzucał Marszałkowi Województwa [...] "naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 11 w związku z art. 54 rozporządzenia 987/2009, poprzez przyjęcie, iż miejsce zamieszkania znajduje się w [...] oraz art. 61 i następne rozporządzenia 883/2004, poprzez przyjęcie, iż wnioskodawczyni nie nabyła prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terenie Polski". Pełnomocnik podkreśla, że "przedmiotowa decyzja stoi w sprzeczności z fundamentalną zasadą funkcjonowania UE, jaką jest swobodny przepływ osób; przepisy rozporządzenia w sprawie koordynacji systemów nie mogą być czytane w oderwaniu od przepisów Preambuły, które stanowią podstawy i wytyczne dla dalszych przepisów rozporządzenia; zgodnie z punktem 14 Preambuły należy sumować wszystkie okresy składkowe w różnych krajach w celu nabycia i zachowania prawa do świadczeń; dlatego też stanowisko w zakresie stosowania przepisu art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia jest o tyle błędne, że nie bierze pod uwagę faktu, iż nie musiała wcale nabywać prawa do zasiłku w Polsce, pracując w Polsce przez ostatnie miesiące przed złożeniem wniosku o przyznanie zasiłku; praca w jakimkolwiek państwie członkowskim i, co za tym idzie, odprowadzanie składek na ubezpieczenie w tymże państwie członkowskim jest samoistną przesłanką do nabycia praw do uzyskania zasiłku". W treści odwołania pełnomocnik powołuje się także na orzeczenie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) w sprawie C-76/76 – di Paolo (ECR 1977/1/00315). Ponadto pełnomocnik wyjaśnia, że "pobyt w [...] miał charakter czysto zarobkowy, służący jedynie celom zgromadzenia kapitału na alokację centrum życiowych interesów w Polsce". Pełnomocnik informuje również, że w 2008 r. na podstawie umowy darowizny stała się skarżąca wraz z bratem właścicielką mieszkania w [...], a w 2010 r. wraz ze swoim partnerem życiowym ww. nabyli nieruchomość w [...] z zamiarem przeprowadzenia się na stałe do Polski. Pełnomocnik podnosi, że "w związku z utrzymaniem oraz koordynowaniem prac budowlanych, skarżąca odbywała częste wizyty w kraju, mające miejsce kilkanaście razy do roku, trwające nawet do kilku miesięcy wraz z ostatnim etapem budowy domu oraz brakiem konieczności jej nadzoru, podróże do Polski stały się rzadsze, jednakże wciąż miały regularny charakter". Organ odwoławczy wskazał, iż kwestia interpretacji przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 jest szeroko omówiona w wydanej przez Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego decyzji Nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C 106 z 24 kwietnia 2010 r.). Zgodnie z ww. decyzją, art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. W preambule do decyzji U2 wyraźnie wskazano, że nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 ww. decyzji do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009. W myśl art. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004 "miejsce zamieszkania" definiuje się jako "miejsce, w którym osoba zwykle przebywa". Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. W myśl art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa. Organ odwoławczy podkreślił, iż jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego -tj. treści, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia z dnia [...] lutego 2020 r. - przed wyjazdem za granicę "od urodzenia do momentu wyjazdu mieszkała [Pani] w Polsce", czyli długo i nieprzerwanie. Odnosząc się do swojej sytuacji mieszkaniowej w [...], skarżąca wskazała w oświadczeniu, że zamieszkiwała w tym państwie pod czterema adresami w wynajmowanych mieszkaniach/domach, przez okresy trzech lat, dwóch i pół roku, czterech i pół roku oraz dwóch lat. W odniesieniu do swojej sytuacji mieszkaniowej w Polsce, podczas pobytu za granicą, zaznaczyła, że do grudnia 2018 r. zamieszkiwała w "mieszkaniu/domu własnościowym" oraz "mieszkaniu/domu rodziców" pod adresem: ul. [...],[...], a od marca 2019 r. w mieszkaniu/domu własnościowym w [...]. W treści odwołania pełnomocnik poinformował, że w 2008 r. na podstawie umowy darowizny stała się wraz z bratem właścicielką mieszkania w [...] przy ul. [...], czyli domu rodzinnego, a w 2010 r. wraz ze swoim partnerem życiowym nabyli Państwo nieruchomość w [...] z zamiarem przeprowadzenia się na stałe do Polski. Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że sytuacja mieszkaniowa w czasie pobytu za granicą była bardziej stabilna w Polsce. Organ podkreślił, iż powyższe okoliczności mogłyby wskazywać, że miejscem zwykłego zamieszkania wnioskodawczyni podczas pracy za granicą była Polska. Jednakże z ww. oświadczenia wynika, że ww. przebywała na terytorium [...] nieprzerwanie od listopada 2006 r. do grudnia 2019 r., tj. przez trzynaście lat. W odniesieniu do ciągłości pobytu za granicą skarżąca oświadczyła, że "w ciągu całego pobytu w [...] przyjeżdżała do Polski na urlop każdego roku w okresie letnim i zimowym, na czas (za każdym razem) około 2 tygodni; nie jest w stanie podać dat ze względu na to, że jest to 14 lat i nie posiada żadnych biletów, które mogłyby pomóc przypomnieć sobie konkretne daty". W treści odwołania pełnomocnik stwierdził natomiast, że "w związku z utrzymaniem oraz koordynowaniem prac budowlanych, odbywała częste wizyty w kraju, mające miejsce kilkanaście razy do roku, trwające nawet do kilku miesięcy; wraz z ostatnim etapem budowy domu oraz brakiem konieczności jej nadzoru, podróże do Polski stały się rzadsze, jednakże wciąż miały regularny charakter". W związku z faktem, że zawarte przez pełnomocnika w odwołaniu ww. informacje były sprzeczne z oświadczeniem, wezwano wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień w tym zakresie, które wpłynęły dnia [...] września 2020 r. W treści pisma z wyjaśnieniami pełnomocnik podtrzymał twierdzenia zawarte w odwołaniu dotyczące przyjazdów do Polski oraz czasu trwania tych wizyt oraz poinformował, że wnioskodawczyni nie jest w stanie przytoczyć dokładnych dat. Organ podkreślił, że na etapie składania oświadczenia z dnia [...] lutego 2020 r. wnioskodawczyni wskazała, że przebywała w Polsce co najmniej w czasie urlopowym. Należy zatem zauważyć, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika, w swoim oświadczeniu wnioskodawczyni wskazała jednoznacznie, że przyjeżdżała do Polski dwa razy w roku na okres około dwóch tygodni za każdym razem. Nie była w stanie podać jedynie konkretnych dat swojego pobytu w okresie letnim i zimowym. Z oświadczenia nie wynikały jednak żadne wątpliwości, że przyjazdy odbywały się dwa razy do roku, a nie "co najmniej w czasie urlopowym". Organ podkreślił, że jak wynika z oświadczenia, wnioskodawczyni przyjechała na stałe do Polski dnia [...] grudnia 2019 r., a [...] stycznia 2020 r. zarejestrowała się w PUP, co oznacza, że druga połowa grudnia 2019 r. oraz styczeń 2020 r. niewątpliwie spędziła już w Polsce. Nie był to jednak okres pobytu w Polsce podczas pracy w [...], a już po powrocie z zagranicy. Na dowód częstych przyjazdów do kraju pełnomocnik załączył do przedmiotowych wyjaśnień "oświadczenia świadków". Organ zauważa, że jest to 21 jednobrzmiących oświadczeń, z których wynika jedynie, że osoba podpisująca powyższe oświadczenia "była świadkiem wielokrotnych wizyt w Polsce" oraz że wnioskodawczyni przebywała podczas wizyt w Polsce na placu budowy, nadzorując jej przebieg. Oświadczenia te odnoszą się także do celu, w jakim ww. wyjechała do [...]. W konsekwencji organ uznał, że nie wnoszą one nic nowego do sprawy. W ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnienia odnośnie do częstotliwości przyjazdów do Polski podczas pracy, zawarte w treści odwołania, są niewiarygodne i nie mogą zostać uwzględnione w rozpatrywanej sprawie. W konsekwencji, organ II instancji uznał za wiarygodne informacje zawarte przez wnioskodawczynię w złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. czyli że wnioskodawczyni przyjeżdżała do Polski dwa razy w roku na okres dwóch tygodni. Organ wskazał, że w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1608/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyjazdy do Polski nawet 2 lub 3 razy w roku na okres od 1 do 3 tygodni wskazują na ciągłość pobytu w innym państwie członkowskim. Należy również zaznaczyć, że niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, nie ulega wątpliwości, że przebywała w Polsce okazjonalnie, co oznacza, że pobyt w [...] był pobytem długotrwałym i ciągłym. Stanowisko takie potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1497/13 oraz 1608/13. Z akt sprawy wynika, że podczas pobytu w [...] wnioskodawczyni była zatrudniona na podstawie pięciu umów o pracę, zawartych na czas nieokreślony i trwających od sześciu miesięcy do sześciu i pół roku. Należy także wskazać, że w dokumencie [...] [...] instytucja właściwa potwierdziła nieprzerwany blisko dziewięcioletni okres ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia, a także dwuletni okres pracy na własny rachunek. Organ podkreślił, że dokonując oceny kryterium pracy, należy wziąć pod uwagę charakter i specyfikę wykonywanej pracy, jej stały charakter oraz czas trwania umów o pracę. Biorąc pod uwagę długość, ciągłość i charakter zatrudnienia w [...], Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że praca ta miała charakter stały. Organ podkreślił, że w ww. oświadczeniu wnioskodawczyni wskazała, że w trakcie pobytu w [...] nie podlegała w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że nie miała w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej). Z