II SA/Wa 2363/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2020 r., [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz F. G. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

F. G. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "organ", "Prezes UODO") z dnia [...] września 2020 r., nr [...], wydane na podstawie art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) i art. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie o nakazanie Komendantowi Policji w [...] (dalej: "KPP w [...]") udostępnienia danych osobowych osób trzecich, będących uczestnikami interwencji przeprowadzonej przez policjanta - [...] P. J. w miejscowości [...], gm. [...] w dniu [...] lipca 2017 r. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że F. G. w dniu [...] lutego 2020 r., wniósł do Prezesa UODO skargę na udostępnienia danych osobowych osób trzecich, będących uczestnikami interwencji przeprowadzonej przez policjanta [...] P. J. w miejscowości [...], gm. [...] w dniu [...] lipca 2017 r. W treści skargi wskazał, że wniósł do Komendanta o przesłanie mu treści notatki bez zamazań z notatnika służbowego policjanta [...] P. J. z przeprowadzonej interwencji w dniu [...] lipca 2017 r. w miejscowości [...], gm. [...]. Do skargi dołączył otrzymaną notatkę z zaczernionymi danymi osobowymi. Podkreślił, że zna z imienia i nazwiska oraz adresu wszystkie osoby, które były uczestnikami przeprowadzonej interwencji. Wyraził obawę, że pod zamazaniami mogły znajdować się inne istotne dla niego treści. Dołączył również odpowiedź KPP w [...] z dnia [...] lipca 2019 r., w której Komendant odmówił mu udostępnienia tych danych. W tym stanie faktycznym Prezes UODO wydał zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, że skarżący zażądał udostępnienia z notatnika służbowego policjanta danych osobowych osób, będących uczestnikami interwencji. Następnie dokonując analizy przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, a także orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że notatka urzędowa/służbowa jako dokument wytworzony przez funkcjonariusza policji w związku z realizacją przewidzianych prawem zadań, dotyczy sprawy publicznej. Policja ma obowiązek udostępniać informacje z notatnika służbowego policjanta, jednakże przy zachowaniu odpowiedniej anonimizacji (zatarcie) danych osobowych. Dalej Prezes UODO wskazał, że w myśl art. 50 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. nie można przekazać osobie, która wniosła skargę, informacji mogących wskazywać na przetwarzanie danych osobowych przez organy właściwe w sytuacjach, o których mowa w art. 26 ust. 1 ww. ustawy. Nie jest zatem możliwe nakazanie KPP w [...] udostępnienia skarżącemu danych osobowych uczestników interwencji przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2017 r. Skoro skarżący otrzymał kopię zapisków z notatnika służbowego policjanta, zanonimizowaną poprzez zamazanie danych osobowych osób trzecich to w ocenie organu brak jest podstaw prawnych do udostępnienia informacji w ww. zakresie, a tym samym zachodzi podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. F. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienione na wstępie postanowienie Prezesa UODO z [...] września 2020 r., przedstawił stan faktyczny sprawy, a także wskazał, że nie zgadza się z wydanym postanowieniem Prezesa UODO. Skarżący nie przedstawił w skardze merytorycznych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania bądź przepisów prawa materialnego. Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia podlegają uchyleniu. W przedmiotowej sprawie skarga podlegała uwzględnieniu, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Należy wskazać, iż w przypadku gdy organ podejmuje działanie na wniosek, które polega m.in. na wyjaśnianiu oraz ustalaniu stanu faktycznego lub prawnego sprawy - bez formalnego wszczęcia postępowania - niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. przewiduje dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz inne uzasadnione przyczyny niemożności prowadzenia postępowania. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym "oczywistych", tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest bowiem dla wstępnego etapu oceny wniosku. Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie wiąże się z sytuacją, w której zachodzą przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach, gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 14 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1622/20). Zatem wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie z powodu "oczywistych" przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2579/20). Z "oczywistością" okoliczności warunkującej odmowę wszczęcia postępowania organ administracji publicznej powinien mieć do czynienia już na etapie podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 maja 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 129/20). Jak wskazuje judykatura, postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest aktem formalnym, a nie merytorycznym i organ nie rozstrzyga w nim sprawy co do jej istoty, a także nie prowadzi postępowania administracyjnego przed wydaniem postanowienia, prowadzącego do wyjaśnienia sprawy (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14). Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią dany wniosek niedopuszczalnym. Należy również nadmienić, że odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Tymczasem w niniejszej sprawie, organ przeprowadza de facto postępowanie w sprawie, ustala stan faktyczny i prawny, dokonuje wykładni przepisów i ostatecznie odmawia wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast, postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest orzeczeniem formalnym, a nie merytorycznym (nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty), co prowadzi do wniosku, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 lutego 2021 r. II SA/Wa 1649/20) . Powyższe okoliczności wskazują na naruszenie dyspozycji art. 61a § 1 k.p.a. przez organ. Wykładnia tego przepisu wskazuje na ściśle określone przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, które w tej sprawie nie występują. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w istocie wszczął w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, a następnie zakończył je postanowieniem z dnia [...] września 2020r. o odmowie wszczęcia postępowania z powodu niezasadności żądania, stanowiącego przedmiot wniosku. Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. i to naruszenie, zdaniem Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 powołanej ustawy.