treści ww. oświadczenia wynika także, że podczas pobytu w [...] nie przekazywała środków finansowych na utrzymanie członków rodziny, zamieszkujących w Polsce, z którymi prowadziłaby wspólne gospodarstwo domowe. Jako członka najbliższej rodziny wnioskodawczyni wymieniła partnera życiowego, który przebywał z ww. w [...] od 2010 r. do grudnia 2019 r. Wskazała także, że od 2007 r. jest rozwiedziona. Mając na uwadze powyższe, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że w okresie swojego pobytu za granicą wnioskodawczyni prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze swoim partnerem życiowym w [...] i to w tym państwie miała silniejsze więzi rodzinne. Wszystkie wymienione w dwóch powyższych akapitach okoliczności wskazują, że miejscem zwykłego zamieszkania ww. podczas pracy za granicą była [...]. W konsekwencji, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ jednoznacznie stwierdził, że wnioskodawczyni miała miejsce zwykłego zamieszkania w [...]. W tym stanie faktycznym nie jest dopuszczalne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu za granicę ani zamiaru. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 687/13 oraz I OSK 729/13; wyrok z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1609/13, wyroki z 23 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1888/13 oraz I OSK 1929/13, wyroki z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1497/13 oraz 1608/13, wyrok z 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2149/14, wyrok z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1998/14, wyroki z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3199/14 oraz 3200/14, wyrok z 9 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 558/15, a także wyrok z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1165/15). E. K. wniosła skargę na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2020r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Zaskarżonej decyzji zarzucała: 1. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 104 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji; 2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji poprzez wybiórcze potraktowanie złożonych przez skarżącą dowodów i uznanie, że: — Skarżąca jako bezrobotna nie spełnia warunków do ubiegania się o zasiłek, — pierwotne wskazanie w oświadczeniu, iż skarżąca przebywała w Polsce przynajmniej w wakacje, oznacza, że skarżąca przebywała tam tylko w wakacje, miejscem zamieszkania skarżącej i centrum życiowych interesów była [...]; 3. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7,77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpoznania sprawy oraz pominięcie okoliczności, że od 2020 r. skarżąca dokonywała w Polsce budowy domu, zatem nadzorowała proces jego budowy, co wiązało się z częstymi wizytami w Polsce, a także poprzez odmowę nadania wiarygodności oświadczeniom wielu świadków wizyt skarżącej w Polsce i nie nadanie im właściwego znaczenia; 4. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego zbadania sprawy; 5. Ostrożności procesowej podnosiła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: błędną wykładnię: art. 11 związku z art. 54 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez przyjęcie, iż miejsce zamieszkania skarżącej znajduje się w [...] oraz art. 61 i następne rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez przyjęcie, iż odwołująca nie nabyła prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terenie Polski; 6. art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 poprzez jego niezastosowanie; 7. art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego niezastosowanie. Mając na uwadze powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca podnosiła, iż pracowała w [...] przez kilka lat, gdzie pomieszkiwała i pracowała. Wyjechała z Polski z uwagi na trudną sytuację majątkową, w celach zarobkowych. Zameldowana była przez cały czas w Polsce - początkowo w [...], później w [...]. Państwem, w którym koncentrowały się i koncentrują jej interesy życiowe od momentu urodzenia jest Polska. W [...] skarżąca nie wystąpiła o rezydenturę, bo nie chciała tam zostać. Minister Rodziny i Polityki Społecznej wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Oceniając skargę z zastosowaniem powyższych kryteriów należało uznać, iż jest ona niezasadna. W zaskarżonej do Sądu decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił skarżącej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Organ argumentował, że nie ma podstaw do uwzględnienia przy ustaleniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, okresów ubezpieczenia za granicą, na podstawie art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ nie udokumentowała ona, że wykonując pracę za granicą miała miejsce zamieszkania w Polsce (była tzw. pracownikiem powracającym). Przepis art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1482) stanowi, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w PUP był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie, zachowanie, odzyskanie lub kontynuację prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, bierze pod uwagę, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby były one ukończone na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa. Zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a), zastosowanie przepisów ust. 1 niniejszego artykułu uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenia: -okresów ubezpieczenia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów ubezpieczenia, - okresów zatrudnienia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów zatrudnienia lub - okresów pracy na własny rachunek, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów pracy na własny rachunek. Stosownie do art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia 883/2004 bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenie zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te są udzielane przez instytucje miejsca zamieszkania. W myśl zaś art. 65 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia 883/2004 całkowicie bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania. Dla zastosowania art. 65 ust. 5 lit. a w związku z art. 65 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 istotna jest przesłanka miejsca zamieszkania. Interpretując treść tego określenia, należy mieć przede wszystkim na uwadze to, że regulacja zawarta w art.65 ust. 5 lit. a powołanego rozporządzenia ma charakter szczególny, a zatem musi być stosowana w sposób ścisły. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że prawodawca wspólnotowy, jako ten który ustanowił zasadę i wyjątek, jest uprawniony do zakreślenia granic tego wyjątku. Elementem tego zakreślenia jest zdefiniowanie pojęcia miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 1 lit. j rozporządzenia 883/2004 zwrot "zamieszkanie" oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa. Definicja ta odnosi się do wszystkich zagadnień objętych rozporządzeniem w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc i świadczeń dla bezrobotnych (art. 3 ust. 1 lit. h rozporządzenia 883/2004). Do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 2009 r. Nr 284 poz. 1 - dalej "rozporządzenie 987/2009"). Zgodnie z art. 11 ust.1 rozporządzenia 987/2009 w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, instytucje te ustalają na podstawie wspólnego porozumienia ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować w stosownych przypadkach: a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich; b) sytuację danej osoby, w tym charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę; jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne; prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym; w przypadku studentów - źródło ich dochodu; jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały; państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. W przypadku, gdy uwzględnienie poszczególnych kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymieniane w ust. 1 nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia przez zainteresowane instytucje, należy, stosownie do art. 11 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, brać pod uwagę zamiar danej osoby, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się, oraz cel jej wyjazdu do innego państwa. Zdaniem Sądu, organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisu art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004, jak również art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009. Prawidłowo bowiem stwierdziły, że miejsce zamieszkania skarżącej a więc miejsce, w którym zwykle przebywa, nie znajdowało się w Rzeczypospolitej Polskiej. Przez cały czas zatrudnienia za granicą, centrum życiowe skarżącej znajdowało się za granicą. Kluczowe znaczenia w sprawie ma oświadczenia z dnia [...] lutego 2020 r., w którym skarżąca odnosząc się do swojej sytuacji mieszkaniowej w [...], wskazując że zamieszkiwała w tym państwie pod czterema adresami w wynajmowanych mieszkaniach/domach, przez okresy trzech lat, dwóch i pół roku, czterech i pół roku oraz dwóch lat. W odniesieniu do swojej sytuacji mieszkaniowej w Polsce, podczas pobytu za granicą, zaznaczyła, że do grudnia 2018 r. zamieszkiwała w "mieszkaniu/domu własnościowym" oraz "mieszkaniu/domu rodziców" pod adresem: ul. [...],[...], a od marca 2019 r. w mieszkaniu/domu własnościowym w [...]. Organ podkreślił, że na etapie składania oświadczenia z dnia [...] lutego 2020 r. wnioskodawczyni wskazała, że przebywała w Polsce co najmniej w czasie urlopowym. Przyjmując za wiarygodne ww. oświadczenie należało ustalić (co też uczynił organ), że wnioskodawczyni przyjeżdżała do Polski dwa razy w roku na okres około dwóch tygodni za każdym razem. Powyższe oświadczenie zostało złożone w sposób pierwszorazowy i spontaniczny. Kolejna modyfikacja tego stanowiska, jak również oświadczenia świadków słusznie organ zakwalifikował jako linię procesową działania strony. Zwłaszcza, że na powyższe okoliczności skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów z dokumentów jak chociażby bilety podróży, faktury imienne na zakup materiałów budowlanych itp. Organ w sposób jasny, z zachowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego wskazał metodę weryfikacji materiału dowodowego czym prawidłowo wypełnił znamiona art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ podkreślił, że jak wynika z oświadczenia, wnioskodawczyni przyjechała na stałe do Polski dnia [...] grudnia 2019 r., a [...] stycznia 2020 r. zarejestrowała się w PUP, co oznacza, że druga połowa grudnia 2019 r. oraz styczeń 2020 r. niewątpliwie spędziła już w Polsce. Nie był to jednak okres pobytu w Polsce podczas pracy w [...], a już po powrocie z zagranicy. W oparciu o przytoczone przepisy i ich wykładnię należało uznać za prawidłowe stanowisko przedstawione przez organ zgodnie, z którym przyjazdy do Polski nie mogły przerwać ciągłości zamieszkiwania w [...] (podobnie NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2015r., sygn. akt I OSK 1608/13). Skarżąca przebywała w Polsce jedynie sporadycznie, co oznacza, że pobyt w [...] był pobytem ciągłym (podobnie NSA w wyrokach z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1497/13 oraz 1608/13). Wskazywała też, iż pomagała finansowo rodzicom, budowała mieszkanie a zarobione pieniądze, co do zasady wydawała w Polsce. Należy jednakże zważyć, że dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego nie ma znaczenia nieregularna pomoc finansowa rodzicom, bądź teściom, przebywającym w Polsce. Oceny tej nie zmieniły dowody przedłożone w skardze na okoliczność uiszczania opłat za mieszkanie i pomoc matce skarżącej. Skarżąca przebywała na terytorium [...] nieprzerwanie od listopada 2006r. do grudnia 2019 r., tj. przez trzynaście lat. Organ prawidłowo zatem uznał, że w trakcie zatrudnienia za granicą, ww. prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze swoim partnerem w [...] to w tym państwie miała silniejsze więzi rodzinne. Za miejsce zamieszkania uznaje się bowiem ośrodek interesów życiowych zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy brać pod uwagę okoliczności dotyczące czasu i ciągłości pobytu oraz sytuacji danej osoby (zatrudnienia, sytuacji rodzinnej oraz więzi rodzinnych). Okoliczności subiektywne, takie jak zamiar danej osoby są uznawane za rozstrzygające dopiero wówczas, gdy nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania w oparciu o wyżej wymienione kryteria, a taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie. Więź z Polską, co skarżąca starała się wykazać, a czego organy, nie znalazła w okresie pracy skarżącej w [...], odzwierciedlenia w faktach, które mają znaczenie w tej sprawie, dla ustalenia miejsca zamieszkania. Z tego powodu nie są zasadne zarzuty procesowe skargi, dotyczące nieprawidłowego ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenia art. 65 ust. 2 i 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r., błędnej wykładni art. 11 w zw. z art. 54 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 987/2009 z dnia 16 września. Podobnie niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a. Organ zebrał materiał wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji, przedstawił prawidłową wykładnię przepisów, dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł, jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 grudnia 2020
- Symbol z opisem
- 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
- Hasła tematyczne
- Bezrobocie
- Skarżony organ
- Minister Pracy i Polityki Społecznej
- Sędziowie
- Iwona Maciejuk Janusz Walawski /przewodniczący/ Tomasz Szmydt /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - t.j.
art. 71 ust. 1 · Dz.U. 2019 poz. 1482
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Kr 67/21 · 26 maja 2021
Wyrok WSA w Krakowie z 26 maja 2021 r., III SA/Kr 67/21 – zasiłek dla bezrobotnych
Sygnatura: II SA/Wa 1786/20 · 20 maja 2021
Wyrok WSA w Warszawie z 20 maja 2021 r., II SA/Wa 1786/20 – zasiłek dla bezrobotnych
Sygnatura: II SA/Bd 305/21 · 19 maja 2021
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 maja 2021 r., II SA/Bd 305/21 – zasiłek dla bezrobotnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny